Uzaktan eğitim denklik davası, uzaktan öğretim yoluyla alınan yurt dışı yükseköğretim diplomasına ilişkin olarak Yükseköğretim Kurulu tarafından tesis edilen kesin ve icrai nitelikteki işlemin yargısal denetimi için açılan iptal davasıdır. Uzaktan öğretimde uygulanacak özel rejim, Denklik Yönetmeliğinin 10. maddesinde düzenlenmiştir.
Kısaca
- Özel Rejim: Uzaktan öğretim yoluyla alınan diplomalar, Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliğinin 10. maddesindeki ayrı kurallara tabidir.
- Yasak Kapsamı: Tıp, diş hekimliği, eczacılık, hukuk, öğretmenlik, mühendislik, mimarlık ile YÖK'ün belirlediği klinik uygulamalı sağlık programlarında uzaktan öğretim yoluyla alınan diplomalara denklik işlemi yapılmaz.
- Online Hukuk: Hukuk programı uzaktan öğretim yoluyla tamamlanmışsa, güncel m.10/3 kapsamında denklik işlemi yapılmaz.
- Diğer Alanlar: Program dili, kazanım uyumu, kredi toplamı ve dil sınavı ölçütleri değerlendirilir.
- SYBS: Kazanım yetersizliği veya tereddüt oluşursa başvuru sahibi Seviye ve Yeterlik Belirleme Sistemi işlemlerine tabi tutulabilir.
- İlk 400: m.10/3 dışındaki programlarda belirli sıralama koşulunu karşılayan üniversiteler için SYBS uygulanmaksızın denklik düzeni öngörülmüştür.
- Dava Süresi: Kesin ve icrai işlemin usulüne uygun yazılı bildiriminden itibaren 60 gün.
- İptal Kararı: Mahkeme idarenin yerine geçerek doğrudan denklik tesis etmez.
Uzaktan Eğitim Denklik Davası Nedir?
Uzaktan eğitim denklik davası, uzaktan öğretim gerekçesine dayanan bir denklik işlemine karşı idare mahkemesinde açılan iptal davasıdır. Davanın konusu, Yükseköğretim Kurulu tarafından tesis edilen işlemin hukuka uygunluğunun denetlenmesidir. Genel denklik uyuşmazlıkları ve dava süreci için yurt dışı diploma denklik davası başlıklı içerik yol gösterici olabilir.
Dava konusu edilebilecek işlem tek bir türle sınırlı değildir. Denklik başvurusunun reddi bunların en bilinenidir; ancak Seviye ve Yeterlik Belirleme Sistemi kapsamında değerlendirmeye tabi tutulma ya da tamamlama yükümlülüğü getirilmesi gibi kararlar da kişinin hukuki durumunu değiştiriyorsa denetime tabi olabilir. Belirleyici olan, işlemin kesin ve icrai nitelik taşıyıp taşımadığıdır.
Davanın sonucu bakımından bir netleştirme gerekir. Bu dava, diplomanın geçerliliğini doğrudan tespit eden bir dava olmayıp idari işlemin hukuka uygunluk denetimine ilişkindir; mahkeme idarenin yerine geçerek denklik tesis etmez. İptal kararı üzerine idare, kararın gerekçesi ve bağlayıcılığı doğrultusunda yeniden işlem tesis etmekle yükümlüdür.
Uzaktan Eğitim Diplomasına Denklik Verilir mi?
Bu sorunun cevabı programa göre değişir. Güncel Denklik Yönetmeliğinin 10. maddesi uzaktan öğretim için ayrı bir rejim kurmuş ve alanlara göre farklı sonuçlar öngörmüştür.
Belirli programlar bakımından doğrudan bir engel bulunmaktadır. Bunun dışında kalan programlarda ise değerlendirme, maddede sayılan ölçütler çerçevesinde yürütülür; bu alanlarda ne otomatik bir ret ne de otomatik bir kabul söz konusudur.
