İlaçların internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortamda satışı yasaktır. Bu yasak 6197 sayılı Kanunun 24. maddesinde düzenlenmiş olup aynı hüküm, eczane eczacıları ve eczaneler adına internet sitesi açılmasını da yasaklamaktadır.
Kısaca
- Temel Yasak: İlaçların internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortamda satışı yapılamaz.
- İkinci Yasak: Eczane eczacıları ve eczaneler adına internet sitesi açılamaz.
- Dayanak: 6197 sayılı Kanunun 24. maddesi ile Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmeliğin 43. maddesi.
- Kapsam: Yasak, ilaçların yanında Yönetmeliğin 42. maddesinin birinci fıkrasında sayılan münhasıran eczanede satılan ürünleri de kapsar.
- Tek Tutar Yok: İnternet satışı için evrensel tek bir ceza tutarı bulunmaz; uygulanacak hüküm somut fiile göre belirlenir.
- 2025 Formülü: m.44'teki ürün fiyatı esaslı iki kat cezası, m.24/1'in birinci veya ikinci cümlesine özgüdür.
- Erişim Engeli: 1262 sayılı Kanunun 18. maddesi, internet üzerinden tanıtım veya satışta Bakanlıkça erişimin engellenmesine karar verilmesini düzenler.
- Danıştay: 13. Dairenin E.2022/123, K.2022/4012 sayılı kararında çoğunluk dava ret sonucunu onamış; karşı oyda ise 1262 m.18/3'ün lafzından hareketle erişim engelleme kararının bizzat Bakanlıkça verilmesi gerektiği savunulmuştur.
- Hapis Cezası: İnternetten ilaç satışı bakımından otomatik bir hapis cezası öngörülmemiştir.
İnternetten İlaç Satışı Yasak mı?
Evet. 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanunun 24. maddesi, ilaçların internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortamda satışının yapılamayacağını açıkça düzenlemektedir.
Yasağın kapsamı yalnız web siteleri üzerinden yapılan satışla sınırlı değildir. Metindeki "başkaca herhangi bir elektronik ortam" ifadesi, mesajlaşma uygulamaları ve benzeri kanallar üzerinden gerçekleştirilen satışları da kapsayacak genişliktedir.
Yasağın gerekçesi ilacın niteliğidir. İlaç sıradan bir tüketim ürünü olmadığından, eczacı gözetiminde ve doğrudan sunulması esas alınmış; uzaktan ve denetimsiz satış kanalları kapatılmıştır. Eczane hukukunun bütününe ilişkin çerçeve için eczane hukuku ve eczane davaları başlıklı içerik yol gösterici olabilir.
6197 m.24 İnternet ve Elektronik Satış İçin Ne Diyor?
Madde iki ayrı yasak içermektedir. Bunların birbirinden ayrılması, bir dosyada hangi fiilin isnat edildiğinin doğru belirlenmesi bakımından gereklidir.
Birincisi satış yasağıdır: ilaçların internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortamda satışı yapılamaz. Bu yasak, satış fiilinin hangi kanal üzerinden gerçekleştiğine bakılmaksızın uygulanır.
İkincisi ise internet sitesi yasağıdır: eczane eczacıları ve eczaneler adına internet sitesi açılamaz. Bu, satıştan bağımsız ve kendi başına düzenlenmiş bir yasaktır. İki yasağın ayrı düzenlenmiş olması, bir dosyada hangi fiilin isnat edildiğinin belirlenmesini de gerektirir.
Eczane Adına İnternet Sitesi Açılabilir mi?
Hayır. Hem Kanunun 24. maddesi hem de Yönetmeliğin 43. maddesi, eczane eczacıları ve eczaneler adına internet sitesi açılamayacağını düzenlemektedir.
Bu yasak, sitenin ticari amaçla kurulup kurulmadığından bağımsızdır. Düzenleme site açılmasını kural olarak yasakladığından, yalnız bilgilendirme amaçlı bir site kurulabileceği yönündeki yorum metinle bağdaşmaz.
