Eczanelerde bulundurulması zorunlu ilaçlar, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunca iki yılda bir hazırlanan liste ile belirlenir. Güncel liste 4 Ağustos 2026 tarihinde güncellenmiş olup listedeki ürünlerin piyasada bulunduğu sürece her eczanede bulundurulması mecburidir.
Kısaca
- Listeyi Kim Belirler: Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından hazırlanan liste esas alınır.
- Güncelleme Sıklığı: Liste, Yönetmeliğin 44. maddesi uyarınca iki yılda bir hazırlanır.
- Güncel Tarih: Liste 4 Ağustos 2026 tarihinde güncellenmiştir.
- Mecburiyetin Şartı: Listede belirlenenlerin piyasada bulunduğu sürece her eczanede bulunması mecburidir.
- Kanuni Dayanak: 6197 sayılı Kanunun 29. maddesi ile Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmeliğin 44. maddesi.
- Piyasada Yoksa: Ürünün piyasada bulunmadığı iddiası ilde faaliyet gösteren ecza depolarından teyit edilir.
- Yaptırım Yolu: Yönetmelik m.44, uymayanlar hakkında 6197 sayılı Kanunun 45. maddesi doğrultusunda işlem yapılmasını öngörür.
- İhtar: m.45, teftişte görülen noksanların tamamlanması için yapılmış iki yazılı ihtara uyulmamasını esas alır.
- Tutar: Kanundaki 500 TL nominal tutardır; güncel miktar yeniden değerleme yönünden ayrıca kontrol edilmelidir.
Eczanelerde Bulundurulması Zorunlu İlaçlar Nelerdir?
Eczanelerde bulundurulması zorunlu ilaçlar, acil tedavide kullanılan ve idarece belirlenen ürünlerden oluşur. 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanunun 29. maddesi, acil tedavide kullanılan ve Bakanlıkça tayin ve tespit olunan maddelerin piyasada mevcut olduğu takdirde eczanelerde bulundurulmasının mecburi olduğunu düzenlemektedir.
Bu mecburiyetin kapsamı bir liste ile somutlaştırılır. Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmeliğin 44. maddesi uyarınca zorunlu ilaç, tıbbi madde ve malzemeler Kurumca hazırlanacak liste ile belirlenir; listede yer alanların her eczanede bulunması aranır.
Düzenlemenin amacı, acil durumlarda ilaca erişimin sağlanmasıdır. Bu nedenle liste yalnız ilaçlarla sınırlı olmayıp belirli tıbbi madde ve malzemeleri de kapsar. Eczane hukukunun bütününe ilişkin çerçeve için eczane hukuku ve eczane davaları başlıklı içerik yol gösterici olabilir.
2026 Zorunlu İlaç ve Tıbbi Malzeme Listesi
Güncel liste 4 Ağustos 2026 tarihinde güncellenmiştir. Bu nedenle daha önceki dönemlere ait listelerin esas alınması yerinde olmaz; denetim öncesi kontrol, güncel liste üzerinden yapılmalıdır.
Liste üç grupta ele alınabilir: zorunlu ilaçlar, büyük hacimli parenteral solüsyonlar ve zorunlu tıbbi malzemeler. Aşağıdaki tablo güncel listeyi bu üç grup hâlinde göstermektedir.
