Randevu Al

İletişim Bilgileri

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararının Devlet Memurluğuna Etkisi

Ana Sayfa Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararının Devlet Memurluğuna Etkisi
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararının Devlet Memurluğuna Etkisi
  • Yayın Tarihi: 10.02.2023
  • Değiştirme Tarihi: 10.02.2026
  • Yazar: Av. Bilgehan UTKU

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararının Devlet Memurluğuna Etkisi

HAGB memuriyete engel mi- Hükmün açıklanmasının geri bırakılması müessesesi Ceza Muhakemesi Kanununun 231'inci maddesinde düzenlenmiştir. İlgili madde gereği hükmün açıklanmasının geri bırakılması ceza yargılaması neticesinde kurulan hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmaması durumudur. Aslında hükmün açıklanmasının geri bırakılması sanığın önceden suç işlememiş olması ve bundan sonra da suç işlemeyeceğine kanaat getirilerek sanığa verilen ikinci bir şanstır. Nitekim 231'inci maddede hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilmesi için bazı şartlar belirtilmiştir. Bu şartlar; Sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza, iki yıl veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası ise; mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir. Uzlaşmaya ilişkin hükümler saklıdır. Görüleceği üzere iki yıl veya daha fazla süreli hapis cezasına hükmedilmişse hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemeyecektir.  Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması gerekmektedir.

Önceden kasten işlenmiş bir suçtan dolayı mahkumiyeti bulunan kişiye bu madde hükmü gereği hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilemeyecektir. Ancak sanığın daha önceden taksirli bir suçtan ötürü mahkumiyeti bulunuyorsa bu durum daha sonradan işlenen suç için hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilmesine engel teşkil etmeyecektir. Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması gerekmektedir. Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi ve sanığın hükmün açıklanmasının geri bırakılması konusunda talebinin isteğinin olması gerekir. Sanık suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararı gidermekle yükümlüdür. Bu yükümlülüğü yerine getiren sanığa mahkeme tarafından hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını isteyip istemediği sorulur. Sanık hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını ister ve diğer koşullar da gerçekleşirse mahkeme hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verebilir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanık, beş yıl süreyle denetim süresine tâbi tutulur. Denetim süresi içinde, kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez. Bu süre içinde bir yıldan fazla olmamak üzere mahkemenin belirleyeceği süreyle, sanığın denetimli serbestlik tedbiri olarak;

  • a) Bir meslek veya sanat sahibi olmaması halinde, meslek veya sanat sahibi olmasını sağlamak amacıyla bir eğitim programına devam etmesine,
  • b) Bir meslek veya sanat sahibi olması halinde, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına,
  • c) Belli yerlere gitmekten yasaklanmasına, belli yerlere devam etmek hususunda yükümlü kılınmasına ya da takdir edilecek başka yükümlülüğü yerine getirmesine, karar verilebilir. Denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur. Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmediği ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere uygun davranıldığı takdirde, açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılarak, davanın düşmesi kararı verilecektir. Görüleceği üzere denetim süresi içerisinde kasten yeni bir suç işlenmemesi ve dentimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülükler çiğnenmediği müddetçe hagb kararı ortadan kaldırılacak ve davanın düşmesine karar verilecektir. Yani kişi hiç suç işlememiş gibi olacak adli sicil ve arşiv kaydında herhangi bir olumsuzluk bulunmayacaktır. 

HAGB kararı devlet memurluğuna engel midir?. Şöyle ki;

Şimdi asıl konumuz olan ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının memuriyet üzerindeki etkisine gelelim. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48'inci maddesinde devlet memurluğuna alınacaklarda genel ve özel şartlar düzenlenmiş olup ilgili madde; 

"Devlet memurluğuna alınacaklarda aşağıdaki genel ve özel şartlar aranır.
A) Genel şartlar:
1. Türk Vatandaşı olmak,(1)
2. Bu Kanunun 40 ncı maddesindeki yaş şartlarını taşımak,
3. Bu Kanunun 41 nci maddesindeki öğrenim şartlarını taşımak,
4. Kamu haklarından mahrum bulunmamak,
5.  Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak

6. Askerlik durumu itibariyle;
a) Askerlikle ilgisi bulunmamak,
b) Askerlik çağına gelmemiş bulunmak,
c) Askerlik çağına gelmiş ise muvazzaf askerlik hizmetini yapmış yahut ertelenmiş veya yedek sınıfa geçirilmiş olmak
7. 53 üncü madde hükümleri saklı kalmak kaydı ile görevini devamlı yapmasına engel olabilecek akıl hastalığı bulunmamak.
8. ANAYASA MAHKEMESİ KARARI İLE İPTAL EDİLMİŞİTR. (GÜVENLİK SORUŞTURMASI YAPILACAĞINA İLİŞKİN MADDE)
B) Özel şartlar:
1. Hizmet göreceği sınıf için 36 ve 41 nci maddelerde belirtilen öğretim ve eğitim kurumlarının birinden diploma almış olmak,
2. Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak.