Bu nedenle doğru yaklaşım iki adımlıdır: önce programın maddede sayılan alanlardan birine girip girmediği belirlenir, ardından girmiyorsa maddedeki ölçütler üzerinden değerlendirme yapılır. Bu iki adım atlanarak kurulan beklentiler, başvuru aşamasında ya da ret kararı sonrasında gerçekle uyuşmayan bir hazırlığa yol açar.
Yönetmelik m.10/1 Kapsamındaki Ölçütler
Maddenin birinci fıkrası, uzaktan öğretim programlarından alınan diplomalarda örgün eğitim için geçerli inceleme esaslarına ek olarak uygulanacak ölçütleri belirlemektedir. Bu ölçütler, uzaktan yürütülen bir programın örgün programla karşılaştırılmasına hizmet eder.
Bu kapsamda; uluslararası anlaşmalarla kurulan kurumlar veya resmî dili Türkçe olan ülkelerdeki programlar hariç olmak üzere program dilinin Türkçe olmaması, uzaktan program kazanımlarının aynı alandaki örgün eğitim programı kazanımlarıyla uyumlu olması, mezuniyet için gereken toplam kredinin o ülkedeki eşdeğer örgün program kredi toplamına eşit veya daha fazla olması ile öğrenim dilinde Kurulun kabul ettiği sınavlardan belirlenen puanların alınmış olması değerlendirilir. Dil ölçütündeki istisnalar metinde açıkça sayılmış olup, bu istisnalar dışında genel kural uygulanır.
Bu ölçütler birbirinden bağımsız değil, bütün olarak ele alınır. Kazanım uyumu bakımından yapılan inceleme ders adlarının benzerliğinden ibaret olmadığından, ders içerikleri ve öğrenim çıktılarına ilişkin belgeler önem kazanır; kredi ölçütünde ise transkriptteki kredi sisteminin nasıl hesaplandığının açıklanması gerekebilir.
Hangi Alanlarda Denklik İşlemi Yapılmaz?
Maddenin üçüncü fıkrası bu konuda açık bir düzenleme içermektedir ve kapsamı geniştir. Buna göre başarı sıralaması şartı bulunan tıp, diş hekimliği, eczacılık, hukuk, öğretmenlik, mühendislik ve mimarlık programları ile Kurulun belirlediği klinik uygulamalı sağlık programlarında, uzaktan öğretim yoluyla alınan diplomalara denklik işlemi yapılmaz.
Bu listenin eksik aktarılması uygulamada sık karşılaşılan bir hatadır. Yalnız tıp ve mühendislik sayılarak yapılan anlatımlar güncel metni yansıtmaz; hukuk, diş hekimliği, eczacılık, öğretmenlik ve mimarlık da bu kapsamda açıkça yer almaktadır.
Bu programların dışında kalan alanlarda ise farklı bir düzenleme öngörülmüştür. Yükseköğrenime başlanılan yıl Kurulun belirlediği sıralama kuruluşlarının en az üçünde ilk dört yüz içinde bulunan üniversitelerden uzaktan öğretim yoluyla alınan diplomalara, Seviye ve Yeterlik Belirleme Sistemi uygulanmaksızın denklik işlemi yapılması düzenlenmiştir. Bu hüküm m.10/3 kapsamındaki programlara uygulanmaz ve sıralama koşulunu karşılayan her diplomanın kendiliğinden denklik alacağı sonucunu da doğurmaz.