| Grup | Ürün |
|---|---|
| Zorunlu ilaçlar | Alprazolam tablet |
| Zorunlu ilaçlar | Kaptopril tablet |
| Zorunlu ilaçlar | Salbutamol sülfat nebul veya ampul |
| Zorunlu ilaçlar | Oksijenli su |
| Zorunlu ilaçlar | Diazepam tablet |
| Zorunlu ilaçlar | Fenobarbital tablet |
| Zorunlu ilaçlar | Furosemid enjeksiyon |
| Zorunlu ilaçlar | İsosorbid dinitrat sublingual tablet |
| Zorunlu ilaçlar | Kortikosteroid enjeksiyon |
| Zorunlu ilaçlar | Klonazepam tablet |
| Zorunlu ilaçlar | Nifedipin tablet |
| Zorunlu ilaçlar | Nitrogliserin tablet veya sprey |
| Zorunlu ilaçlar | Morfin sülfat tablet içeren müstahzarlardan en az bir form |
| Zorunlu ilaçlar | Antihistaminik enjeksiyon |
| Parenteral solüsyon | %0,9 izotonik sodyum klorür |
| Parenteral solüsyon | %5 dekstroz solüsyonu |
| Tıbbi malzeme | Ateş ölçer |
| Tıbbi malzeme | Branül |
| Tıbbi malzeme | Elastik bandaj |
| Tıbbi malzeme | Flaster |
| Tıbbi malzeme | Kelebek set |
| Tıbbi malzeme | Sargı bezi |
| Tıbbi malzeme | Serum seti |
| Tıbbi malzeme | Steril gaz kompres |
| Tıbbi malzeme | Steril enjektör (tek kullanımlık) |
| Tıbbi malzeme | Kan şekeri ölçüm cihazı ve ölçüm çubuğu |
| Tıbbi malzeme | Tansiyon aleti |
Zorunlu İlaçlar
Zorunlu ilaç grubu, acil müdahalede kullanılan etkin maddeleri kapsamaktadır. Listede kalp ve tansiyon acillerinde kullanılan kaptopril, nifedipin, isosorbid dinitrat ve nitrogliserin ile solunum acillerinde kullanılan salbutamol yer almaktadır.
Bunların yanında nörolojik ve psikiyatrik acillerde kullanılan alprazolam, diazepam, fenobarbital ve klonazepam ile ödem ve dolaşım tablolarında kullanılan furosemid enjeksiyon listede bulunmaktadır. Alerjik tablolar bakımından antihistaminik enjeksiyon, ağrı yönetimi bakımından ise morfin sülfat tablet içeren müstahzarlardan en az bir form aranmaktadır.
Listede etkin madde bazında belirleme yapılmıştır. Bu nedenle belirli bir marka bulundurma zorunluluğundan söz edilemez; aranan, ilgili etkin maddeyi içeren bir ürünün eczanede bulunmasıdır.
Büyük Hacimli Parenteral Solüsyonlar
Bu grup iki üründen oluşmaktadır: yüzde 0,9 izotonik sodyum klorür ve yüzde 5 dekstroz solüsyonu. Her ikisi de acil durumlarda sıvı desteği bakımından temel ürünlerdir.
Bu iki solüsyonun listede ayrı bir grup olarak gösterilmesi, bunların hacim ve kullanım özelliklerinden kaynaklanmaktadır. Denetimde kontrol edilen husus, bu ürünlerin eczanede bulunup bulunmadığıdır.
Adet ve ambalaj büyüklüğü bakımından resmi listede açık bir sayı bulunmadığı sürece, belirli bir adet zorunluluğundan söz edilmesi yerinde olmaz. Bu nedenle güncel liste metni doğrudan kontrol edilmelidir.
Zorunlu Tıbbi Malzemeler
Tıbbi malzeme grubu, ilaç uygulamasına ve temel ölçüme yönelik ürünleri kapsar. Serum seti, kelebek set, branül ve steril enjektör bu kapsamda sayılmıştır.
Yara bakımına ilişkin ürünler de listede yer almaktadır. Elastik bandaj, flaster, sargı bezi ve steril gaz kompres bu gruptadır. Ölçüm ürünleri bakımından ise ateş ölçer, tansiyon aleti ile kan şekeri ölçüm cihazı ve ölçüm çubuğu aranmaktadır.
Bu ürünlerin de listede yer alması, mecburiyetin yalnız ilaçlarla sınırlı olmadığını göstermektedir. Denetimde ilaç grubunun tam olması, malzeme grubundaki bir eksikliği ortadan kaldırmaz.
Listeyi Kim Belirler ve Ne Sıklıkla Günceller?
