Sicil İptal Davası 2026: Düşük Sicil Notu, Dava Süresi, Deliller ve Emsal Kararlar

Sicil iptal davası; Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Emniyet Teşkilatı bünyesinde görev yapan personelin hukuka aykırı biçimde verilen düşük sicil notuna ya da performans puanına karşı idare mahkemesinde açtığı idari işlemin iptali davasıdır. Bu rehber; TSK, Jandarma, Sahil Güvenlik ve Emniyet personeli için sicil ve performans puanı iptal davalarının genel çerçevesini sunmaktadır. Her kuruma özgü ayrıntılar ilgili alt silo sayfalarında ele alınmaktadır. Sicil belgeleri personele tebliğ edilmediğinden sicil iptal davalarında 60 günlük genel kural uygulanmamaktadır. Personelin düşük sicilini öğrendiği tarihten itibaren dava açma hakkı doğmaktadır; yıllar önce verilen sicil notları da dava konusu edilebilmektedir.

Kısaca:

1. Hukuki Dayanak: Subay Sicil Yönetmeliği, Astsubay Sicil Yönetmeliği, Uzman Jandarma Atama ve Sicil Yönetmeliği, Uzman Erbaş Yönetmeliği, MKL 52-1 TSK Sicil Belgesi Düzenleme Kılavuzu
2. Dava Türü: İdare mahkemesinde açılan iptal davası
3. Dava Açma Süresi: Sicil gizli tutulduğundan 60 günlük genel kural uygulanmaz; öğrenme tarihinden itibaren dava açılabilir

Sicil İptal Davası Nedir ve Kimler Açabilir?

Sicil iptal davası nedir sorusunun yanıtı şudur: Hukuka aykırı biçimde düzenlenen bir sicil belgesinin yargı yoluyla iptal ettirilmesi sürecidir. Sicil iptal davası idari bir işleme karşı açılan dava olduğundan idare mahkemesinde görülmektedir.

Türk Silahlı Kuvvetleri sicil sistemi kapsamında subay, astsubay ve uzman erbaşlar için her yıl sicil belgesi tanzim edilmektedir. Bu sicil belgesi personelin kariyer sürecindeki en belirleyici belgedir. Sicil iptal davaları, söz konusu sicil belgesinin hukuka aykırı olduğunun mahkemece saptanması halinde iptal kararıyla sonuçlanan bir dava türüdür.

Sicil iptal davaları açabilecek kişiler; hukuka aykırı biçimde düşük sicil notu verilen askeri personeldir. Bu kapsama şu personel grupları girmektedir:

• Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki subay ve astsubaylar
• TSK sicil sistemi kapsamındaki uzman erbaşlar ve uzman çavuşlar
• Jandarma Genel Komutanlığı personeli
• Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli

Rütbeye göre sicil iptal davaları şu şekilde ayrılmaktadır: Subay sicil iptal davası, astsubay sicil iptal davası ve uzman çavuş sicil iptal davası. Kurum bazlı sicil iptal davaları için Jandarma sicil iptal davası, Sahil Güvenlik Komutanlığı sicil iptal davası ve TSK sicil iptal davası rehber yazılarımızı inceleyebilirsiniz.

Sicil İşlemlerinde Uygulanacak Mevzuat

Askeri personelin sicil işlemlerinde rütbeye ve statüye göre farklı mevzuat uygulanmaktadır:

• Subaylar: Subay Sicil Yönetmeliği
• Astsubaylar: Astsubay Sicil Yönetmeliği
• Uzman jandarmalar: Uzman Jandarma Atama ve Sicil Yönetmeliği
• Uzman erbaşlar: Uzman Erbaş Yönetmeliği
• Tüm personel için: MKL 52-1 TSK Sicil Belgesi Düzenleme Kılavuzu ve kuvvetler tarafından yayımlanan sicil işlemleri konulu uygulama emirleri

Subay ve astsubay sicil yönetmelikleri birbirleriyle büyük ölçüde benzerlik göstermektedir. Uzman erbaşlar için ise Uzman Erbaş Yönetmeliği'nde farklı düzenlemeler bulunmakla birlikte sicil üstlerine ilişkin hükümlerde Astsubay Sicil Yönetmeliği'nin 5 ila 18. madde hükümleri uygulanmaktadır.

