Akademik Personelde Görevden Uzaklaştırma Süreci: Usul ve Esaslar
Yükseköğretim kurumlarında görev yapan akademik ve idari personelin, yürütülen bir soruşturma sürecinde görevi başında kalmasının sakıncalı görüldüğü durumlar olabilir. Bu gibi hallerde başvurulan görevden uzaklaştırma, nihai bir ceza değil, kamu hizmetinin selameti için uygulanan ihtiyati bir tedbirdir.
Bu yazımızda, yükseköğretim mevzuatına göre görevden uzaklaştırma sürecinin işleyişini, sürelerini, yetkili makamları ve personelin mali haklarını ayrıntılı olarak ele alacağız.
İlgili makaleler; Araştırma görevlisi sözleşme feshi, vakıf üniversitesi akademisyen sözleşme feshi
Görevden Uzaklaştırma Nedir?
Görevden uzaklaştırma; hem devlet hem de vakıf yükseköğretim kurumlarında görev yapan yöneticiler, öğretim elemanları, memurlar ve diğer personel hakkında uygulanabilir. Temel amacı, devam eden disiplin veya ceza soruşturmasının sağlıklı yürütülmesini sağlamak ve kamu hizmetindeki olası aksaklıkların önüne geçmektir.
Önemli Not: Soruşturmayı yürüten kişiler (soruşturmacılar), gerekli gördükleri takdirde ilgili personel hakkında görevden uzaklaştırma teklifinde bulunabilirler.
Görevden Uzaklaştırmaya Yetkili Makamlar
Her unvan ve kurum türü için uzaklaştırma kararı verecek makam farklılık göstermektedir. Aşağıdaki tablo, bu yetki dağılımını net bir şekilde özetlemektedir:
Kapsamdaki Personel | Karar Vermeye Yetkili Makam / Merci |
|---|---|
Devlet Yükseköğretim Kurumları | Atamaya yetkili amirler ve Üst Kuruluş Başkanları |
Vakıf Yükseköğretim Kurumları | Rektörler |
Bağımsız Vakıf Meslek Yüksekokulları | Müdürler |
Rektörler, Dekanlar ve Bağımsız VMYO Müdürleri | Disiplin amirinin teklifi üzerine Yükseköğretim Genel Kurulu |
Süreler ve Kritik Zaman Dilimleri
Görevden uzaklaştırma süreci, kanunla belirlenmiş sıkı şekil şartlarına ve sürelere tabidir. Bu sürelerin aşılması veya usul hataları, idari sorumluluk doğurur.
Uygulama Süresi: İlk aşamada en fazla 3 ay süreyle alınabilir.
Süre Uzatımı: Nedenlerin devam etmesi halinde, her defasında 3 ay daha uzatılması mümkündür.
Soruşturmaya Başlama Süresi: Tedbir kararını izleyen 10 iş günü içinde soruşturmaya başlanması zorunludur.
Personelin Mali ve Sosyal Hakları
Görevden uzaklaştırılan personel, bu süreçte tamamen haklarından mahrum bırakılmaz. Kanun, personelin mağduriyetini önlemek adına belirli korumalar sağlamıştır:
Mali Haklar: Uzaklaştırma süresince aylık veya ücretlerin üçte ikisi (2/3) ödenir.
Sosyal Haklar: Kanunların öngördüğü her türlü sosyal hak ve yardımlardan (sağlık, aile yardımı vb.) faydalanmaya devam edilir.
Geri Ödeme: Soruşturma sonunda göreve iade edilenlere, kesilmiş olan üçte birlik (1/3) kısım topluca ödenir.
Özlük Hakları: Uzakta geçen süreler; kademe ilerlemesi, derece yükselmesi ve akademik yükselme bekleme sürelerinde değerlendirilir.
Görevden uzaklaştırma kararına karşı 60 gün içinde yürütme durdurma talepli idari işlemin iptali davası açabilirsiniz.