Sosyal medya hesapları bakımından ise dikkatli bir ayrım gerekir. Bir sosyal medya hesabının otomatik olarak "internet sitesi" sayılacağı yönünde genişletici bir yorum kurulması yerinde olmaz; buna karşılık bu hesaplar üzerinden elektronik satış yapılması, satış yasağı kapsamında ayrıca değerlendirilir.
Hangi Ürünlerin Elektronik Ortamda Satışı Yasaktır?
Yasağın kapsamı yalnız ilaçlarla sınırlı değildir. Yönetmeliğin 43. maddesi, ilaçların yanında aynı Yönetmeliğin 42. maddesinin birinci fıkrasında sayılan ürünlerin de internet veya başka elektronik ortamda satışını yasaklamaktadır.
Bu ürünler münhasıran eczanede satılan ürünlerdir. Beşerî ilaçlar, Kurumdan ruhsatlı geleneksel bitkisel tıbbi ürünler, Kurum iznine tabi homeopatik tıbbi ürünler, enteral beslenme ürünleri dâhil özel tıbbi amaçlı diyet gıdalar ile özel tıbbi amaçlı bebek mamaları bu kapsamdadır.
Burada bir kapsam uyarısı gerekir. Yönetmelik, internet satış yasağı bakımından açıkça 42. maddenin birinci fıkrasına gönderme yapmaktadır. Bu nedenle eczanede satılabilen her ürünün otomatik olarak elektronik satış yasağına dâhil olduğu sonucu çıkarılamaz.
| Ürün Grubu | Elektronik Satış | Dayanak |
|---|---|---|
| Beşerî ilaçlar | Yasak | 6197 m.24, Yönetmelik m.43 |
| Geleneksel bitkisel tıbbi ürünler (ruhsatlı) | Yasak | Yönetmelik m.43, m.42/1 |
| Homeopatik tıbbi ürünler (izne tabi) | Yasak | Yönetmelik m.43, m.42/1 |
| Özel tıbbi amaçlı diyet gıdalar | Yasak | Yönetmelik m.43, m.42/1 |
| Özel tıbbi amaçlı bebek mamaları | Yasak | Yönetmelik m.43, m.42/1 |
| Eczane adına internet sitesi açılması | Yasak | 6197 m.24, Yönetmelik m.43 |
Yönetmelik m.43 ve Münhasıran Eczanede Satılan Ürünler
Yönetmeliğin 43. maddesi, satış yasağını ürün grubuna göre somutlaştırmaktadır. Bu yönüyle Kanunun 24. maddesindeki genel yasağın kapsamını göstermektedir.
Maddede yapılan gönderme dikkatle okunmalıdır. Yasak, ilaçlar ile 42. maddenin birinci fıkrasında sayılan ürünler bakımından kurulmuştur; bu nedenle listenin dışındaki ürünler bakımından aynı sonucun doğacağı ileri sürülemez.
Aynı madde, internet sitesi yasağını da tekrar etmektedir. Böylece hem Kanun hem de Yönetmelik düzeyinde eczane eczacıları ve eczaneler adına site açılması yasaklanmış olmaktadır.
İnternetten İlaç Satmanın Cezası Tek Bir Tutar mı?
Hayır. İnternetten ilaç satışı bakımından evrensel ve tek bir ceza tutarından söz edilemez; uygulanacak hüküm somut fiile göre belirlenir.
Bu değerlendirmede birden fazla düzenleme birlikte incelenebilir. 6197 sayılı Kanunun 44. maddesindeki genel yaptırım hükmü ile somut fiilin niteliğine göre 1262 sayılı Kanunun 18. maddesi gündeme gelebilir.
Kanun metinlerindeki nominal tutarlar da bugün fiilen ödenecek miktarı göstermez. İdari para cezaları yeniden değerlemeye tabi olduğundan, uygulanacak güncel tutar işlem tarihine göre ayrıca kontrol edilmelidir.
6197 m.44'teki İki Kat Fiyat Cezası İnternet Satışına Uygulanır mı?