Sicil yılı; o yılın 2 Mayıs tarihinden başlayıp bir sonraki yılın 2 Mayıs tarihine kadar olan süredir. Her yıl sicil notu verilmekte olup sicil belgeleri "ÖZEL" gizlilik dereceli tutulmaktadır.

Sicil Notu Neden Bu Kadar Önemlidir?

Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde sicil notu; terfi sıralamasında, yurt dışı görevlendirmelerde, dil kurslarına katılımda, astsubaylıktan subaylığa ve uzman çavuşluktan astsubaylığa geçiş süreçlerinde doğrudan belirleyicidir.

Kurs seçiminde sicil notu: Sicil notu ortalaması %90'ın altında olan personel yurt dışı kurslara aday olarak gösterilememektedir. Yurt dışı akademi ve kurmay kolej eğitimlerine seçimde sicil notu ortalamasının %90 ve üzerinde olması zorunlu tutulmaktadır.

Yurt dışı sürekli görevlerde sicil notu: Değerlendirme notu oluşturulurken genel dil notu, sicil notu ortalaması, mükafat puanı ve eğitim puanları birlikte hesaplanmaktadır. Sicilinde menfi kanaat bulunan personel yurt dışı sürekli görevlere aday olarak belirlenmemektedir.

Yurt dışı geçici görevlerde sicil notu: Dil notu gerektirmeyen görevler için değerlendirme notu; sicil notu, komutanlık puanı, karargah puanı ve takdir puanından oluşmaktadır. Bu formülde sicil notunun düşük olması değerlendirme notunu doğrudan düşürmektedir.

Terfi ve kademe ilerlemesine etkisi: Subay Sicil Yönetmeliği'nin 37. maddesi uyarınca terfi sırasındaki personel, sınıfları itibarıyla sicil notu ortalaması en yüksek olandan başlanmak üzere yeterlik derecelerine göre sıralanmaktadır. Sicil notu ortalaması sicil tam notunun %60'ı ve daha yukarısı olanlar kanunda belirtilen terfi şartlarını haiz olmak kaydıyla bir üst rütbeye yükseltilmektedir.

Sicil Üstlerinin Yükümlülükleri: Subay ve Astsubay Sicil Yönetmelikleri Md. 5

Subay Sicil Yönetmeliği ile Astsubay Sicil Yönetmeliği'nin "Sicil Üstlerinin Görev Sorumluluğu" başlıklı 5. maddeleri, sicil iptal davalarında mahkemelerin esas aldığı temel hükümlerdir. Her iki yönetmelik de sicil üstlerinin yükümlülüklerini aynı doğrultuda düzenlemektedir:

"Sicil üstleri; emri altındakiler hakkında sicil düzenlerken; üstlük ve komutanlığın en önemli olan özel yetkilerinden birini kullanırlar. Sicil üstleri; bu görevin önemini göz önünde tutarak, sicil belgelerindeki nitelikleri tam bir tarafsızlık, adalet ve vicdanî kanaatle değerlendirmekten sorumludurlar. Aksi durum, ehliyetli olmayanların lâyık olmadıkları rütbe ve makamlara yükselmelerini, dolayısıyla Türk Silâhlı Kuvvetlerinin yetenekten yoksun kişilerin elinde görevini yapamaz duruma düşmesi sonucunu doğurur. Hissî ve aşırı merhamet duygusuyla verilecek sicillerin, hak eden bir başka personelin hakkını ihlal edeceği daima göz önünde bulundurulur. Sicil üstleri, haklarında sicil düzenleyecekleri personeli iyi tanımak zorundadırlar. Bu nedenle haklarında sicil düzenleneceklerin günlük eğitim ve çalışmalarını, tavır ve hareketlerini, disiplin ve itaatini, sicil belgesinde yazılı diğer hususları aralıksız izleyerek; yapacakları haberli ve habersiz denetlemeler, özel yazılı veya sözlü sınavlar, verecekleri özel görevler, çeşitli tatbikat ve manevralardaki tutum ve durumu ile de yeterlik ve yetenekleri hakkında tam bir kanaat edinmeye çalışırlar."

