Randevu Al

İletişim Bilgileri

Memurluğa Etki Eden Suçlar

Ana Sayfa Memurluğa Etki Eden Suçlar
Memurluğa Etki Eden Suçlar
  • Yayın Tarihi: 09.07.2024
  • Değiştirme Tarihi: 09.02.2026
  • Yazar: Av. Bilgehan UTKU

Memurluğa Etki Eden Suçlar Nelerdir?

Memurluğa engel suçlar /657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48'inci maddesinde güncel olarak düzenlenmiştir. Bu belirtilen hususların gerçekleşmesi ile birikte kişinin devlet memurluğu ile ilişiği kesileceği ve memuriyetine son verileceği gibi kişi eğer memur adayı ise adaylık işlemleri de sonlandırılacaktır. (Konu hakkında kendi durumunuzla ilgili idari dava avukatı ya da ceza avukatından hukuki destek almanız tavsiye olunur) Nitekim belirtmiş olduğumuz 657 sayılı kanunun 48'inci maddesinde yer alan A bendinin 5'inci alt bendi ; " Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak" şeklinde düzenlenmiş olup hangi suçların ve cezaların devlet memurluğuna engel etki yaratacağı belirtilmiştir. Ancak unutulmamalıdır ki burada hayati önemi haiz bazı incelikler bulunmaktadır. Nitekim kanun koyucu bu madde içerisinde belirttiği suçları genişletmemiş ve tahdidi olarak saymıştır. Bu belirtilen suçlar haricinde suç işlenmesi memuriyete engel olmayacağı gibi işlenen suç sonucunda seçenek yaptırımların uygulanması da memuriyete engel olmayacaktır. Örneğin memurun dolandırıcılık suçundan yargılandığını ve yargılama sonucunda verilen hükmün açıklanmasının geri bırakıldığını düşünelim. Burada katalok suçlar içerisinde sayılan suçlardan olan dolandırıcılık suçu işlenmiş olsa da kişi hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verildiğinden ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı bir mahkumiyet kararı olmadığından kişinin memuriyetten çıkarılmasına karar verilemeyecektir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması memuriyete engel değildir. Görüleceği üzere 657 saylı Devlet Memurları Kanununda işlenen suçlar hakkında seçenek yaptırımlar düzenlenmemiş olup sadece ve sadece af kavramından bahsedilmiştir. Bu sebeple katalok suçların işlenmesi sonucunda kişi hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi memuriyete engel olmayacaktır. Bir diğer husus ise işlenmiş olan bu katalok suçlardan birisi hakkında verilen MAHKUMİYET HÜKMÜNÜN KESİNLEŞMİŞ OLMASI gerektiği hususudur. Nitekim kanun maddesinden de görüleceği üzere katalok suçların sayılmasından sonra mahkumiyetten bahsedilmiş başkaca bir sonuç yüklenmemiştir. Bundan dolayı kişinin katalok suçlar içerisinde yer alan suçu işlemiş olduğu ceza yargılaması sonucu belli olmalı ve mahkumiyet kararı verilmeli ve yine verilen bu mahkumiyet kararının da kesinleşmiş olması gerekmektedir. 

Memuriyete Engel Suçlar;

BUNU DA BİL; İrtikap suçu hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki videomuzu izlemenizi tavsiye ederiz

BUNU DA BİL; Devlet memurluğu kanunu 48. madde için tıklayınız.

Memuriyete engel suçlar kanunda yer almış olmakla birlikte bu suçlardan dolayı ceza mahkumiyetinin devlet memurluğuna etkisinin de tartışılması şarttır. Ayrıca katalog suçlar içinde yer almış olan bu suçlardan dolayı mahkumiyet haricinde alınan lehe hükümler de kişinin devlet memurluğundan çıkarılmasına engel olabilecektir. Memuriyete engel suçların işlenmesi ile uygulamada idare ne yazık ki genelde hemen devlet memurluğundan çıkarma cezası vermekte ve masumiyet karinesine halel getirmektedir. Burada vurgulanması gereken ise devlet memurluğundan çıkarma cezası verilmeden önce kişilerin temel hak ve özgürlüklerine müdahale edilmesinin önlenmesidir. Kişinin Anayasal çalışma hakkı engellenmemeli ve çalışma özgürlüğüne müdahale edilmeden ekonomik özgürlüğü de sekteye uğratılmamalıdır. Ayrıca lekelenmeme hakkı da ihlal edilmemeli kişinin kendisinin cezalandırıldığı haricinde devlet memurluğundan çıkarma ile ailesinin de bu süreçten etkilendiği unutulmamalıdır. Bir kişinin işlediği suçtan dolayı verilen ceza nedeniyle tabi olacağı hak yoksunluğunun süresiz ve sınırsız olmaması gerekir. Cezalandırmada güdülen asıl amaç, işlediği suçtan dolayı kişinin etkin pişmanlık duymasını sağlayıp yeniden topluma kazandırmak olmalıdır. Topluma kazandırmanın bir şekli de ıslah olmuş kişinin tabi olduğu hak yoksunluklarının belli koşullar altında iade edilmesidir ki bu süreçte oldukça dikkatli olunmalıdır. 