şeklinde düzenlenmiştir. Görüleceği üzere maddenin A bendinin 5'inci alt bendinde katalog suçlar düzenlenmiş olup, bu katalog suçlardan dolayı hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olmasına ilişkin bir düzenleme yapılmamıştır. Daha açık ifade etmek gerekirse 5'inci alt bentte ya da affa uğramış olsa bile şeklinde ifadeye yer verilmiş olmakla birlikte hükmün açıklanmasının geri bırakılması müessesesi kapsam dışında bırakılmıştır. Bu da bize hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olmasının memuriyete engel teşkil etmeyeceğini göstermektedir.

İşlemiş olduğu bir suç sebebiyle hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen kişinin devlet memuru olma şartlarını taşıması durumunda devlet memuru olmasının önünde hiçbir engel kalmayacak ve kişi devlet memuru olabilecektir. Ya da devlet memuru olan bir kişi hakkında daha sonradan işlemiş olduğu bir suç nedeniyle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş ise bu kişinin görevine, memuriyetine son verilemeyecektir. Kısaca hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı devlet memurları kanununun 48'inci maddesinin A bendinin 5'inci alt bendinde istisna olarak düzenlenmediği için hagb kararı memuriyete engel değildir. Hatta ve hatta 5'inci alt bentte sayılan suçlardan dolayı hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen kişi dahi memur olabilecektir. Kişi eğer memur olarak görev yapmakta ise memuriyetine de devam edecektir. 

Durum / Suç Türü

Memuriyete Girişe Engel mi?

Görevdeki Memur İhraç Edilir mi?

Taksirli Suçlar + HAGB

Hayır

Hayır

Kasten Suç (1 yıl altı) + HAGB

Hayır

Hayır

Katalog/Yüz Kızartıcı Suç + HAGB

Teoride Hayır / Uygulamada Riskli*

İptal Davası Konusudur

Denetim Süresi İçinde Suç İşlemek

Evet (Hüküm açıklanırsa)

Evet (Mahkûmiyet kesinleşirse)

BUNU DA BİL; İdari işlemin iptali davası için tıklayınız.

Hagb kararı yukarıda da izah ettiğimiz üzere Ceza Muhakemeleri Kanununda yer alan bir düzenlemedir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı ile kişi hiç suç işlememiş gibi bir duruma gelmekte hatta ve hatta verilen 5 yıllık denetim süresi sonunda kasten bir suçtan dolayı mahkum olunmadığından ötürü düşme kararı verilmekte ve tamamen hukuk aleminden silinmektedir. Anlaşılacağı üzere hagb kararı sonrasında kişi verilen denetim süresini hiçbir suça karışmadan suç işlemeden bitirirse cezayı aldığı mahkemeye başvuru yaparak denetim süresinin geçtiğini ve kararın düşmesi istediğini bildiren bir dilekçe ile başvurması sonucu düşme kararı alabilir. Düşme kararı sonucu artık hagb sonucunu doğuran suç tamamen ortadan kalkacak ve artık memuriyete hiçbir engeli olmayacaktır. Örneğin kişi hırsızlık suçundan ötürü hagb kararı almış olsun ve denetim süresi olan 5 yıllık süre bitmiş olsun. Bu durumda cezayı veren mahkemeye başvurarak düşme kararı alacak ve hagb de hırsızlık suçu da hukuk aleminden ilanihaye silinecektir. Böylece hagb zaten memuriyete engel değilken düşme kararı ile artık hiç görülemeyeceğinden kişinin önünde engel yapılan bu husus tamamen giderilmiş olacaktır.

Kasten Yaralama Suçunun memuriyete engel olup olmadığı hakkında hem suçun özellikleri hem de engel hakkında bilgi ve kasten yaralama suçunda hagb için aşağıdaki videomuzu izlemenizi tavsiye ederiz.

Tehdit Suçunun memuriyete engel olup olmadığı hakkında hem suçun özellikleri hem de engel hakkında bilgi ve Tehdit suçunda hagb için aşağıdaki videomuzu izlemenizi tavsiye ederiz.

BUNU DA BİL; Yürürmenin durdurulması hakkında bilgi için tıklayınız.

