Yurt dışında alınan tıp diplomasının Türkiye'de hekimlik sürecinde kullanılabilmesi, Yükseköğretim Kurulunun tanıma ve denklik incelemesinin tamamlanmasına; dosyanın durumuna göre STS, klinik pratik veya diğer SYBS işlemlerinin yerine getirilmesine bağlıdır. Tıp, başarı sıralaması koşulu öngörülen programlardandır. Denklik belgesi ise tek başına hekimlik yetkisi doğurmaz; Sağlık Bakanlığı tescili ayrı bir aşamadır.
Bu rehber, yurt dışında örgün tıp eğitimi tamamlayıp diplomasını Türkiye'de kullanmak isteyen mezunlar içindir. İlk 400 ve ilk 1000 kuralları, YKS başarı sırası, STS ve klinik değerlendirme, Sağlık Bakanlığı tescili ile ret hâlindeki hukuki yol birlikte ele alınır; TUS ve uzmanlık denkliği ayrı süreçlerdir.
Kısaca
- Yetkili kurum: Tıp lisans diplomasının denkliği Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından değerlendirilir.
- Tanıma ≠ denklik: Üniversitenin tanınıyor olması diplomanın kendiliğinden denk sayılacağı anlamına gelmez.
- İlk 400: Öğrenime başlanılan yıl kabul edilen sıralamaların en az üçünde ilk 400'de yer alan kurumlarda doğrudan denklik rejimi gündeme gelir.
- İlk 1000: Tıpta en az iki sıralamada ilk 1000 koşulu sağlanırsa dosya, YKS şartı aranmadan denklik incelemesine alınır.
- YKS başarı sırası: Ortaöğrenimini Türkiye'de tamamlayıp ilk 1000 dışında kalanlarda, öğrenime başlanılan yıldaki başarı sırası koşulu değerlendirilir.
- SYBS: Seviye ve Yeterlik Belirleme Sistemi; eksiklik veya tereddüt hâlinde başvurulan üst mekanizmadır.
- STS: Otomatik değildir. Tıp Doktorluğu alanında ÖSYM tarafından yapılır; güncel asgari başarı puanı 100 üzerinden 40'tır.
- Klinik aşama: Yapılandırılmış klinik sınav ve klinik pratik uygulaması gündeme gelebilir; klinik sınavda güncel eşik 100 üzerinden 50'dir.
- Tescil: Türkiye'de hekim olarak çalışma bakımından Sağlık Bakanlığı tescil işlemleri ayrıca yürütülür.
- Uzmanlık ayrı: Yurt dışı tıpta uzmanlık denkliği bu sürecin devamı değil, ayrı bir mevzuat alanıdır.
- Ret hâlinde: Denklik talebinin reddi kesin ve icrai bir işlemdir; idari yargıda iptal davasına konu edilebilir.
Yurt Dışı Tıp Diploması Denkliği Nasıl Alınır?
Yurt dışı tıp diploması denkliği, mezun olunan kurumun ve programın tanınırlığının belirlenmesiyle başlayan, dosyanın Yükseköğretim Kuruluna sunulmasıyla ilerleyen ve denklik ölçütleri bakımından incelenmesiyle sonuçlanan bir süreçtir. Sürecin çıktısı, diplomanın Türk yükseköğretim sisteminde hangi alan ve düzeye eşdeğer olduğunun tespitidir.
Süreç yedi halkadan oluşur. Önce üniversitenin ve tıp programının tanınırlığı belirlenir; ardından denklik başvurusu yapılır. Üçüncü aşamada tıp programlarına özgü sıralama ve gerektiğinde YKS koşulları değerlendirilir. Dördüncüsü öğrenim süresi, program kazanımları ile teorik ve klinik eğitimin niteliğine ilişkin incelemedir. Eksiklik veya tereddüt hâlinde Seviye ve Yeterlik Belirleme Sistemi kapsamında karar verilir; altıncı halkada denklik, tamamlama ya da ret yönünde işlem kurulur. Hekimlik yapılacaksa son halka Sağlık Bakanlığı tescilidir.