Bu hükümden çıkan temel sonuç şudur: Sicil üstleri emri altındakiler hakkında olumsuz kanaat belirtirken sicil belgelerindeki nitelikleri tam bir tarafsızlık ilkesi gereği somut bilgi ve belgeye dayandırmak zorundadır. Hakkında sicil düzenlerken üstlük yetkisini kullanan sicil amirinin, bu kanaatini yeterlik derecesinden başlanmak üzere tüm performans verilerine dayandırması zorunludur. Kuvvetlerinin yetenekten yoksun kişilerin elinde görevini yapamaz duruma düşmesi sonucunu doğuracak biçimde gerçekçilikten uzak sicil verilmesi de aynı madde kapsamında yasaktır.

Sicil üstleri, personelin görev performansını sözlü sınavlar verecekleri özel görevler ve tatbikat sonuçlarına dayandırmak zorundadır. Yetenekleri hakkında tam bir kanaat edinilmeden verilen sicil notları yargı denetimine dayanamamaktadır. Belgelerindeki nitelikleri tam bir tarafsızlık ve adalet ilkesiyle bağdaşmayan sicil belgeleri iptal davasına konu edilebilmektedir.

Sicil Notu Ortalaması, %60 Kuralı ve Kademe İlerlemesi

Sicil yönetmeliği hükümleri uyarınca notu ortalaması sicil tam notunun yüzde altmışının (%60) altında kalan personelin sicili olumsuz sayılmaktadır. Sicil tam notunun 60 eşiği, olumlu sicilin alt sınırını belirlemektedir. Ortalaması sicil tam notunun bu eşiğinin altında kalan bir sicil belgesi, kademe ilerlemesini engellemektedir.

Kademe ilerlemesi yapılabilmesi için personelin bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması, o yıl içinde olumlu sicil almış olması ve bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması gerekmektedir. Sicil iptal davalarında mahkemeler, sicil notunun bu eşiği bir şekilde aşağıya çekip çekmediğini da incelemektedir.

FYDT'nin sicil notu ortalamasına etkisi: Personelin sicil döneminde aldığı FYDT sonucu 60 ve üzerindeyse FYDT notu 5 puan olarak sicil notu ortalamasına eklenmektedir. Sicil tam notunun hesaplanmasında FYDT notunun dahil edilmemesi başlı başına iptal gerekçesidir.

Ayırt edici nitelikler: Sicil belgesinde ayırt edici niteliklerin işaretlenmesi durumunda bu niteliklerin ağırlık puanları sicil notu ortalamasına eklenmekte ya da çıkarılmaktadır. Sicil belgesi düzenleme sürecinde ayırt edici nitelikler bölümünün hatalı doldurulması sicil notlarının hukuka aykırı biçimde düşmesine yol açabilmektedir.

Kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi engellendiğinde personelin yoksun kaldığı parasal hakların iadesi sicil iptali sonrasında ayrıca talep edilebilmektedir.

FETÖ Sicil Manipülasyonu ve Mağdur Personelin Hakları

Sicil iptal davası pratiğinde önemli bir yer tutan FETÖ sicil manipülasyonu, Türk Silahlı Kuvvetleri'nde birçok personelin hak kaybına uğramasına yol açmıştır. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan Genelkurmay İddianamesi'nde açıklandığı üzere, FETÖ/PDY terör örgütü mensupları, örgütle herhangi bir irtibat ve iltisağı bulunmayan personele olumsuz sicil düzenleyerek liyakate dayalı sistemi yıkmayı amaçlamıştır.

Örgüt taktiği gereği 2012 yılından itibaren sicil ve buna bağlı kıdem sıra listeleri açıklanmaz hale getirilmiştir. Bu dönemde TSK bünyesinde görev yapan personel sicil bilgilerine ulaşamamış; örgüt mensuplarınca verilen hukuka aykırı sicil notları kayıtlarda kalmaya devam etmiştir.