BUNU DA BİL; Devlete karşı açılan tazminat davası hakkında ayrıntılı bilgi almak için devlete karşı açılan tazminat davaları tam yargı davaları başlıklı makalemizi okumanızı tavsiye ederiz.

Memuriyete engel suçlar devlet memurları kanununun 48. maddesinde teker teker sayılmıştır. Bu maddede geçen suçlar TCK kapsamında düzenlenmiş suçlardır ve bu suçları işlediği sabit olan devlet memurununun devlet memuru olma şartını kaybetmesinden dolayı devlet memurluğundan çıkarma kararı ile karşılaşacağına kuşku yoktur. Peki bu katalog suçlardan dolayı hakkında verilen mahkumiyet kararı hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına çevrilirse ne olacaktır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının devlet memurluğuna etkisi hakkında ayrıntılı makalemize ulaşmak için hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının devlet memurluğuna etkisi başlıklı makalemizi okumanızı tavsiye ederiz.

Memuriyete engel suçlardan dolayı yargılanan ve yargılama sonucu verilecek hapis cezası adli para cezasına çevrilen devlet memurları hakkında  verilen devlet memurluğundan çıkarma cezasının hukuka uygun olup olmadığı tartışmalıdır. Ancak kanunda açık bir şekilde katalog suçlardan dolayı mahkum olmak geçtiğinden dolayı ve adli para cezası da mahkumiyet olduğundan mütevellit adli para cezası alınmasının devlet memurluğuna engel olacağı ve devlet memuru olanların da devlet memurluğundan çıkarma cezası ile karşı karşıya kalacaklarıdır. Ancak burada dikkat edilmesi gereken husus sayılan katalog suçlar için geçerlidir. Adli para cezasının devlet memurluğuna etkisi hakkında adli para cezasının memuriyete etkisi başlıklı makalemizi okumanızı tavsiye ederiz.

Memuriyete engel suçlarda uzlaşmanın devlet memurluğuna etkisi hakkında ayrıntılı bilgi için uzlaşmanın memurluğa etkisi başlıklı makalemizi okumanızı tavsiye ederiz.

Uzlaşma Ceza Muhakemesi Kanununa göre suçun işlenmesinden sonra faile verilen bir pişmanlık hakkıdır aslında. Bundan dolayı uzlaşma mahkumiyet hükmü nitelğinde olmaz. Mahkumiyet hükmü niteliğinde olmadığından dolayı da lehe sonuçlar taşır. Bu bakımdan ilgili makalemizi okumanızı tavsiye ederiz.

BUNU DA BİL; Uzman Erbaşlığa engel suçlar hakkında aşağıdaki videomuzu da izlemenizi tavsiye ederiz.

Kesinleşmemiş mahkumiyet kararı devlet memurluğuna engel değildir. Nitekim kişi hala masumdur ve masumiyet karinesi gereği suç işlediği sabit olmadığından mütevellit hemen işlem gerçekleştirilmesi lekelenmeme hakkının da ihlali niteliğindedir.

Suç Türü

Ceza Süresi

Memuriyet Durumu

Yüz Kızartıcı Suçlar

Süre önemli değil

Engel

Kasten İşlenen Suçlar

1 Yıl ve Üzeri

Engel

Kasten İşlenen Suçlar

1 Yıldan Az

Engel Değil

Taksirli Suçlar

Süre önemli değil

Engel Değil

HAGB Kararı

Herhangi bir süre

Genellikle Engel Değil

Memurluktan atılmayı gerektiren disiplinsizlikler, memuriyete engel disiplinsizlikler, memurluktan atılma kriterleri olarak aşağıda saymış olduğumuz disiplinsizliklerin işlenmesini sayabiliriz. 