Denklik başvurusu güncel YÖK uygulamasında e-Devlet üzerinden online başlatılır ve belgeler sisteme yüklenir. Tıp dosyasında diploma veya mezuniyet belgesinin aslı, Türkçe tercümesi, transkript ve kimlik belgeleri temel unsurlardır; belgenin niteliğine ve düzenlendiği ülkeye göre apostil veya diğer onay şartları gündeme gelebilir. Genel evrak akışının tüm ayrıntısı için YÖK diploma denklik başvurusu başlıklı içerik incelenebilir.
Tıp Fakültesinin YÖK Tarafından Tanınması Ne Anlama Gelir?
Tanıma, yabancı bir yükseköğretim kurumunun ve programının ilgili ülkenin yetkili makamlarınca kabul edildiğinin ve bu statünün YÖK tarafından benimsendiğinin tespitidir. Kuruma ve programa ilişkin bir belirlemedir; alınan tıp eğitiminin içeriğine yönelik değerlendirme içermez.
Tanınırlık, e-Devlet üzerindeki okul tanıma sorgulama hizmetiyle kontrol edilebilir. Yükseköğretim Kurulunun duyurduğu istisnalar saklı olmakla birlikte bu sorgulama, olası bir tanınırlık sorununun denklik süreci başlamadan görülmesini sağlar. Tanınmayan bir kurum veya programdan alınan tıp diploması bakımından kural olarak denklik incelemesinin diğer aşamalarına geçilemez.
En yaygın yanlış, tanımanın denklikle özdeşleştirilmesidir. Tanınan bir tıp fakültesinden mezun olmak denklik sonucunu kendiliğinden doğurmaz; inceleme kişinin öğrenimine yönelik olarak ayrıca yürütülür. Aynı üniversiteden mezun iki kişinin dosyası, öğrenim yılı, program içeriği ve fiilî öğrenim unsurları bakımından farklı sonuçlanabilir.
Tıp Denkliğinde İlk 400, İlk 1000 ve YKS Başarı Sırası
Tıp, başarı sıralaması ölçütünün uygulandığı programlardandır. Yükseköğretim Kurulunun 28.03.2024 tarihli düzenlemesiyle şekillenen çerçevede üç ihtimal bulunur; hepsinin ortak noktası, değerlendirmenin öğrenime başlanılan yıl esas alınarak yapılmasıdır.
Sıralama ölçütünde YÖK'ün kabul ettiği kuruluşlar esas alınır. Mezuniyet dönemindeki değil, öğrenime başlanılan yıldaki durum belirleyicidir; sonrasında üniversitenin sıralamadaki yeri değişse dahi kural bu tespite göre uygulanır. Geçiş hükümleri de ayrıca kontrol edilmelidir.
İlk 400 Kuralı
Öğrenime başlanılan yıl kabul edilen sıralamaların en az üçünde ilk 400 içinde yer alan bir üniversiteden mezun olunmuşsa doğrudan denklik rejimi gündeme gelir. Türk yükseköğretim sisteminde eşdeğer program bulunması bu rejimin uygulanma şartıdır.
Ancak bu sonuç, hekimliğin Türkiye'de icrasına ilişkin koşulları ortadan kaldırmaz. Yönetmelik, meslek icrası kanunla düzenlenmiş alanlara ilişkin hükümleri saklı tutar; tıp bunların başında gelir. Sağlık Bakanlığı tescili ilk 400 dosyalarında da gündeme gelir.
İlk 1000 Kuralı
Tıp, diş hekimliği, eczacılık ve hukuk bakımından ayrı bir ölçüt daha bulunur. Mezun olunan üniversite, öğrenime başlanılan yıl kabul edilen sıralamaların en az ikisinde ilk 1000 içinde yer alıyorsa dosya, YKS şartı aranmadan denklik incelemesine alınır.
Bu kuralın sonucu sıkça yanlış anlaşılır. İlk 1000 koşulunun sağlanması otomatik denklik anlamına gelmez; yalnız YKS başarı sırası ölçütünün aranmaması sonucunu doğurur. Dosya bundan sonra da program içeriği, öğrenim süresi, klinik eğitim ve kazanımlar bakımından incelenir.
YKS Başarı Sırası Ne Zaman Aranır?
YKS başarı sırası koşulu, ortaöğrenimini Türkiye'de tamamlamış ve ilk 1000 ölçütünün dışında kalan tıp dosyaları bakımından gündeme gelir. Bu hâlde, öğrenime başlanılan yıldaki başarı sırası koşulunun sağlanıp sağlanmadığı değerlendirilir.