Tedbirin Kaldırılması ve Göreve İade
Görevden uzaklaştırma tedbiri sonsuza kadar sürmez. Aşağıdaki hallerde personelin görevine iadesi zorunludur:
Soruşturma Sonucu: Kamu görevinden çıkarma dışında bir ceza verilmesi veya ceza kararı öncesi disiplin affı çıkması durumunda personel derhal göreve iade edilir.
Lüzum Kalmaması: Kişinin görevi başında kalmasının soruşturmaya engel teşkil etmediği anlaşılırsa, süre dolmadan tedbir kaldırılabilir.
Yükümlülüklerin İhlali: Haklı bir sebep olmaksızın süresi içinde soruşturmaya başlanmaması veya tedbirin keyfi olarak sürdürülmesi durumunda, ilgili yetkililer hakkında hukuki ve cezai sorumluluk doğar.
Sonuç Olarak: Akademik personelin görevden uzaklaştırılması süreci, keyfiyetten uzak, tamamen kamu hizmetinin gerekliliklerine ve yasal sürelere bağlı bir "güvenlik önlemi" niteliğindedir.
Uygulama ile ilgili daha detaylı bilgi almak veya belirli bir durumun bu kriterlere uygunluğunu analiz etmemi ister misiniz?
Akademik Personel Listesi
Öğretim Üyeleri
Akademik hiyerarşinin üst basamağını oluşturan, doktora derecesini tamamlamış ve bağımsız araştırma yapma yetkinliğine sahip personellerdir.
Profesör: Akademik kariyerin en üst basamağıdır. En az beş yıl doçentlik yaptıktan sonra bu unvana atanabilirler.
Doçent: Üniversitelerarası Kurul (ÜAK) tarafından verilen doçentlik belgesine sahip, bilimsel yetkinliğini kanıtlamış kişidir.
Dr. Öğretim Üyesi: Tıpta uzmanlık veya doktora çalışmalarını başarıyla tamamlamış, yardımcı statüde bulunan öğretim üyeleridir.
Öğretim Elemanları (Diğer)
Öğretim üyeleri dışındaki, eğitim ve araştırma süreçlerine destek veren akademik kadrolardır.
Öğretim Görevlisi: Uygulamalı dersleri vermek veya belirli bir alanda uzmanlığından yararlanılmak üzere atanan personeldir. Rektörlüğe bağlı bölümlerde veya meslek yüksekokullarında yoğunlukla bulunurlar.
Araştırma Görevlisi: Yükseköğretim kurumlarında yapılan araştırma, inceleme ve deneylerde yardımcı olan, aynı zamanda lisansüstü eğitimini (yüksek lisans/doktora) sürdüren akademik adaylarıdır.
Akademik Kadro Yapısı Özeti
Kategori | Unvanlar | Temel Görev |
|---|---|---|
Öğretim Üyeleri | Profesör, Doçent, Dr. Öğretim Üyesi | Ders verme, tez danışmanlığı, üst düzey bilimsel araştırma. |
Öğretim Elemanları | Öğretim Görevlisi, Araştırma Görevlisi | Ders desteği, uygulama, araştırma süreçlerine yardım. |
Sıkça Sorulan Sorular
Görevden uzaklaştırma tedbiri ilk aşamada 3 ay süreyle alınır. Ancak soruşturmanın selameti açısından gerek görülürse, her defasında 3 ay olmak üzere süre uzatılabilir.
Evet, görevden uzaklaştırılan akademik personele bu süre zarfında aylık veya ücretlerinin üçte ikisi (2/3) ödenir. Sosyal hak ve yardımları ise kesintisiz devam eder.
Rektörlerin, dekanların ve bağımsız vakıf meslek yüksekokulu müdürlerinin görevden uzaklaştırılması kararı, disiplin amirinin teklifi üzerine münhasıran Yükseköğretim Genel Kurulu tarafından verilir.
Hukuki geçerlilik için görevden uzaklaştırma kararını izleyen 10 iş günü içinde disiplin veya ceza soruşturmasına başlanması kanuni bir zorunluluktur.
Evet, soruşturma sonucunda göreve iadesine karar verilen personelin, uzaklaştırma süresince kesilmiş olan üçte birlik (1/3) maaş farkı kendisine topluca ödenir ve özlük hakları iade edilir.