Hayır. Bu, sıkça yapılan bir karıştırmadır ve düzeltilmesi gerekir.
2025 yılında 6197 sayılı Kanunun 44. maddesine eklenen ürün fiyatı esaslı ceza formülü, aykırılığa konu tüm ürünlerin tespit tarihindeki eczacı satış fiyatları toplamının iki katı tutarında ceza öngörmektedir. Ancak bu formül, 24. maddenin birinci fıkrasının birinci veya ikinci cümlesine aykırılık hâlleri için düzenlenmiştir.
Bu iki cümle, toptan satış ve ihale yasağı ile İlaç Takip Sistemine bildirim yükümlülüğüne ilişkindir. İnternet satış yasağı ise aynı fıkranın sonraki cümlesinde yer aldığından, bu özel ceza formülünün internet satışına otomatik olarak uygulanacağı söylenemez.
1262 m.18 Kapsamında İdari Para Cezası ve Erişim Engelleme
Somut fiilin niteliğine göre 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanununun 18. maddesi de gündeme gelebilir. Bu madde, Kanuna aykırı tanıtım veya satış hâlleri bakımından ayrı bir yaptırım rejimi öngörmektedir.
Maddede idari para cezası, ürünün son bir yıllık satış tutarı toplamının beş katına kadar olacak biçimde düzenlenmiş; Kanunda nominal bir asgari tutar da belirtilmiştir. Bu rakamların güncel karşılığı yeniden değerleme yönünden ayrıca kontrol edilmelidir.
Maddenin bu sayfa bakımından en önemli yönü ise erişim engellemedir. İnternet üzerinden tanıtım veya satış hâlinde Bakanlık tarafından derhâl erişimin engellenmesine karar verilmesi öngörülmüştür. Bu, para cezasından ayrı ve kendi başına bir idari işlemdir.
Danıştay E.2022/123, K.2022/4012 Kararı
Danıştay 13. Dairesinin 07.11.2022 tarihli, E.2022/123, K.2022/4012 sayılı kararı, erişim engelleme işlemleri bakımından sıkça anılan bir karardır. Ancak kararın çoğunluk sonucu ile karşı oy gerekçesinin birbirinden ayrılması gerekir.
Uyuşmazlığın konusu, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından bir internet sitesine erişimin engellenmesine ilişkin işlemdir. İlk derece mahkemesi dava konusu işlemleri hukuka uygun bularak davayı reddetmiş, istinaf başvurusu da reddedilmiştir. Danıştay çoğunluğu ise temyiz istemini reddederek Bölge İdare Mahkemesi kararını onamıştır.
Bu nedenle çoğunluk kararının sonucu, Kurum işleminin yetki yönünden hukuka aykırı olduğu değildir; aksine dava reddi sonucu çoğunlukça korunmuştur. Karşı oyda ise farklı bir görüş savunulmuştur: 1262 sayılı Kanunun 18. maddesinin üçüncü fıkrası erişim engelleme kararının Bakanlık tarafından verileceğini düzenlediğinden, somut olayda Kurumca doğrudan tesis edilen işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı ve işlemin iptal edilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.
Karardan çıkarılabilecek sonuç sınırlıdır. Karar, internetten ilaç satış yasağını ortadan kaldırmadığı gibi, "Kurumun bu konuda kesin olarak yetkisiz olduğu" biçiminde bir çoğunluk içtihadı olarak da kullanılamaz.
Erişim Engelleme Kararını Hangi Makam Verebilir?
Kanunun lafzı bu konuda açıktır. 1262 sayılı Kanunun 18. maddesinin üçüncü fıkrası, tanıtım veya satışların internet üzerinden yapılması hâlinde Bakanlık tarafından derhâl erişimin engellenmesine karar verileceğini ve bu kararın uygulanmak üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna bildirileceğini düzenlemektedir.