| Program Türü | m.10 Kapsamındaki Sonuç | Dikkat Edilecek Husus |
|---|---|---|
| Tıp, diş hekimliği, eczacılık, hukuk | Uzaktan öğretim diplomasına denklik işlemi yapılmaz | Alan bazlı düzenleme sıralama koşuluyla aşılmaz |
| Öğretmenlik, mühendislik, mimarlık | Uzaktan öğretim diplomasına denklik işlemi yapılmaz | Aynı fıkra kapsamındadır |
| Klinik uygulamalı sağlık programları | Kurulun belirlemesine göre kapsamdadır | Belirleme üzerinden kontrol edilmelidir |
| Diğer programlar | m.10/1 ölçütlerine göre değerlendirilir | Şüphe hâlinde SYBS gündeme gelebilir |
| Diğer programlar + ilk 400 koşulu | SYBS uygulanmaksızın denklik düzeni | Eğitime başlanılan yıl esas alınır |
Denklik Başvurusunun Reddi Nedenleri
Ret gerekçeleri dosyadan dosyaya değişmekle birlikte uzaktan öğretim dosyalarında belirli başlıklar öne çıkar. Bunların başında programın m.10/3 kapsamındaki alanlardan birine girmesi gelir; bu hâlde değerlendirme alan bazlı düzenleme üzerinden yürür.
İkinci grup, maddenin birinci fıkrasındaki ölçütlere ilişkindir. Program dili şartının istisnalarıyla birlikte karşılanmaması, uzaktan program kazanımlarının örgün programla uyumlu bulunmaması, kredi toplamının yetersiz görülmesi veya öğrenim diline ilişkin sınav şartının sağlanmaması bu kapsamdadır.
Üçüncü grup ise genel denklik rejiminden doğar. Kurumun veya programın tanınmaması, belge eksikliği ile diploma ve mezuniyet teyidine ilişkin sorunlar bu başlıkta değerlendirilir. Ayrıca Yönetmelikte tanımlı uzaktan öğretim ile açık öğretim ve dışarıdan eğitim birbirinden farklı kavramlar olduğundan, diplomanın hangi kategoride olduğunun baştan belirlenmesi gerekir.
Online Hukuk Fakültesi Diplomasına Denklik Verilir mi?
Hayır. Hukuk programı uzaktan öğretim yoluyla tamamlanmışsa, güncel Yönetmeliğin 10. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında denklik işlemi yapılmaz. Hukuk, Türkiye'de başarı sıralaması şartı bulunan programlar arasında yer aldığından bu fıkranın kapsamındadır.
Bu nedenle online hukuk diploması bakımından "program kaliteli ve akrediteyse denklik alınabilir" ya da "müfredat benzerliği yeterlidir" biçimindeki yaklaşımlar güncel düzenlemeyle bağdaşmaz. Düzenleme bu alanda bir takdir yetkisi tanımayıp doğrudan sonuç bağlamaktadır.
Bununla birlikte somut dosyanın kendi verileri ayrıca incelenir. Tartışma çoğunlukla denklik verilip verilmeyeceği üzerinde değil, programın gerçekten uzaktan öğretim kapsamında olup olmadığı noktasında yürür; bu nedenle eğitimin fiilen hangi modelle yürütüldüğü kurumsal belgelerle ortaya konulmalıdır. Bununla birlikte öğrenime başlanılan tarih, başvuru tarihi ve Yönetmeliğin geçiş hükümleri somut dosyada ayrıca kontrol edilmelidir.
Uzaktan Eğitim Denklik Davasında Süreler ve Tablo
Dava açma süresi bakımından genel kural, kesin ve icrai nitelikteki işlemin usulüne uygun yazılı bildiriminden itibaren 60 gündür. Sürenin başlangıcı mezuniyet tarihi veya başvuru tarihi değil, dava konusu işlemin tebliğ edildiği tarihtir; bu nedenle tebliğ evrakının saklanması ve tarihin kayda geçirilmesi gerekir.
İdareye başvuru ise ayrı ve isteğe bağlı bir imkândır. 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi uyarınca bu başvuru, işleyen dava açma süresi içinde yapılır ve süreyi durdurur; idare otuz gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır ve başvurudan önce geçen süre hesaba katılarak kalan dava süresi işlemeye devam eder. Bu, kendine özgü ayrı bir itiraz süresi değildir.