Listeyi Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu belirler. Yönetmeliğin 44. maddesi, zorunlu ilaç, tıbbi madde ve malzemelerin Kurumca hazırlanacak liste ile belirleneceğini düzenlemektedir.
Güncelleme sıklığı da aynı maddede gösterilmiştir: liste iki yılda bir hazırlanır. Bu nedenle "liste her yıl belirlenir" biçimindeki bir anlatım güncel düzenlemeyi yansıtmaz; bu ifade önceki mevzuat dönemine aittir.
Bir başka yaygın yanlış anlama da listenin meslek örgütü tarafından belirlendiği yönündedir. Türk Eczacıları Birliği ve eczacı odaları listeyi duyurabilir; ancak belirleme yetkisi Kuruma aittir. Bu ayrım, güncel listenin hangi kaynaktan kontrol edileceğini de gösterir.
"Piyasada Bulunduğu Sürece" Şartı Ne Anlama Gelir?
Mecburiyet mutlak değildir; bir şarta bağlanmıştır. Kanunun 29. maddesi ürünün piyasada mevcut olduğu takdirde bulundurulmasını arar; Yönetmeliğin 44. maddesi de listede belirlenenlerin piyasada bulunduğu sürece her eczanede bulunmasının mecburi olduğunu düzenler.
Bu şartın anlamı açıktır: piyasada bulunmayan bir ürünün eczanede bulundurulması eczacıdan beklenemez. Tedarik zincirinde bulunmayan bir ilacın temin edilmesi fiilen mümkün olmadığından, mecburiyet bu hâlde işlemez.
Bununla birlikte şart, her eksikliği otomatik olarak mazur gösteren bir kural değildir. Ürünün gerçekten piyasada bulunmadığının ortaya konulması gerekir; bu husus aşağıda ayrıca ele alınmaktadır.
Ürün Ecza Depolarında Yoksa Eczacı Sorumlu Olur mu?
Bu iddia doğrulanmaya tabidir. Serbest Eczane Denetim Kılavuzu uyarınca zorunlu ürünün piyasada bulunmadığı ileri sürülürse, bu husus ilde faaliyet gösteren ecza depolarından teyit edilir; gerek görülürse Kuruma bildirilir.
Bunun pratik sonucu iki yönlüdür. Bir yandan eczacıdan piyasada olmayan bir ürünü fiilen yaratması beklenemez; diğer yandan "depoda yoktu" biçimindeki soyut bir beyan tek başına savunma oluşturmaz.
Bu nedenle temin girişimlerinin belgelenmesi önem taşır. Depo bulunurluk kayıtları, sipariş ve talep girişimleri ile bunların tarihleri, denetim tarihinde ürünün piyasada bulunmadığını gösteren en somut dayanaklardır.
Denetimde Zorunlu İlaç Eksik Çıkarsa Ne Olur?
Denetimde zorunlu listedeki bir ürünün bulunmadığı tespit edilirse, bu husus tutanağa bağlanır. Tespitin hangi ürün bakımından yapıldığı ve eczacının bu konudaki beyanı tutanaktan anlaşılabilmelidir.
Serbest Eczane Denetim Kılavuzunda genel eksiklik rejimi kademelidir: ilk tespitte en fazla 10 iş günü, eksiklik giderilmezse ihtaren 5 iş günü ek süre ve bunun sonunda işlem öngörülmüştür. Bu düzen, eczacıya öncelikle düzeltme imkânı tanır.
Kılavuzda ayrıca bir istisna da yer almaktadır. Açılış veya nakil işlemlerine esas ilk denetimde bu zorunlu listenin kontrolünün daha sonraki denetimde yapılacağı belirtilmiştir. Denetim sürecinin genel işleyişi ve tutanağa şerh imkânı için eczane denetimi ve denetim tutanağı başlıklı içerik incelenebilir.