Bununla birlikte kanun lafzı ile yargı kararının sonucu birbirinden ayrılmalıdır. Yukarıda ele alınan 2022 tarihli kararda çoğunluk, Kurum işlemine karşı açılan davanın reddi sonucunu onamış; karşı oy ise bu kanun lafzından hareketle yetki yönünden hukuka aykırılık bulunduğunu savunmuştur. Bu nedenle Danıştay'ın söz konusu soruyu Bakanlık lehine kesin biçimde çözdüğü söylenemez.
Pratik sonuç, işlemi tesis eden makamın her hâlde kontrol edilmesidir. Erişim engelleme kararında yetki unsuru, yasağın varlığından bağımsız ve ayrıca incelenmesi gereken bir hukuka uygunluk şartıdır.
İnternetten Satış ile Reklam ve Sosyal Medya Tanıtımı Arasındaki Fark
Bu iki konu farklı düzenlemelere dayanır ve ayrı ayrı değerlendirilir. İnternetten satış yasağı, satış fiilinin elektronik ortamda gerçekleştirilmesine ilişkindir.
Reklam ve tanıtım sınırları ise esas olarak Deontoloji Tüzüğü ile Yönetmeliğin tabela, vitrin ve tanıtıma ilişkin hükümlerinden doğar. Bir paylaşımın tanıtım niteliği taşıması ile o kanal üzerinden fiilen satış yapılması farklı fiillerdir.
Bu nedenle bir dosyada hangi fiilin isnat edildiği ilk olarak belirlenmelidir. Reklam yasağı ve sosyal medya kullanımına ilişkin çerçeve için eczanelerde reklam yasağı ve sosyal medya başlıklı içerik incelenebilir.
Sahte veya Ruhsatsız İlaç Satışı Neden Ayrı Bir Rejimdir?
Bu ayrım, en çok yanlış bilgi üretilen noktadır. Ruhsatlı bir ilacın eczane tarafından elektronik ortamda satılması ile sahte ya da ruhsatsız bir ürünün satışı aynı hukuki rejime tabi değildir.
1262 sayılı Kanunun 19. maddesinde öngörülen bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası, ruhsatsız müstahzar imalatı veya satışı ile tedavi beyanıyla bazı ürünlerin satış, pazarlama ve reklamı gibi farklı fiillere ilişkindir. Bu hüküm, ruhsatlı ilacın internetten satışına otomatik olarak uygulanmaz.
Bu nedenle "internetten ilaç satan eczacı bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası alır" biçimindeki bir anlatım doğru değildir. Somut olayda hangi fiilin gerçekleştiği ve bunun hangi hükme girdiği ayrı ayrı belirlenmelidir. Reçetesiz satışın kendi rejimi için reçetesiz ilaç satmanın cezası başlıklı içerik incelenebilir.
Cezaya veya Erişim Engelleme İşlemine Karşı Hangi Yol İzlenir?
İzlenecek yol tek değildir; işlemin niteliğine göre belirlenir. Bu nedenle her durumda aynı merci ve sürenin geçerli olduğu varsayılmamalıdır.
6197 sayılı Kanun kapsamında salt bir idari para cezası söz konusuysa, Kabahatler Kanununun 27. maddesi çerçevesinde tebliğ veya tefhimden itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Hâkimliğine başvuru gündeme gelebilir. Erişim engelleme gibi ayrı bir idari işlem bakımından ise idari yargı denetimi söz konusu olabilir; yukarıda ele alınan Danıştay kararı bunun örneğidir.
1262 sayılı Kanun kapsamındaki yaptırımlarda ise işlemin türü ve karar mercii ayrıca incelenmelidir. Bu nedenle tebliğ edilen kararda dayanak madde, işlemi tesis eden makam ve kanun yolu şerhinin birlikte okunması gerekir.
Sonuç
İlaçların internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortamda satışı yasaktır; aynı düzenleme eczane eczacıları ve eczaneler adına internet sitesi açılmasını da yasaklamaktadır. Bu iki yasak birbirinden bağımsızdır.
Yasağın kapsamı yalnız ilaçlarla sınırlı değildir. Yönetmeliğin 43. maddesi, 42. maddenin birinci fıkrasında sayılan münhasıran eczanede satılan ürünleri de kapsamaktadır; ancak eczanede satılabilen her ürünün otomatik olarak bu yasağa dâhil olduğu sonucu çıkarılamaz.