Yargılamanın toplam uzunluğu bakımından ise sabit bir süre verilemez. Süre; dosyanın niteliğine, ret gerekçesine, toplanacak delillere ve gerekli görülmesi hâlinde yapılacak teknik incelemeye göre değişir.
| Konu | Süre / Kural | Açıklama |
|---|---|---|
| İptal davası açma süresi | 60 gün | Kesin ve icrai işlemin usulüne uygun yazılı bildirimini izleyen günden itibaren işler |
| İYUK m.11 başvurusu | Dava süresi içinde | Ayrı bir itiraz süresi değildir; işleyen dava süresini durdurur |
| İdarenin cevap süresi | 30 gün | Cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır; kalan dava süresi işlemeye devam eder |
| İstinaf başvurusu | 30 gün | İdare mahkemesi kararının tebliğinden itibaren, İYUK hükümleri çerçevesinde |
| Yargılama süresi | Sabit süre verilemez | Dosyanın niteliğine göre değişir |
Yetkili ve Görevli Mahkeme Hangisidir?
Görevli yargı kolu idari yargıdır; denklik işlemleri idari işlem niteliğinde olduğundan uyuşmazlık idare mahkemesinde görülür. Bu nedenle adli yargıda açılacak bir dava görev yönünden sonuç doğurmaz.
Yetki bakımından belirleyici olan, 2577 sayılı Kanundaki yetki kurallarıdır. Dava konusu işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yer esas alındığından, Yükseköğretim Kurulu işlemleri bakımından uygulamada Ankara İdare Mahkemeleri gündeme gelir; ancak yetki her hâlde somut işlem ve genel yetki kuralları çerçevesinde değerlendirilmelidir.
Husumetin doğru yöneltilmesi de önem taşır. Davanın, işlemi tesis eden idareye karşı açılması gerekir. Hasmın yanlış gösterilmesi hâlinde 2577 sayılı Kanunda öngörülen düzeltme mekanizması işletilebilir; bununla birlikte bu durum sürecin uzamasına yol açabileceğinden, dilekçe hazırlanırken işlemin hangi idare tarafından tesis edildiği kontrol edilmelidir.
Yürütmeyi Durdurma Talebinin Önemi
Yürütmenin durdurulması talep edilebilir; ancak bu talep otomatik bir sonuç doğurmaz. 2577 sayılı Kanunun 27. maddesi uyarınca işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması şartları birlikte değerlendirilir.
Bu nedenle bir ret işleminin bulunması tek başına telafisi güç zarar doğduğu sonucunu vermez. Zarar unsurunun dosyanın kendi verileriyle somutlaştırılması gerekir; mesleğe başlama, atanma veya belirli bir başvuru dönemine yetişme gibi zamana bağlı sonuçlar ilan, takvim ya da kurum yazışması gibi belgelerle ortaya konulabilir.
Kararın kapsamı da doğru anlaşılmalıdır. Yürütmenin durdurulması işlemin uygulanmasını geçici olarak askıya alan bir tedbirdir; geçici bir denklik belgesi düzenlenmesi anlamına gelmez. Aynı şekilde talebin reddedilmesi de davanın esastan kaybedildiği sonucunu doğurmaz. Talebin çerçevesi için yürütmeyi durdurma başlıklı içerik yol gösterici olabilir.
Seviye Tespit Sınavı (STS) ve Uzaktan Eğitim İlişkisi
Bu alanda terminolojinin doğru kurulması gerekir. Üst kavram Seviye ve Yeterlik Belirleme Sistemidir; Seviye Tespit Sınavı ise bu sistem kapsamında gündeme gelebilen araçlardan biridir. Bu nedenle her değerlendirmenin doğrudan bir sınav anlamına geldiği düşünülmemelidir.