Belgeli terör örgütü üyesi şüphesi taşıyan kişilerce düzenlenen sicil işlemlerinin hukuka aykırılığı mahkemelerce incelenmektedir. Bu gerekçeyle sicil iptal davası açmak isteyen personelin özellikle şu belgeleri toplaması gerekmektedir: Sicil amirinin soruşturma veya mahkumiyet durumuna dair bilgiler, söz konusu dönemde verilen tüm sicil notları ve kıdem sıra listesindeki değişimler.

Düşük Sicil Notu Nasıl Anlaşılır?

Sicil iptal davalarında mahkemeler, sicil notlarının hukuka aykırı olup olmadığını belirlerken şu kriterleri incelemektedir:

Uzun yıllar boyunca belirgin sicil düşüşü: Uzun yıllar boyunca belirgin bir çoğunlukla çok yüksek sicil notları ve olumlu kanaatler ile takdir edilen personelin genel gidişata istisna teşkil edecek biçimde ayrıca birden bire düşüşü açıklayan makul nedenler öne sürülmeksizin düşük sicil notları ile takdir edilmesi ve hakkında olumsuz kanaatler belirtilmesi hukuka aykırılığın temel göstergesidir.

Öne sürülmeksizin düşük sicil verilmesi: Sicil üstlerinin makul nedenler öne sürülmeksizin bir sicil belgesini düşük düzenlemesi, sürülmeksizin düşük sicil notları takdir edilmesi biçiminde değerlendirilerek iptal gerekçesi sayılmaktadır.

Yılı sicil notlarının karşılaştırması: Yılı sicil notunun ani düşüşü sicil özet formunda açıkça görülmektedir. 2017 yılı sicil notunun 98, 2018 yılı sicil notunun 100, 2019 yılı sicil notunun 98 ve 2020 yılı sicil notunun 94 olduğu bir personelin 2021 yılı sicil notunun 65'e düşmesi; yılı sicil notunun safahatla çeliştiğini açıkça ortaya koymaktadır.

Disiplin durumu: Söz konusu sicil döneminde disiplin soruşturması veya cezası bulunmaması, herhangi bir olumsuz durumun mevcut olmadığını kanıtlamaktadır.

Siciller arasındaki aşırı fark: Sicil notu 90'dan bir anda somut gerekçe gösterilmeksizin 30'lara düşürülmesi iptal için en güçlü kriterlerden biridir.

Düşük sicil notu iptal davası için ayrıntılı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Sicil İptal Davasında Deliller

Sicil iptal davasında kullanılabilecek temel deliller şunlardır:

Kişisel bilgi formu ve PYBS kayıtları: Sicil özet formu ve yılı sicil notlarının karşılaştırması temel delildir.

FYDT sonuç belgesi: Sicil notu ortalaması hesaplanırken FYDT notunun dahil edilip edilmediğini kanıtlar.

Takdirler, ödüller ve şerit rozetler: Olumsuz kanaati çürüten güçlü delildir.

Sicil belgesi düzenleme kılavuzu kapsamındaki ayırt edici nitelikler: Sicil notunun mevzuata uygun hesaplanıp hesaplanmadığını gösterir.

Disiplin durumu: Sicil döneminde disiplin soruşturması veya cezası bulunmadığını kanıtlayan belgeler.

PERGİN ve arşiv kaydı: Yalnızca PERGİN kapsamında olmak, düşük sicil için geçerli gerekçe sayılmamaktadır.

Kıdem listesi: Emsallerle karşılaştırma yapılmasına imkân tanır.

Asli görev uhdesindeki görevlere ilişkin belgeler: Ek görevlerin başarıyla yürütüldüğünü kanıtlar.

Yurt dışı görev belgeleri: Varsa yurt dışı hizmet ve temsil yeteneğini destekler.

Sicil İptal Davası Açma Süresi: 60 Günlük Kural Uygulanmaz

Sicil iptal davalarında önemli bir husus dava açma süresidir. Sicil belgeleri "ÖZEL" gizlilik dereceli tutulduğundan ve personele tebliğ edilmediğinden, sicil iptal davalarında 60 günlük genel idari dava açma kuralı uygulanmamaktadır.