Yaptırım bakımından tek bir evrensel tutar bulunmaz. 2025 yılında 6197 sayılı Kanunun 44. maddesine eklenen ürün fiyatı esaslı iki kat cezası, 24. maddenin birinci fıkrasının ilk iki cümlesine özgüdür ve internet satışına otomatik olarak uygulanmaz. 1262 sayılı Kanunun 18. maddesinin üçüncü fıkrasının lafzı ise erişim engelleme kararını Bakanlığa bağlamaktadır. Danıştay 13. Dairesinin 2022 tarihli kararında çoğunluk somut Kurum işlemine karşı dava reddini onamış, karşı oy ise bu kanun lafzından hareketle yetki yönünden hukuka aykırılık bulunduğunu savunmuştur.
Altın Tavsiye
Elektronik ortamda yürüttüğünüz her faaliyeti iki soruyla ayırın: bu kanal üzerinden fiilen satış yapılıyor mu ve eczane adına bir internet sitesi açılmış durumda mı? İki yasak ayrı düzenlendiğinden, birine uygun davranmak diğerini karşılamaz. Size bir işlem tebliğ edilirse tutara değil önce dayanak maddeye ve işlemi tesis eden makama bakın. Erişim engelleme işleminde kararın hangi makam tarafından tesis edildiğini ve 1262 m.18/3'ün açık yetki lafzını ayrıca kontrol edin; Danıştay'ın 2022 kararında bu konuda çoğunluk sonucu ile karşı oy gerekçesi birbirinden ayrılmalıdır. 2025'te getirilen ürün fiyatı esaslı iki kat cezasının internet satışına doğrudan uygulanmayacağını da gözden kaçırmayın.
Hukuki Bilgilendirme
Bu içerik; 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanunun 24 ve 44. maddeleri, Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmeliğin 42 ve 43. maddeleri, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanununun 18 ve 19. maddeleri, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu ile Danıştay 13. Dairesinin E.2022/123, K.2022/4012 sayılı kararı dikkate alınarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kanun metinlerindeki nominal tutarlar yeniden değerlemeye tabi olduğundan, uygulanacak güncel ceza miktarı, işlemin türü ve kanun yolu somut işlem üzerinden ayrıca kontrol edilmelidir.
Güncelleme Tarihi: 04.09.2026
Yazan: Av. Emre Asan
Kontrol Eden: Mil Hukuk & Danışmanlık
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye’de ilaçların internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortamda satışı 6197 sayılı Kanunun 24. maddesiyle yasaklanmıştır. Yasak yalnız web sitesini değil, satışın başka elektronik kanallardan yürütülmesini de kapsayacak şekilde düzenlenmiştir. Bu nedenle ruhsatlı bir ilacın dahi sırf eczanede satılıyor olması internetten satışına izin verildiği anlamına gelmez.
6197 m.24, ilaçların internet veya başka elektronik ortamda satışını yasaklar. Ayrıca Yönetmelik m.43, ilaçlarla birlikte m.42/1’de sayılan münhasıran eczanede satılan belirli ürünlerin elektronik satışını da yasaklamaktadır. Eczanede satılmasına izin verilen her ürünün aynı yasağa tabi olduğu ise otomatik olarak söylenemez.
Kanun yalnız klasik internet sitelerini değil, “başkaca herhangi bir elektronik ortam” üzerinden ilaç satışını da yasaklamaktadır. Bu nedenle WhatsApp veya benzeri mesajlaşma kanalları üzerinden sipariş alınıp satış işleminin elektronik ortamda gerçekleştirilmesi de yasak kapsamında değerlendirilebilir. Somut olayda satışın gerçekten bu kanal üzerinden kurulup kurulmadığı ayrıca incelenmelidir.