Uzaktan öğretim bakımından bağlantı Yönetmeliğin 10. maddesinin ikinci fıkrasında kurulmuştur. Buna göre uzaktan öğretim yoluyla mezun olunan programın kazanımları ile aynı alandaki örgün eğitim programının kazanımları karşılaştırıldığında eğitim veya kazanım yetersizliği ya da tereddüt oluşursa, başvuru sahibi Kurulun usul ve esasları çerçevesinde bu sistem kapsamındaki işlemlere tabi tutulabilir.
Sistem kapsamında gündeme gelebilecek uygulamalar somut eksikliğe ve mevzuata göre belirlenir; sınav dışında ders, staj veya proje gibi tamamlama biçimleri de söz konusu olabilir. Bu kararlar başvurunun reddi anlamına gelmez; ancak kişiye yeni bir yükümlülük yüklediklerinden, kararın gerekçesinin hangi kazanım veya ölçüt bakımından tereddüt doğduğunu gösterip göstermediği kontrol edilmelidir.
Bilirkişi İncelemesi ve Akademik Raporlar
Bu davalarda bilirkişi incelemesi her dosyada zorunlu değildir. Uyuşmazlığın niteliği belirleyicidir: mevzuatın uygulanmasına ya da işlemin usulüne ilişkin bir tartışma söz konusuysa teknik incelemeye ihtiyaç duyulmayabilir.
Buna karşılık uyuşmazlık akademik eşdeğerliğin teknik olarak değerlendirilmesini gerektiriyorsa, bilirkişi veya uzman görüşü gündeme gelebilir. Kazanım uyumu, kredi karşılığı ya da program içeriğinin karşılaştırılması gibi konular bu kapsamda değerlendirilebilir.
Delil bakımından ise somut ilgi aranır. Öğrenme yönetim sistemi kayıtları, eş zamanlı yürütülen derslere ilişkin veriler ya da ödev ve sınav kayıtları, yalnız somut uyuşmazlıkta gerçekten ilgili olduğu ölçüde anlam taşır. Bu nedenle delil listesi, ret gerekçesine göre seçilmelidir.
Uygulamada Yanlış Bilinenler
İlk yaygın yanlış, tanıma ile denkliğin aynı kavram sayılmasıdır. Tanıma, yabancı yükseköğretim kurumunun ve programının akademik derece vermeye yetkili olduğunun Kurul tarafından kabulüdür; denklik ise diplomaya esas programın Türk yükseköğretim sistemindeki düzey ve kazanım karşılığının değerlendirilmesidir. Bu nedenle okulun tanınıyor olması tek başına denklik sonucunu doğurmaz.
İkinci yanlış, iptal kararının sonucuna ilişkindir. İptal kararı hukuka aykırı işlemi ortadan kaldırır; idare kararın gerekçesi ve bağlayıcılığı doğrultusunda işlem yapmakla yükümlüdür. Ancak bu, her dosyada doğrudan denklik verileceği anlamına gelmez; sonuç iptal gerekçesinin niteliğine göre değişebilir.
Üçüncü yanlış ise tazminat beklentisinde ortaya çıkar. Tam yargı davası kendi koşullarına tabidir; iptal kararı verilmiş olması, koşulları ayrıca değerlendirilmeksizin bir tazminat hakkı doğduğu anlamına gelmez.
Emsal Kararlar ve Danıştay Yaklaşımı
Bu alandaki kararlar değerlendirilirken kapsamlarının aşılmaması gerekir. Güncel m.10/3, belirli alanlarda uzaktan öğretim yoluyla alınan diplomalara denklik işlemi yapılmamasını öngördüğünden, bu düzenlemeyi bertaraf eden genel bir içtihat varmış gibi bir anlatım kurulamaz.
Yönetmeliğin 10. maddesinde yer alan bir bendin yürürlükten kaldırılmasına ilişkin işlem yargı önüne taşınmıştır. Danıştay 8. Dairesinin 22.09.2023 tarihli E.2020/4516, K.2023/4062 sayılı kararı ile Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 14.05.2025 tarihli E.2024/740, K.2025/1036 sayılı onama kararı, anılan bendin durumu bakımından özellikle mimarlar yönünden önem taşır.