Dosya hazırlığında üç bilgi birlikte tespit edilmelidir: ortaöğrenimin nerede tamamlandığı, öğrenime başlanılan yıl ve üniversitenin o dönemdeki sıralama konumu. Bu veriler, aşağıdaki tabloda gösterilen hangi rejimin uygulanacağını belirler.
| Durum | YKS Başarı Sırası | Denklik açısından sonuç |
|---|---|---|
| En az üç sıralamada ilk 400 | Aranmaz | Doğrudan denklik rejimi; meslek icrası hükümleri saklıdır |
| En az iki sıralamada ilk 1000 | Aranmaz | Dosya denklik incelemesine alınır; otomatik denklik değildir |
| İlk 1000 dışı + ortaöğrenim Türkiye'de | Gündeme gelir | Öğrenime başlanılan yılın başarı sırası koşulu değerlendirilir |
| İlk 1000 dışı + ortaöğrenim yurt dışında | Aranmaz | Dosya genel denklik ölçütleri çerçevesinde incelenir |
YÖK Tıp Denklik Başvurusunda Neleri İnceler?
Tıp diploması denklik incelemesi üç eksende yürür. Birinci eksen biçimsel ve kurumsaldır: diplomanın gösterdiği düzey, kurumun ve programın tanınırlığı ile sıralama ve YKS koşullarının işaret ettiği rejim belirlenir. Bu aşama dosyanın hangi zeminde değerlendirileceğini tayin eder.
İkinci eksende akademik içerik değerlendirilir. Transkript ve program içerikleri, öğrenim süresi, kredi yükü ve kazanımlar Türkiye'deki eşdeğer tıp programıyla karşılaştırılır. Bu karşılaştırma yalnız teorik derslerle sınırlı değildir; klinik eğitimin süresi, kapsamı ve uygulama niteliği de incelemenin merkezindedir.
Üçüncü eksen fiilî öğrenim ve belge teyididir. Öğrenimin gerçekte nasıl sürdürüldüğü ve devam durumu bu kapsamda değerlendirilir; yurt dışında öğrenim süresince ülkede fiilen bulunma durumu ile giriş-çıkış kayıtları da gerekli görüldüğünde kontrol edilir. YÖK ek bilgi ve belge talep edebilir.
Programın öğretim diline ilişkin ayrı bir rejim de bulunur. 20.10.2023 sonrası lisans denklik başvurularında, öğrenim görülen programın dilinde dil belgesi gündeme gelebilir; ÖSYM'nin sınav yaptığı dillerde asgari 60 puan veya eşdeğeri esas alınır. Bu koşulun uygulanıp uygulanmayacağı başvuru tarihine ve programın diline göre belirlenir.
Tıp Denklik Sürecinde SYBS Ne Anlama Gelir?
Seviye ve Yeterlik Belirleme Sistemi, tıp diploması denklik incelemesinde eğitim düzeyi veya kazanımlar bakımından eksiklik ya da tereddüt bulunan dosyalarda başvurulan üst değerlendirme mekanizmasıdır. Bu sistem kapsamında sınav, klinik pratik, staj veya ders tamamlama gibi farklı sonuçlar gündeme gelebilir.
Sistem her tıp dosyasında otomatik uygulanmaz. Eksiklik görülmeyen dosyalarda doğrudan denklik kararı kurulabilir; her başvuru sahibinin mutlaka bir sınavdan veya klinik aşamadan geçeceği varsayımı doğru değildir.
STS Tıp Doktorluğu
Yazılı Seviye Tespit Sınavı, Tıp Doktorluğu alanında ÖSYM tarafından yapılır. Sınavın amacı, yurt dışında alınan tıp eğitiminin Türkiye'deki tıp programı kazanımları bakımından yeterliğini ölçmektir. Güncel uygulamada asgari başarı puanı 100 üzerinden 40'tır; pandemi döneminde uygulanan 35 puanlık geçici eşik güncel kural değildir. YÖK'ün güncel Sıkça Sorulan Sorularında, diploma denklik başvurusu yapılmış olmak kaydıyla hakkında henüz STS kararı bulunmayan adayın da kendi talebiyle sınava girebileceği belirtilmektedir.