6197 sayılı Kanun ve Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik, eczane eczacıları ve eczaneler adına internet sitesi açılamayacağını açıkça düzenler. Bu yasak, elektronik satış yasağından ayrı bir hükümdür. Sosyal medya hesabının otomatik olarak internet sitesi sayılması ise genişletici yorum gerektirir; sosyal medya üzerinden fiilî satış yapılması ayrıca değerlendirilir.
Yönetmelik m.43, m.42/1’de sayılan münhasıran eczanede satılan ürünleri elektronik satış yasağına dahil eder. Kurumdan ruhsatlı geleneksel bitkisel tıbbi ürünler de bu gruptadır. Bu nedenle ürünün “bitkisel” olması internetten satışa izin verildiği anlamına gelmez; hukuki statüsü geleneksel bitkisel tıbbi ürün ise eczaneye özgü satış rejimi uygulanır.
Enteral beslenme ürünleri dâhil özel tıbbi amaçlı diyet gıdalar, Yönetmelik m.42/1’de münhasıran eczanede satılan ürünler arasında yer alır. m.43 bu gruba elektronik satış yasağını da uygular. Buna karşılık m.42/2 kapsamında yalnız eczanede satılmasına izin verilen bütün ürünlerin otomatik olarak aynı internet yasağına tabi olduğu söylenemez.
Tek ve evrensel bir ceza tutarı yoktur. 6197 m.24’teki internet satış yasağı, 6197 m.44’ün genel yaptırım sistemi ve somut fiile göre 1262 m.18 gibi özel hükümler birlikte değerlendirilir. Kanunlardaki nominal tutarlar güncel 2026 miktarı olarak doğrudan kullanılmamalı; fiilin niteliği, dayanak hüküm ve işlem tarihindeki yeniden değerleme ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Hayır, otomatik olarak uygulanmaz. 2025 değişikliğiyle getirilen aykırılığa konu ürünlerin eczacı satış fiyatları toplamının iki katı ceza formülü, m.24/1’in birinci veya ikinci cümlesine aykırılık için düzenlenmiştir. İnternet satış yasağı aynı fıkranın daha sonraki cümlesinde bulunduğundan bu özel formülün internet satışına doğrudan uygulanması doğru değildir.
1262 sayılı Kanunun 19. maddesindeki bir yıldan beş yıla kadar hapis yaptırımı ruhsatsız müstahzar imalatı veya satışı ile bazı farklı özel fiillere ilişkindir. Ruhsatlı bir ilacın eczane tarafından internetten satılması bu hükme otomatik olarak sokulamaz. Hapis sonucu için somut fiilin ayrıca ilgili suç tipini oluşturması gerekir.
1262 sayılı Kanunun 18. maddesi, internet üzerinden Kanuna aykırı tanıtım veya satış hâlinde erişimin engellenmesine karar verilmesini öngörür. Kanun lafzında bu kararın Bakanlık tarafından verileceği ve uygulanmak üzere BTK’ya bildirileceği düzenlenmiştir. Erişim engelleme, idari para cezasından ayrı bir idari işlem niteliğindedir ve kanun yolu da buna göre değerlendirilir.
Danıştay 13. Dairesinin 07.11.2022 tarihli kararında çoğunluk, TİTCK tarafından tesis edilen erişim engelleme işlemine karşı davanın reddi sonucunu onamıştır. Karşı oyda ise 1262 m.18/3’ün Bakanlığı yetkili kılan lafzından hareketle TİTCK işleminin yetki yönünden hukuka aykırı olduğu savunulmuştur. Karşı oy, çoğunluk içtihadı gibi sunulmamalıdır.
Hayır. İnternetten satış yasağı satış fiilinin elektronik ortamda gerçekleştirilmesine ilişkindir. Reklam ve tanıtım ise mesleki tanıtım, sosyal medya, tabela ve benzeri faaliyetleri düzenleyen ayrı hükümler çerçevesinde değerlendirilir. Aynı sosyal medya hesabı hem reklam hem satış iddiasına konu olabilir; ancak iki fiilin hukuki dayanakları ve yaptırım rejimleri ayrı ayrı belirlenmelidir.