Kararın kapsamı bu sınırla birlikte okunmalıdır. Sonuç mimarlar yönünden verilmiş olup bütün alanlara genişletilemez. Bu nedenle somut dosyada iki husus ayrı ayrı değerlendirilmelidir: uygulanacak güncel hüküm ve kararın kendi kapsamı.
Hukuki İncelemede Hangi Belgeler Önem Taşır?
Bu uyuşmazlıklarda dosyanın içeriği doğrudan sonuç doğurur. Bu nedenle hangi belgelerin toplanacağı, ret gerekçesine göre belirlenmelidir.
Eğitim modeline ilişkin tartışmalarda üniversiteden alınacak resmî yazılar öne çıkar. Programın öğretim yöntemine ilişkin kurum beyanı, derslerin ve sınavların nasıl yürütüldüğüne dair kayıtlar, eş zamanlı veya yüz yüze faaliyetlere ilişkin belgeler ile kampüste bulunmayı gösteren kayıtlar bu grupta değerlendirilir.
Akademik içeriğe ilişkin belgeler ise farklı bir iddiayı destekler. Transkript ve kredi bilgileri öğrenim yükünü, ders içerikleri ve program kazanımları eşdeğerlik değerlendirmesini, öğretim dili ve varsa dil sınavı belgeleri maddedeki dil ölçütünü karşılamaya hizmet eder. Bunların yanında ret işleminin tebliğ evrakı, başvuru sırasında sunulan belgelerin listesi ve idareyle yapılan yazışmalar da dosyada bulunmalıdır. Bu kayıtlar, idarenin hangi belgeleri değerlendirdiğini göstermesi bakımından işlevseldir.
Altın Tavsiye
Bir programa kayıt olmadan önce iki soruyu ayrı ayrı yanıtlayın: program m.10/3'te sayılan alanlardan biri mi ve eğitim fiilen uzaktan mı yürütülecek? Bu iki cevap birlikte, denklik ihtimalini baştan belirler. Öğreniminiz sürerken programın öğretim biçimine ilişkin kurum yazısını, ders ve sınav yürütme kayıtlarını, transkript ile ders içeriklerini ve kredi bilgilerini toplayın; bu belgeler sonradan temin edilmeye çalışıldığında güçlük doğabilir. Olumsuz bir karar tebliğ edildiğinde ise ilk gün tebliğ tarihini ve kararın hangi fıkraya dayandırıldığını tespit edin; m.10/3'e dayanan bir karar ile kazanım veya kredi değerlendirmesine dayanan bir karar tamamen farklı hazırlık gerektirir.
Hukuki Bilgilendirme
Bu içerik; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliğinin 10. maddesi ile 28.02.2026 tarihli son değişiklik, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 7, 11 ve 27. maddeleri, Danıştay 8. Dairesinin 22.09.2023 tarihli E.2020/4516, K.2023/4062 sayılı kararı ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 14.05.2025 tarihli E.2024/740, K.2025/1036 sayılı kararı dikkate alınarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Anılan yargı kararının kapsamı belirli bir meslek grubuyla sınırlı olduğundan, somut dosyada uygulanacak hüküm ile kararın kapsamı ayrıca değerlendirilmelidir.
Güncelleme Tarihi: 12.09.2026
Yazan: Av. Bilgehan Utku
Kontrol Eden: Mil Hukuk & Danışmanlık
Sıkça Sorulan Sorular
Güncel Yönetmelik uyarınca hukuk, uzaktan öğretim diplomasına denklik işlemi yapılmayan programlar arasındadır. Bu nedenle programın kaliteli veya akredite olması ya da müfredatının benzer bulunması tek başına sonucu değiştirmez. Bununla birlikte öğrenime başlanılan tarih, geçiş hükümleri ve eğitimin fiilen hangi yöntemle yürütüldüğü somut dosyada ayrıca incelenmelidir.