Sınav takvimi ÖSYM tarafından ilan edilir. 2026 uygulamasında STS Tıp Doktorluğu iki dönem hâlinde yapılmış; birinci dönem 15.03.2026, ikinci dönem 23.08.2026 tarihinde uygulanmış, ikinci dönem sonuçları 17.09.2026 tarihinde açıklanmıştır. Bu veri o yıla ilişkindir; her yıl sabit sayıda sınav yapılacağı genellemesi kurulamaz.
Güncel Usul ve Esaslarda sayılan bazı yabancı mesleki sınavlar Tıp Doktorluğu STS'sine muadil kabul edilebilmektedir. Metinde USMLE-Step 3, PLAB-Part 2, AMC-Clinical, MCCQE-Part 2 ile Almanya'daki Ärztliche Prüfungen kapsamındaki 3. Aşama Devlet Sınavı sayılmaktadır. Muadillik, yürürlükteki düzenlemenin kapsamıyla sınırlıdır ve her dosyada kendiliğinden uygulanmaz.
Yapılandırılmış Klinik Sınav
Tıp Doktorluğu alanında, yazılı sınavdan ayrı olarak yapılandırılmış klinik sınav uygulanabilir. Bu sınav YÖK'ün belirlediği üniversiteler tarafından yapılır ve adayın klinik bilgi ile becerisini uygulamalı biçimde ölçmeye yöneliktir.
Klinik sınavda güncel başarı eşiği 100 üzerinden 50'dir. Bu eşiğin yazılı STS için geçerli olan 40 puanla karıştırılmaması gerekir; ikisi farklı araçlardır ve farklı ölçütlere tabidir.
Klinik Pratik, Staj ve Ders Tamamlama
Eksik görülen kazanımlar, sistemin öngördüğü tamamlama araçlarıyla giderilebilir. Tıp bakımından en belirgini klinik pratik uygulamasıdır; ayrıca staj veya ders tamamlama kararı verilebilir. Tamamlanacak unsurlar sabit liste üzerinden değil, somut dosyadaki eksikliğe göre belirlenir.
Klinik pratik kararı verilen adaylar, YÖK süreci içinde devlet üniversitelerine yerleştirilebilir. Aday öğrenci statüsündedir; gözetim altında çalışır ve tek başına hastaya müdahale yetkisi bulunmaz. Tamamlamadaki başarısızlık denklik talebi bakımından olumsuz sonuç doğurabileceğinden, bu aşamanın usul ve süre koşulları takip edilmelidir.
STS Tıp ile TUS Aynı Sınav mı?
Bu iki sınav sıkça karıştırılır, ancak farklı işlevler görür. Seviye Tespit Sınavı, yurt dışında alınmış tıp diplomasının denkliği kapsamında eğitim düzeyinin ölçülmesine hizmet eden bir denklik aracıdır.
Tıpta Uzmanlık Sınavı ise uzmanlık eğitimine giriş sınavıdır. Biri diğerinin yerine geçmez: STS'de başarılı olmak uzmanlık eğitimine giriş hakkı vermez, TUS'a girmek ise denklik eksikliğini gidermez. Yurt dışı mezunu bir hekim bakımından sıralama nettir; önce diploma denkliği ve tescil tamamlanır, uzmanlık eğitimine giriş bundan sonra gündeme gelir.
Uzaktan veya Online Tıp Diplomasına Denklik Verilir mi?
Güncel Yönetmelik, uzaktan öğretimle yürütülen programlar bakımından özel bir rejim öngörmekte ve tıp gibi uygulamalı alanlarda bu rejim daha katı işlemektedir. Tıp eğitiminin klinik uygulama ve hasta başı öğrenimi zorunlu kılan yapısı, uzaktan öğretimle tamamlanmış bir tıp programının denklik bakımından kabulünü güncel düzenleme çerçevesinde mümkün kılmamaktadır.
Somut dosyalarda tartışma, öğrenimin fiilen hangi modelle yürütüldüğü noktasında yoğunlaşır. Hibrit programlarda teorik ve klinik bileşenlerin nasıl gerçekleştiği ayrıca incelenir. Bu özel rejimin ayrıntısı ve ret kararlarına karşı izlenecek yol, uzaktan eğitimlerde denklik davası başlıklı içeriğin konusudur.