Yerleşik içtihatlara göre; sicil işlemlerinde yazılı bildirim yapılmadığından dava açma süresi ilgilinin iptalini istediği sicile muttali olduğu tarihten itibaren başlamaktadır. Kıdem sıra kitabındaki değişiklikleri bilmek sicilleri bilmek anlamına gelmemektedir. Bu nedenle yıllar önce verilen sicil notları bile dava konusu edilebilmektedir.

Personel genellikle düşük sicilini şu yollarla öğrenmektedir: Subay Kıdem Sıra Kitabındaki sıralarının değişmesi, terfiden mahrum kalınması, yurt dışı görevlendirmeden dışlanılması veya PYBS sisteminden öğrenilmesi. Bu tarihten itibaren dava açma hakkı doğmaktadır.

Kurum Bazlı Sicil İptal Davaları: Genel Rehber

Sicil iptal davaları; Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Emniyet Teşkilatı bünyesinde görev yapan personel için ayrı mevzuat ve davalı kurumlar çerçevesinde yürütülmektedir. Her kurumun sicil sistemi ve dava süreci kendine özgü düzenlemeler içermekle birlikte temel hukuki ilkeler ortaktır.

TSK Sicil İptal Davası

Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki sicil iptal davalarında davalı Millî Savunma Bakanlığı'dır. Kara, Hava ve Deniz Kuvvetleri bünyesindeki subay, astsubay ve uzman erbaşların sicil işlemleri; Subay Sicil Yönetmeliği, Astsubay Sicil Yönetmeliği ve MKL 52-1 TSK Sicil Belgesi Düzenleme Kılavuzu kapsamında yürütülmektedir. TSK sicil iptal davalarının ayrıntılı rehberi için TSK sicil iptal davası sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Jandarma Sicil İptal Davası

Jandarma Genel Komutanlığı personelinin sicil iptal davalarında davalı Jandarma Genel Komutanlığı'dır. Jandarma subay, astsubay ve uzman erbaşlarının sicil işlemleri TSK sicil yönetmelikleriyle büyük ölçüde örtüşmektedir. Jandarma personeline özgü dava süreçleri için Jandarma sicil iptal davası sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Sahil Güvenlik Sicil İptal Davası

Sahil Güvenlik Komutanlığı personelinin sicil iptal davalarında davalı Sahil Güvenlik Komutanlığı'dır. Sahil Güvenlik subay, astsubay ve uzman erbaşlarının sicil işlemlerinde de TSK sicil yönetmelikleri esas alınmaktadır. Sicil iptal davası açma süreci ve delil stratejisi TSK sicil davalarıyla büyük ölçüde benzerlik taşımaktadır. Sahil Güvenlik personeline özgü dava süreçleri için Sahil Güvenlik Komutanlığı sicil iptal davası sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Emniyet Teşkilatı: Performans Puanı İptali

Emniyet Teşkilatı'nda klasik anlamda sicil raporu sistemi uygulanmamaktadır. Bunun yerine yıl sonu performans değerlendirme puanı sistemi geçerlidir. Polis, komiser ve diğer emniyet personeli için düşük performans puanına karşı açılan dava "performans puanı iptali davası" olarak adlandırılmaktadır. Emniyet personelinin performans puanına itiraz ve dava süreci, TSK sicil iptal davalarından farklı usul kurallarına tabidir. Bu konuda ayrıntılı bilgi için Emniyet düşük performans puanı iptali rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Sicil iptal davasında yetkili mahkeme, 2577 sayılı İYUK'un 33/3. fıkrası uyarınca kural olarak personelin görev yaptığı yer idare mahkemesidir.

Sicil İptal Davası Sonuçları ve Yürütmenin Durdurulması

Sicil iptal davasının sonuçları nelerdir sorusunun yanıtı şöyledir: Sicil iptal davası kazanıldığında söz konusu sicil belgesi iptal edilerek personelin sicil sıralaması yeniden belirlenmektedir. Bu kararın somut yansımaları şu biçimde ortaya çıkmaktadır:

• Hukuka aykırı sicil belgesi nedeniyle engellenen kademe ilerlemesi yeniden değerlendirilebilmektedir
• Yurt dışı görevlendirme ve terfi süreçlerindeki hak kayıpları incelenebilmektedir
• Düşük sicil nedeniyle sözleşmesi feshedilen personelin göreve iade talebi değerlendirilebilmektedir
• Yoksun kalınan parasal haklar için ayrıca tam yargı davası açılabilmektedir
• Sicil iptal kararının tebliğinden itibaren 30 gün içinde idare kararı uygulamak zorundadır

Söz konusu sicil notunun terfiye veya sözleşme yenilenmesine etkisi varsa dava dilekçesinde mutlaka yürütmenin durdurulması talep edilmelidir.