Tıp, diş hekimliği, eczacılık, hukuk, öğretmenlik, mühendislik ve mimarlık programları ile YÖK'ün belirlediği klinik uygulamalı sağlık programları güncel m.10/3 kapsamındadır. Bu alanlarda uzaktan öğretim yoluyla alınan diplomalara denklik işlemi yapılmaz. Programın hangi alana girdiği ve geçiş hükümleri ayrıca kontrol edilmelidir.
Açık öğretim, uzaktan öğretim ve dışarıdan eğitim mevzuatta aynı kavram değildir. Denklik değerlendirmesinde diplomanın hangi öğretim modeline dayandığı önem taşır. Bu nedenle yalnız diplomanın adı değil, üniversitenin resmî program tanımı, derslerin yürütülme biçimi, sınav sistemi ve gerektiğinde kampüs katılımına ilişkin kayıtlar birlikte değerlendirilmelidir.
m.10/1 kapsamındaki programlarda program dili, uzaktan program kazanımlarının aynı alandaki örgün programla uyumu, mezuniyet için gerekli toplam kredi ve öğrenim diline ilişkin kabul edilen sınav sonuçları değerlendirilir. Bu ölçütlerin uygulanmasında Yönetmelikteki istisnalar ve başvuru sahibinin öğrenime başladığı dönemde yürürlükte bulunan hükümler ayrıca önem taşır.
Uzaktan öğretim programının kazanımları ile aynı alandaki örgün programın kazanımları karşılaştırıldığında yetersizlik veya tereddüt oluşursa başvuru sahibi Seviye ve Yeterlik Belirleme Sistemi kapsamındaki işlemlere tabi tutulabilir. SYBS yalnız yazılı bir sınavdan ibaret değildir; somut eksikliğe göre farklı tamamlama yöntemleri gündeme gelebilir.
Ret kararı kesin ve icrai nitelikteyse idari yargıda iptal davasına konu olabilir. Davada önce YÖK'ün hangi Yönetmelik hükmüne dayandığı belirlenir. Programın gerçekten uzaktan öğretim olup olmadığı, uygulanan hükmün zaman bakımından geçerliliği ve kararın somut dosya belgeleriyle uyumlu olup olmadığı ayrı ayrı incelenir.
Denklik kuralları zaman içinde değişebildiğinden, yalnız başvuru tarihindeki düzenlemeye bakmak her dosyada yeterli olmayabilir. Öğrenime başlanılan tarih, kayıt dönemi ve ilgili değişikliğin yürürlük veya geçiş hükümleri birlikte değerlendirilmelidir. Özellikle eski kayıtlar bakımından sonradan getirilen şartların uygulanıp uygulanamayacağı somut hukuki inceleme gerektirebilir.
Üniversiteden alınan programın öğretim yöntemini açıkça gösteren resmî yazılar en önemli deliller arasındadır. Derslerin yüz yüze veya çevrimiçi yürütülme biçimi, sınav kayıtları, öğrenim yönetim sistemi verileri, kampüs katılımı ve gerektiğinde ülkede bulunma kayıtları da somut uyuşmazlığın niteliğine göre destekleyici olabilir.
Yürütmenin durdurulması talep edilebilir; ancak otomatik olarak verilmez. İşlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması şartları birlikte aranır. Karar verilmesi hâlinde de sonuç geçici denklik belgesi düzenlenmesi değil, dava konusu işlemin uygulanmasının geçici olarak durdurulmasıdır.
İptal kararı YÖK işlemini hukuk âleminden kaldırır fakat mahkeme idarenin yerine geçerek denklik tesis etmez. YÖK, kararın gerekçesine uygun biçimde dosyayı yeniden değerlendirmek zorundadır. Sonucun doğrudan denklik olup olmayacağı, iptal gerekçesine ve başvurunun diğer denklik şartlarını sağlayıp sağlamadığına bağlıdır.