Tıp Denklik Belgesi Alındıktan Sonra Hekim Olarak Çalışma Süreci
YÖK'ten alınan denklik belgesi akademik diploma denkliği aşamasını tamamlar; diplomanın Türk yükseköğretim sisteminde hangi alan ve düzeye eşdeğer olduğunu gösterir. Bu belge tek başına Türkiye'de hekim olarak çalışma yetkisi doğurmaz.
Mesleğin icrası bakımından Sağlık Bakanlığı boyutu devreye girer. Tıp, diş hekimliği ve eczacılık alanlarında diploma tescili Bakanlığın ilgili birimince yürütülür ve denklik belgesi bu dosyanın temel unsurlarındandır. Yabancı uyruklular ile yurt dışı mezunları bakımından tescil aşamasında ayrıca işlem gündeme gelebilir.
Bu nedenle "denklik alındı, artık çalışılabilir" kabulü yanlıştır. Denklik akademik eşdeğerliği gösterirken Sağlık Bakanlığı tescili mesleki kaydın oluşturulmasına ilişkin ayrı idari aşamadır; yabancı uyruklular ve çalışma statüsüne göre başka mevzuat koşulları da ayrıca uygulanabilir. Buna karşılık denklik belgesinin hekimlik süreci bakımından gereksiz olduğu da söylenemez; Sağlık Bakanlığının güncel tescil belgelerinde yurt dışı mezunları için denklik belgesi açıkça aranmaktadır.
Tıp Diploması Denkliği ile Tıpta Uzmanlık Denkliği Arasındaki Fark
Tıp lisans diplomasının denkliği YÖK tarafından değerlendirilir. Yurt dışında tamamlanmış uzmanlık eğitiminin denkliği ise ayrı bir mevzuat alanıdır; bu işlemler Sağlık Bakanlığı bünyesinde, kendi usul ve ölçütlerine göre yürütülür.
İki sürecin sırası önemlidir. Tıp eğitimi yurt dışında alınmışsa, uzmanlık denklik başvurusundan önce YÖK'ten diploma denkliğinin alınması ve Bakanlık tescilinin tamamlanması gerekir. Bu ayrım gözden kaçtığında uzmanlık dosyası, lisans aşaması eksik olduğu için baştan sonuçsuz kalabilir.
Tıp Denklik Başvurusu Reddedilirse Ne Yapılabilir?
Denklik talebinin reddi, başvuru sahibinin hukuki durumunu etkileyen kesin ve icrai bir idari işlemdir. Ret gerekçesi kurum veya program tanınırlığı, sıralama ve YKS koşulları, öğrenim süresi ve kazanımlar, klinik eğitimin yetersizliği, fiilî öğrenim unsurları, SYBS kapsamındaki başarısızlık ya da belge teyidi olabilir.
Gerekçenin dayandığı zemin, izlenecek yolun içeriğini belirler. Tanınırlığa dayanan karar ile klinik eğitimin yetersizliğine dayanan karar farklı olgusal temellere sahiptir; savunulacak hususlar da değişir. Bu nedenle ret kararının tebliğ metni ve dayandığı tespitler ayrıntılı incelenmelidir.
Ret işlemine karşı idari yargıda iptal davası açılabilir. Burada temel nokta, mahkemenin doğrudan denklik belgesi düzenlemediğidir; denetim işlemin hukuka uygunluğuyla sınırlıdır ve iptal kararı üzerine yeniden değerlendirme yükümlülüğü idareye döner. Dava yolu, süreler ve görevli yargı yeri bakımından ayrıntı için yurt dışı diploma denklik davası başlıklı içerik incelenebilir.
Tıp Diploması Denkliğinde Sık Yapılan Hatalar
Tekrarlanan hataların ilki, tanımayı denklikle eşitlemektir; tanınan bir tıp fakültesinden mezuniyet denklik sonucunu kendiliğinden doğurmaz. İkincisi, ilk 1000 koşulunu otomatik denklik olarak okumaktır; bu koşul yalnız YKS şartının aranmaması sonucunu verir.