Emsal Mahkeme Kararları

Mil Hukuk & Danışmanlık'ın yürüttüğü sicil iptal davalarında ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) ile idare mahkemesi kararlarında yerleşik hale gelen ilkeler şunlardır:

Uzun yıllar boyunca belirgin yüksek sicil notu alan personele ani sicil düşüşü uygulanamaz: Sicil notlarının safahatıyla çelişen bir şekilde, makul nedenler öne sürülmeksizin düşürülmesi iptal gerekçesidir. Takdir edilen personelin genel sicil eğiliminden herhangi bir somut gerekçe olmaksızın ayrılan sicil işlemleri hukuka aykırı kabul edilmektedir.

Üç aylık birlikte çalışma şartı sağlanmadan sicil verilemez: Sicil amiriyle en az üç ay birlikte çalışılmadığı halde verilen siciller hukuka aykırıdır ve iptal edilmektedir.

Belgesiz olumsuz kanaat geçersizdir: Sicil belgesinde olumsuz nitelik işaretlendiğinde bu kanaati destekleyen belge eklenmek zorundadır. Belge ekleme zorunluluğuna uyulmaması sicili hukuka aykırı hale getirmektedir.

FYDT notunun hesaba katılmaması iptal sebebidir: FYDT testine başarıyla katılan personelin bu notunun sicil notu ortalamasına dahil edilmemesi hukuka aykırı bulunmakta ve iptal kararına konu edilmektedir.

Yalnızca PERGİN kaydına dayalı sicil belgeleri iptal edilmektedir: PERGİN kapsamında olmak tek başına düşük sicil için yeterli gerekçe sayılmamaktadır.

Aynı sicil dönemi içindeki diğer sicil üstleri de etkileniyorsa onların sicilleri de iptal edilir: Subjektif şekilde düzenlenen 1. sicil üstü sicilinin 2. sicil üstünü etkilediğinin saptanması halinde iptali talep edilmemekle birlikte diğer sicil üstünün sicili de iptal edilmektedir.

Sicil İptal Davasında İdarenin Savunmaları

Sicil iptal davalarında idare genellikle şu savunmalara başvurmaktadır:

1. Takdir yetkisi savunması: Sicil üstlerinin emri altındakiler hakkında sicil düzenlerken olan özel yetkilerinden birini kullandıkları ve bu yetkinin takdir sınırları içinde kullanıldığı savunulmaktadır. Mahkemeler bu savunmaya karşı sicil belgelerindeki nitelikleri tam bir tarafsızlık, adalet ve vicdanî kanaatle değerlendirme yükümlülüğünün sicil notunun somut belgeye dayandırılmasını zorunlu kıldığını vurgulamaktadır.

2. Usule uygunluk savunması: Sicil belgesi düzenleme sürecinin sicil yönetmeliği hükümlerine uygun biçimde yürütüldüğü ileri sürülmektedir. Mahkemeler bir sicil belgesinin usule uygun düzenlenmiş olmasının esas yönünden hukuka aykırılığını gidermediğini kabul etmektedir.

3. Kanaatin şahsi gözleme dayandığı savunması: Bu savunmaya karşı mahkemeler, kanaatin somut bilgi ve belgeyle desteklenmediği durumlarda sicil notlarının hukuka aykırı olduğu sonucuna varmaktadır.

Uygulamada Yanlış Bilinenler

Yanlış: "Sicil notumu geç öğrendim, dava açma sürem geçti."

Doğru: Sicil belgeleri gizli tutulduğundan ve personele tebliğ edilmediğinden sicil iptal davalarında 60 günlük genel kural uygulanmamaktadır. Sicili öğrenilen tarihten itibaren dava açılabilmektedir. Yıllar önce verilen sicil notları bile dava konusu edilebilmektedir.