İki Yazılı İhtar ve 6197 m.45 Süreci
Yönetmeliğin 44. maddesi, uymayanlar hakkında İl Sağlık Müdürlüğünce 6197 sayılı Kanunun 45. maddesi doğrultusunda işlem yapılmasını öngörmektedir. Bu, zorunlu liste bakımından özel bir göndermedir.
Kanunun 45. maddesi ise doğrudan tek bir eksikliğe değil, ihtar sürecine bağlanmıştır. Madde, teftiş sırasında görülen noksanların tamamlanması için yapılmış iki yazılı ihtara riayet etmeyen eczacıya idari para cezası öngörmektedir.
Bu nedenle "eksik bir ilaç tespit edilir edilmez para cezası verilir" biçimindeki bir anlatım yerinde olmaz. Somut denetim dosyasında iki yazılı ihtarın yapılıp yapılmadığı, kılavuzdaki 10 iş günü ve 5 iş günlük sürelerin işletilip işletilmediği ve eksikliğin bu süreçte giderilip giderilmediği ayrı ayrı incelenmelidir.
| Aşama | İşlem | Dayanak | Kontrol Noktası |
|---|---|---|---|
| Denetim tespiti | Eksik ürün tutanağa bağlanır | Denetim Kılavuzu | Hangi ürün, eczacının beyanı |
| Piyasa teyidi | Ecza depolarından bulunurluk teyidi | Denetim Kılavuzu | Depo kayıtları ve sipariş girişimleri |
| Giderme süresi | En fazla 10 iş günü | Denetim Kılavuzu | Sürenin tanınıp tanınmadığı |
| Ek süre | İhtaren 5 iş günü | Denetim Kılavuzu | İhtarın yazılı yapılması |
| Yaptırım | İki yazılı ihtara uyulmaması hâlinde işlem | 6197 m.45, Yönetmelik m.44 | İki ihtarın varlığı ve tebliği |
Kanundaki 500 TL 2026 Güncel Ceza mı?
Hayır. 6197 sayılı Kanunun 45. maddesinde yazılı 500 TL nominal bir tutardır ve bugün fiilen ödenecek ceza miktarını göstermez.
İdari para cezaları, Kabahatler Kanununun 17. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca her takvim yılı başından geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranında artırılır. Bu nedenle uygulanacak güncel tutar, işlem tarihindeki yeniden değerleme uygulamasına göre belirlenir.
Karar mercii bakımından da bir netleştirme gerekir: 6197 sayılı Kanun kapsamındaki idari para cezalarına mahallî mülkî amir karar verir. Tebliğ edilen kararda tutarın hangi yıl için hesaplandığı ve kanun yolu bilgisi gösterilmelidir.
Zorunlu Liste ile Miadı Geçmiş İlaç ve Stok Konuları Arasındaki Fark
Bu sayfanın konusu, listede yer alan ürünlerin eczanede bulunup bulunmadığıdır. Bulunması gereken bir ürünün eksik olması ile bulunmaması gereken bir ürünün eczanede yer alması farklı meselelerdir.
Miadı geçmiş ilaçların eczanede bulundurulması ayrı bir rejime tabidir ve kendi yaptırımı bulunmaktadır. Bu konu için miadı geçmiş ilaçların eczanede bulundurulması başlıklı içerik incelenebilir.
Kayıt boyutu da ayrı bir başlıktır. Sistem kayıtları ile fiili stok arasındaki farkın hukuki rejimi için İlaç Takip Sistemi stok uyumsuzluğu başlıklı içerik yol gösterici olabilir. Bir denetimde bu üç konu birlikte gündeme gelebilir; ancak her biri kendi hükmüne göre değerlendirilir.
Sonuç
Eczanelerde bulundurulması zorunlu ilaç, tıbbi madde ve malzemeler Kurumca iki yılda bir hazırlanan liste ile belirlenir. Güncel liste 4 Ağustos 2026 tarihinde güncellenmiş olup zorunlu ilaçlar, büyük hacimli parenteral solüsyonlar ve tıbbi malzemeler olmak üzere üç grubu kapsamaktadır.