Üçüncüsü, STS'yi her dosyada zorunlu saymaktır; STS her başvuru sahibinin geçmesi gereken otomatik bir aşama değildir. Bununla birlikte denklik başvurusu yapılmış olmak kaydıyla, hakkında henüz STS kararı bulunmayan adayın da güncel YÖK uygulamasında kendi talebiyle sınava girebilmesi mümkündür. Dördüncüsü, yazılı STS için geçerli 40 puanlık eşiği 50 sanmak; beşincisi pandemi döneminde uygulanan 35 puanlık geçici kuralı güncel kural saymaktır.
Altıncısı, STS ile TUS'u aynı sınav saymaktır. Yedincisi, denklik belgesini Sağlık Bakanlığı tesciliyle karıştırıp belgenin alınmasını çalışma yetkisi olarak okumaktır. Sonuncusu, tıp lisans denkliği ile uzmanlık denkliğini tek süreç sanmaktır; ikisi farklı kurumlar ve farklı mevzuat çerçevesinde yürütülür.
Altın Tavsiye
Dosyanızı sınav veya tamamlama ihtimalinden önce üç tespitle kurun: mezun olduğunuz tıp fakültesinin öğrenime başladığınız yıldaki sıralama konumu, ortaöğreniminizi nerede tamamladığınız ve programınızın klinik eğitim yapısı. Bu üç veri hangi rejimin uygulanacağını ve SYBS'nin gündeme gelip gelmeyeceğini büyük ölçüde belirler. Transkriptinizi ve klinik uygulama kayıtlarınızı Türkiye'deki tıp programının kazanımlarıyla karşılaştırarak baştan hazırlayın; eksik görülebilecek noktaları önceden tespit etmek, sonradan verilen tamamlama kararına hazırlıksız yakalanmanızı önler. Türkiye'de hekimlik yapmayı planlıyorsanız Sağlık Bakanlığı tescil aşamasını da planınıza en başından dâhil edin.
Hukuki Bilgilendirme
Bu içerik; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, 05.12.2017 tarihli ve 30261 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliğinin güncel metni, Yükseköğretim Kurulunun sıralama ve YKS koşullarına ilişkin 28.03.2024 tarihli düzenlemesi, Seviye ve Yeterlik Belirleme Sistemine ilişkin Usul ve Esaslar, ÖSYM'nin 2026 yılı STS Tıp Doktorluğu uygulamaları ve Sağlık Bakanlığının tescil işlemlerine ilişkin düzenlemeler dikkate alınarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Sıralama ölçütleri, başarı eşikleri, geçiş hükümleri ve meslek icrasına ilişkin koşullar güncellenebildiğinden, somut başvuruda uygulanacak metin öğrenime başlanılan yıl ve başvuru tarihi bakımından ayrıca kontrol edilmelidir.
Güncelleme Tarihi: 25.09.2026
Yazan: Av. Bilgehan Utku
Kontrol Eden: Mil Hukuk & Danışmanlık
Sıkça Sorulan Sorular
Yurt dışı tıp diploması denklik süreci; üniversite ve programın tanınırlığının kontrolü, YÖK başvurusu, ilk 400–ilk 1000–YKS rejiminin belirlenmesi, eğitim ve klinik kazanımların incelenmesi ve gerekli görülürse SYBS kapsamındaki tamamlama işlemlerinden oluşur. Denklik sonrasında Türkiye’de hekimlik için Sağlık Bakanlığı tescil aşaması ayrıca yürütülür.
Tanıma, yabancı üniversitenin ve ilgili tıp programının yükseköğretim kurumu/programı olarak kabul edilmesine ilişkin kurumsal tespittir. Tanınan bir tıp fakültesinden mezun olmak diplomanın kendiliğinden denk sayılması sonucunu doğurmaz. YÖK, kişinin eğitimi, öğrenim süresi, program kazanımları ve gerektiğinde klinik eğitim unsurları üzerinden ayrıca denklik incelemesi yapar.
Öğrenime başlanılan yıl YÖK’ün kabul ettiği dünya üniversite sıralamalarının en az üçünde ilk 400 içinde bulunan ve Türk yükseköğretim sisteminde eşdeğer programı olan üniversitelerden alınan diplomalar bakımından doğrudan denklik rejimi uygulanır. Bu akademik denklik sonucu, Türkiye’de hekimlik için Sağlık Bakanlığı tescili ve diğer mesleki şartları ortadan kaldırmaz.