Yanlış: "Sicil üstü takdir yetkisini kullandığı için mahkeme müdahale edemez."

Doğru: Sicil üstleri, emri altındakiler hakkında sicil düzenlerken üstlük ve komutanlığın en önemli olan özel yetkilerinden birini kullanırlar; ancak bu yetki sınırsız değildir. Sicil belgelerindeki nitelikleri tam bir tarafsızlık, adalet ve vicdanî kanaatle değerlendirmek bu yetkinin zorunlu koşuludur.

Yanlış: "PERGİN kaydım var, sicil iptal davası açamam."

Doğru: Yalnızca PERGİN kapsamında olmak, düşük sicil belgesinin hukuka aykırılığını ortadan kaldırmamaktadır. Mahkemeler PERGİN kaydına dayandırılan ancak herhangi bir somut performans verisi sunulamayan sicil işlemlerini iptal etmektedir.

Yanlış: "FETÖ mensubu amir tarafından verilen sicil notu değiştirilemez."

Doğru: Belgeli terör örgütü üyesi şüphesi taşıyan kişilerce düzenlenen sicil işlemleri hukuka aykırılık kapsamında incelenmektedir. Bu gerekçeyle sicil iptal davası açılması mümkündür.

Uygulamada En Sık Yapılan Hata

Sicil iptal davalarında en sık yapılan hata, sicil notunun öğrenilmesinin ardından idari başvuru yaparak beklenmesidir. Bu durum özellikle yanlış yönlendirmeler sonucunda "süre doldu" zannedilerek dava açılmasından vazgeçilmesiyle sonuçlanmaktadır. Oysa sicil belgeleri gizli tutulduğundan sicil iptal davalarında 60 günlük genel süre işlememekte; öğrenme tarihinden itibaren dava açma hakkı doğmaktadır. Sicil iptali davası sürecini doğru yönetmek için rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Altın Tavsiye: 

Düşük sicil notunu öğrendiğiniz andan itibaren dava açma süreniz başlamaktadır. Sicil belgeleri gizli tutulduğundan yıllar önce verilen siciller de dava konusu edilebilmektedir. Sicil belgelerindeki nitelikleri tam bir tarafsızlık ilkesine aykırı biçimde düzenlenen her sicil belgesi iptal ettirilebilmektedir. Sicil özet formu, FYDT belgesi ve kademe ilerlemesine ilişkin belgeler derhal toplanmalı; sicil iptal davası açılması için hukuki destek alınmalıdır.

Sonuç

Sicil iptal davası; Türk Silahlı Kuvvetleri sicil sistemi kapsamındaki subay, astsubay, uzman erbaş ve uzman çavuşların hukuka aykırı biçimde verilen düşük sicil notuna karşı başvurabileceği en etkili hukuki yoldur. Sicil belgelerindeki nitelikleri tam bir tarafsızlık, adalet ve vicdanî kanaatle değerlendirme yükümlülüğünü yerine getirmeyen sicil üstleri tarafından verilen sicil belgeleri mahkemeler tarafından iptal edilmektedir.

Sicil iptal davasında en kritik nokta şudur: Sicil belgeleri gizli tutulduğundan 60 günlük genel kural uygulanmaz. Yıllar önceki sicil notları da dava konusu edilebilmektedir. Bu nedenle sicil kıdem sırasında gözle görülür gerileme yaşayan, yurt dışı görevlendirmeye kabul edilmeyen veya terfiden mahrum kalan her personel sicil iptal davası açma hakkına sahip olup bu hakkını vakit kaybetmeden değerlendirmelidir.

Yazar: Av. Emre Asan

Hukuki İnceleme: Mil Hukuk & Danışmanlık

Bu içerik; Mil Hukuk & Danışmanlık Bürosu'nun fiilen yürüttüğü sicil iptal dava dosyaları, güncel mevzuat, yargı kararları ve uygulama tecrübesi dikkate alınarak hazırlanmıştır. İçerik genel bilgilendirme niteliğindedir; somut olay değerlendirmesi için hukuki destek alınması önerilir.