Mecburiyet bir şarta bağlıdır: listede belirlenenlerin piyasada bulunduğu sürece her eczanede bulunması aranır. Ürünün piyasada bulunmadığı iddiası ise ilde faaliyet gösteren ecza depolarından teyit edilir; bu nedenle temin girişimlerinin belgelenmesi önem taşır.
Yaptırım bakımından Yönetmeliğin 44. maddesi 6197 sayılı Kanunun 45. maddesine gönderme yapmaktadır. Anılan madde, teftişte görülen noksanların tamamlanması için yapılmış iki yazılı ihtara uyulmamasını esas aldığından, somut dosyada ihtar ve sürelerin nasıl işletildiği ayrıca kontrol edilmelidir. Kanundaki 500 TL ise nominal tutar olup güncel miktar yeniden değerleme yönünden belirlenir.
Altın Tavsiye
Zorunlu liste kontrolünü denetim beklentisine bırakmayın. Güncel listeyi çıktı alarak eczanede sabit bir yerde bulundurun ve her ürün için mevcut mu, miadı uygun mu sorularını birlikte kontrol edin; listedeki bir ürünün bulunması, miadının geçmiş olması hâlinde ayrı bir sorun doğurur. Piyasada bulunmayan bir ürün varsa bunu beyanla bırakmayın: depo bulunurluk ekranı görüntüsü, sipariş kaydı ve talep tarihini dosyalayın. Denetimde eksiklik tespit edilirse tutanağa hangi ürünün eksik olduğunu ve temin girişimlerinizi yazdırın; size tanınan sürelerin başlangıç tarihini de mutlaka not edin.
Hukuki Bilgilendirme
Bu içerik; 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanunun 29 ve 45. maddeleri, Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmeliğin 44. maddesi, Serbest Eczane Denetim Kılavuzu, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun 4 Ağustos 2026 tarihli liste güncellemesine ilişkin duyurusu ile 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 17. maddesi dikkate alınarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Liste iki yılda bir güncellendiğinden ve nominal tutarlar yeniden değerlemeye tabi olduğundan, güncel liste içeriği ile uygulanacak ceza miktarı ilgili Kurum düzenlemesinden ayrıca kontrol edilmelidir.
Güncelleme Tarihi: 04.09.2026
Yazan: Av. Emre Asan
Kontrol Eden: Mil Hukuk & Danışmanlık
Sıkça Sorulan Sorular
2026 güncel listede alprazolam, kaptopril, salbutamol, diazepam, fenobarbital, furosemid enjeksiyon, isosorbid dinitrat, kortikosteroid enjeksiyon, klonazepam, nifedipin, nitrogliserin, morfin sülfat içeren en az bir tablet formu ve antihistaminik enjeksiyon gibi ürünler yer alır. Liste ayrıca parenteral solüsyonlar ve zorunlu tıbbi malzemeleri de kapsar.
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun güncel zorunlu ilaç ve tıbbi malzeme listesi 4 Ağustos 2026 tarihinde güncellenmiştir. Bu nedenle denetim veya stok kontrolünde daha eski oda duyurularındaki listeler yerine güncel Kurum listesi esas alınmalıdır. Yönetmelik m.44 gereği liste Kurumca iki yılda bir hazırlanır ve güncellenir.
Listeyi belirleyen makam Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumudur. Türk Eczacıları Birliği ve eczacı odaları güncel listeyi üyelerine duyurabilir; ancak belirleme yetkisi Kuruma aittir. Bu ayrım önemlidir, çünkü bir ürünün zorunlu olup olmadığı konusunda esas alınması gereken kaynak güncel TİTCK listesi ve yürürlükteki Yönetmelik hükmüdür.
Hayır. Güncel Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmeliğin 44. maddesi zorunlu ilaç, tıbbi madde ve malzemelerin Kurumca iki yılda bir hazırlanacak listeyle belirlenmesini öngörür. “Her yıl belirlenir” şeklindeki ifadeler eski mevzuat veya ikincil internet içeriklerinden kaynaklanabilir ve 2026 itibarıyla güncel düzenlemeyi doğru yansıtmaz.