Tıp programında mezun olunan üniversite öğrenime başlanılan yıl kabul edilen sıralamaların en az ikisinde ilk 1000 içinde yer alıyorsa YKS başarı sırası şartı aranmadan denklik incelemesine geçilir. İlk 1000 içinde bulunmak otomatik denklik sağlamaz; program içeriği, eğitim süresi, klinik eğitim ve diğer denklik ölçütleri ayrıca değerlendirilir.
YKS başarı sırası, ortaöğrenimini Türkiye’de tamamlayan ve mezun olduğu yabancı üniversite öğrenime başlanılan yıl kabul edilen sıralamaların en az ikisinde ilk 1000 içinde bulunmayan tıp mezunları bakımından gündeme gelir. Değerlendirmede başvuru tarihindeki değil, yurt dışındaki tıp öğrenimine başlanılan yıldaki ilgili başarı sırası koşulu esas alınır.
STS Tıp Doktorluğu, yurt dışında alınan tıp eğitiminin Türkiye’deki tıp programı kazanımları bakımından seviyesini ölçen denklik araçlarından biridir. Her dosyada otomatik olarak uygulanmaz. Güncel sistemde ÖSYM tarafından yapılır ve yazılı STS için asgari başarı puanı 100 üzerinden 40’tır; yapılandırılmış klinik sınavın 50 puanlık eşiğiyle karıştırılmamalıdır.
YÖK’ün güncel uygulamasında diploma denklik başvurusunun yapılmış olması şartıyla, hakkında henüz STS kararı bulunmayan adayın kendi talebiyle STS’ye katılması mümkündür. Bu imkân, STS’nin tüm başvurular için zorunlu bir aşama olduğu anlamına gelmez; adayın denklik dosyasındaki akademik değerlendirme ve diğer SYBS kararları ayrıca yürütülür.
Yazılı STS Tıp Doktorluğu ÖSYM tarafından uygulanan seviye tespit sınavıdır ve güncel başarı eşiği 40’tır. Yapılandırılmış klinik sınav ise YÖK’ün belirlediği üniversitelerde klinik bilgi ve becerinin uygulamalı biçimde ölçülmesine yöneliktir ve güncel başarı eşiği 50’dir. İki değerlendirme aracının amacı ve uygulanma yöntemi farklıdır.
YÖK incelemesinde tıp programının teorik veya klinik kazanımları bakımından eksiklik tespit edilirse SYBS kapsamında klinik pratik, staj veya ders tamamlama kararı gündeme gelebilir. Tamamlama içeriği bütün adaylar için sabit değildir; kişinin eğitim programında tespit edilen eksikliklere göre belirlenir ve klinik pratikte aday öğrenci statüsü uygulanabilir.
STS, yurt dışında alınmış tıp diplomasının denklik sürecinde eğitim seviyesinin değerlendirilmesine hizmet eden bir araçtır. TUS ise tıpta uzmanlık eğitimine giriş sınavıdır. STS’de başarı uzmanlık eğitimine yerleşme hakkı vermez; TUS sonucu da diploma denklik eksikliğini gidermez. Yurt dışı mezununda diploma denkliği ve mesleki tescil ayrı aşamalardır.
YÖK denklik belgesi yabancı tıp diplomasının Türk yükseköğretim sistemindeki akademik karşılığını gösterir. Sağlık Bakanlığı tescili ise Türkiye’de sağlık mesleğinin icrasına ilişkin mesleki kaydın oluşturulduğu ayrı idari aşamadır. Bakanlığın güncel tescil işlemlerinde yurt dışı tıp mezunları bakımından denklik belgesi temel belgeler arasında yer almaktadır.
Ret kararında öncelikle gerekçenin hangi hukuki ve teknik nedene dayandığı belirlenmelidir. Tanınırlık, YKS veya sıralama koşulları, eğitim süresi, klinik kazanımlar, fiilî öğrenim, belge teyidi ya da SYBS sonucuna dayanan retler farklı şekilde değerlendirilir. Kesin ve icrai YÖK ret işlemleri idari yargıda iptal davasına konu edilebilir; mahkeme doğrudan denklik belgesi düzenlemez.