  • İdeolojik veya siyasi amaçlarla kurumların huzur, sükün ve çalışma düzenini bozmak, boykot, işgal, kamu hizmetlerinin yürütülmesini engelleme, işi yavaşlatma ve grev gibi eylemlere katılmak veya bu amaçlarla toplu olarak göreve gelmemek, bunları tahrik ve teşvik etmek veya yardımda bulunmak,
  • Yasaklanmış her türlü yayını veya siyasi veya ideolojik amaçlı bildiri, afiş, pankart,bant ve benzerlerini basmak, çoğaltmak, dağıtmak veya bunları kurumların herhangi bir yerineasmak veya teşhir etmek,
  • Siyasi partiye girmek,
  • Özürsüz olarak bir yılda toplam 20 gün göreve gelmemek,
  • Savaş, olağanüstü hal veya genel afetlere ilişkin konularda amirlerin verdiği görev veya emirleri yapmamak,
  • Amirlerine, maiyetindekilere ve iş sahiplerine fiili tecavüzde bulunmak,
  • Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak,
  • Yetki almadan gizli bilgileri açıklamak,
  • Siyasi ve ideolojik eylemlerden arananları görev mahallinde gizlemek,
  • Yurt dışında Devletin itibarını düşürecek veya görev haysiyetini zedeleyecek tutum vedavranışlarda bulunmak,
  • 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkındaki Kanuna aykırı fiilleri işlemek.
  • Terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olmak, bu örgütlere yardım etmek, kamu imkân ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanmak ya da kullandırmak, bu örgütlerin propagandasını yapmak.

disiplinsizlikleri devlet memurluğundan çıkarılmayı gerektirir. Ancak bunları Türk Ceza Kanunu Kapsamındaki suçlar ile karıştırmamak şarttır. Bunlar disiplin suçu olup mahkumiyet cezası gerektiren suçlar değildir. 

BUNU DA BİL; Devlet memurluğundan çıkarma hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki videomuzu izlemenizi tavsiye ederiz.

Sıkça Sorulan Sorular

Bazı suçlar vardır ki, aldığınız ceza ister 1 gün hapis olsun ister adli para cezası, memur olmanıza veya kalmanıza engel teşkil eder. Bunlara hukuk dilinde "katalog suçlar" denir: Yüz Kızartıcı Suçlar: Hırsızlık, dolandırıcılık, rüşvet, zimmet, irtikâp, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas. Devletin Güvenliğine Karşı Suçlar: Anayasal düzene karşı işlenen suçlar, terör suçları, casusluk. Diğerleri: İhaleye fesat karıştırma, kaçakçılık, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama.

Katalog suçlar dışındaki (örneğin kavgaya karışma, hakaret vb.) kasten işlenen bir suçtan dolayı 1 yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası alırsanız memuriyet hakkınızı kaybedersiniz. Eğer ceza 1 yılın altındaysa (örneğin 10 ay hapis), bu durum memuriyete engel değildir.

Hayır. Trafik kazası gibi taksirle (dikkatsizlik sonucu) işlenen suçlarda, aldığınız ceza süresi ne olursa olsun (5 yıl bile olsa) memuriyetinize engel teşkil etmez.

Genel kural olarak HAGB kararı memuriyete engel değildir. Çünkü HAGB, hukuken kesinleşmiş bir mahkûmiyet hükmü sayılmaz. Ancak, özellikle TSK, Emniyet ve MİT gibi kurumların özel yönetmelikleri bu konuda daha katı olabilir ve güvenlik soruşturmasında engel çıkarabilir.

Eğer para cezası yukarıda sayılan yüz kızartıcı suçlardan (hırsızlık, dolandırıcılık vb.) birinden alınmışsa, miktarı ne olursa olsun engeldir. Diğer suçlarda, hapis cezasından çevrilen adli para cezaları genellikle memuriyete engel oluşturmaz.

Maalesef, yüz kızartıcı suçlar ve devletin güvenliğine karşı işlenen suçlarda "affa uğramış olsa bile" ibaresi yer alır. Yani bu suçlardan bir kez mahkûm olan biri, af çıksa veya adli sicil kaydı silinse dahi yasal olarak devlet memuru olamaz.

İlgili Kategoriler:

Arama Yapınınız..

Bilgehan UTKU

Av. Bilgehan UTKU

Av. Bilgehan Utku, Ankara Barosu’na kayıtlı; idare hukuku, memur hukuku, askeri hukuk ve boşanma hukuku başta olmak üzere hukuki destek sağlamaktadır. Haklarınızın korunması ve karmaşık hukuki süreçlerin yönetimi için profesyonel destek alın

Profili İncele

Okumaya Devam Et

Bizlere her türlü hukuki sorununuz için ulaşabilirsiniz.