2026 listesinde ateş ölçer, branül, elastik bandaj, flaster, kelebek set, sargı bezi, serum seti, steril gaz kompres, tek kullanımlık steril enjektör, kan şekeri ölçüm cihazı ve ölçüm çubuğu ile tansiyon aleti zorunlu tıbbi malzemeler arasında yer almaktadır. Denetimde ilaçların tam olması, bu malzemelerdeki eksikliği ortadan kaldırmaz.
Evet. 4 Ağustos 2026 güncellemesinde salbutamol sülfat nebul veya ampul zorunlu ürünler arasında yer almaktadır. Eczane denetiminde yalnız ürün adının değil, güncel listedeki form ve tanımlamanın da kontrol edilmesi gerekir. Belirli bir marka zorunluluğu bulunmadığı sürece esas olan listedeki etkin madde ve form şartının karşılanmasıdır.
Evet. Güncel 2026 listesinde tansiyon aleti ile kan şekeri ölçüm cihazı ve ölçüm çubuğu zorunlu tıbbi malzemeler arasında sayılmıştır. Bu nedenle stok kontrolü yalnız ilaçlara odaklanmamalıdır. Ölçüm cihazları ile sarf malzemelerinin mevcut olup olmadığı da denetim öncesi aynı kontrol listesi üzerinden düzenli olarak gözden geçirilmelidir.
Bulundurma mecburiyeti, ürünün piyasada bulunduğu süreyle sınırlıdır. Ürün gerçekten piyasada yoksa eczacıdan fiilen temin edilemeyen ürünü bulundurması beklenemez. Ancak “depoda yoktu” şeklindeki soyut beyan tek başına yeterli olmayabilir; ecza depolarındaki bulunurluk, sipariş ve temin girişimleri denetim tarihi itibarıyla belgelenmelidir.
Denetimde güncel zorunlu liste ile eczanenin fiilî stoğu karşılaştırılır ve eksik ürün varsa tutanağa yazılır. Hangi ürünün bulunmadığı, eczacının açıklaması ve varsa piyasada bulunmama iddiası açık biçimde kayda geçirilmelidir. Bu iddia ileri sürülürse denetim kılavuzu çerçevesinde ilde faaliyet gösteren ecza depolarından bulunurluk teyidi yapılabilir.
Yönetmelik m.44, aykırılık hâlinde 6197 sayılı Kanunun 45. maddesi doğrultusunda işlem yapılmasını öngörür. m.45 ise teftişte görülen noksanların giderilmesi için yapılmış iki yazılı ihtara uyulmamasını yaptırıma bağlar. Bu nedenle somut dosyada ihtarların gerçekten yapılıp yapılmadığı, tebliği ve eksikliğin verilen sürelerde giderilip giderilmediği incelenmelidir.
Hayır. Kanunun 45. maddesinde yer alan 500 TL nominal kanuni tutardır ve 2026 yılında fiilen uygulanacak miktarı doğrudan göstermez. İdari para cezaları yeniden değerleme sistemine tabi olduğundan, somut işlem tarihindeki güncel tutar ayrıca hesaplanmalıdır. Tebliğ edilen kararda kullanılan yıl, yeniden değerleme hesabı ve yaptırımın kanuni dayanağı birlikte kontrol edilmelidir.
İzlenecek yol tesis edilen işlemin niteliğine göre belirlenir. Salt idari para cezası söz konusuysa Kabahatler Kanunundaki başvuru rejimi gündeme gelir; ayrıca denetim, kapatma veya ruhsatla ilgili başka bir işlem tesis edilmişse idari yargı yolu söz konusu olabilir. Bu nedenle kararın dayanak maddesi, karar mercii, tebliğ tarihi ve kanun yolu şerhi birlikte incelenmelidir.