Hakaret Suçunun memuriyete engel olup olmadığı hakkında hem suçun özellikleri hem de engel hakkında bilgi ve Hakaret suçunda hagb için aşağıdaki videomuzu izlemenizi tavsiye ederiz.

Danıştay ilgili Dava Dairesince HAGB kararının devlet memurluğuna engel teşkil etmeyeceğine ilişkin kararda;

Dava dosyasının incelenmesinden; ... Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığı tarafından yapılan .. memurluğu .. sınavında başarılı olan davacı hakkında yaptırılan araştırma sonucunda; davacının ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında "hırsızlık suçundan" 25 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve neticeten HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASINA ve 5 yıl süre ile denetime tabi tutulmasına" karar verildiği, bu kararın ... tarihinde kesinleştiği, ... Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığı'nın ...tarih ve ...sayılı kararı ile davacının infaz ve koruma memuru olarak yerleştirilmesinin uygun olmayacağı görüşünün davalı Adalet Bakanlığa gönderildiği, Adalet Bakanlığı  tarihli ve ...sayılı işlemi ile davacının memurluğuna geçici kabulüne ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Davacının memurluğunun olumsuz sonuçlandırılmasına dayanak olarak anılan ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ...tarih ve ... sayılı kararının incelenmesinden; davacı hakkında verilen HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILDIĞI anlaşılmış olup, öte yandan suç tarihinde davacının 20 yaşında olması ve mahkumiyetine neden olan olayın oluş şekli ve suçun niteliği göz önüne alındığında, davacının MEMURLUĞUNUN SONLANDIRILMASININ kabulüne olanak bulunmamaktadır. Bu durumda; davacının ... memuru kabulüne ilişkin Olur'un iptali ile ... memuru ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır. SONUÇ : Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının BOZULMASINA 

şeklinde hüküm tesis edilerek hırsızlık suçundan dolayı HAGB kararı alan kişi devlet memurluğuna atanmış ve görevine başlamıştır.

Hagb uzman erbaşlığa engel mi sorusu çok sorulan sorular arasında olup hagb kararının devlet memurluğuna etkisi ile hagb kararının uzman erbaşlığa etkisi arasında farklar vardır. Nitekim hagb kararının uzman çavuşluğa etkisi için hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının uzman erbaşlığa etkisi başlıklı makalemizi okumanızı tavsiye ederiz.

Ayrıca;

Devlet memurluğuna engel suçlar için memuriyete engel suçlar başlıklı videomuzu da izleyebilirsiniz.

İdare Mahkemesi, HAGB kararları ile bilgi edinmek maksadıyla alanında uzman idari dava avukatına danışmanız önemle tavsiye olunur.

Sıkça Sorulan Sorular

Hayır. Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 231. maddesi uyarınca HAGB; kurulan hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmamasıdır. Danıştay ve Anayasa Mahkemesi’nin yerleşik kararlarına göre, HAGB kararı kesinleşmiş bir mahkûmiyet hükmü niteliği taşımaz. Bu nedenle, 657 sayılı Kanun'da aranan "mahkûm olmamak" şartını ihlal etmez.

Normal şartlarda yüz kızartıcı suçlar (hırsızlık, dolandırıcılık, rüşvet vb.) memuriyete süresiz engeldir. Ancak bu suçlardan dolayı HAGB kararı verilmişse, kişi hukuken mahkûm sayılmadığı için genel memuriyet şartlarını kaybetmemiş sayılır. Kritik Not: Danıştay, yüz kızartıcı suçtan HAGB alanların memuriyetten çıkarılmasını birçok kararında "hukuka aykırı" bularak iptal etmiştir. Ancak TSK, Emniyet ve MİT gibi özel kanunlu kurumlarda durum farklılık gösterebilir.

Evet, çıkar. Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu uyarınca, HAGB kararları adli sicil kaydında görünmese de kendilerine özgü bir sistemde tutulur ve güvenlik soruşturması sırasında ilgili birimlerce görülür.

Anayasa Mahkemesi'nin son yıllardaki hak ihlali kararları doğrultusunda; kişinin sadece HAGB aldığı gerekçesiyle (suçun niteliği görevle doğrudan ilgili ve çok ağır değilse) memuriyete alınmaması masumiyet karinesinin ihlali olarak değerlendirilmektedir. İdare, HAGB’yi doğrudan "eleme" sebebi yapamaz; fiilin memuriyet vakarına engel olup olmadığını somutlaştırmalıdır.

5 yıllık (çocuklarda 3 yıl) denetim süresi sonunda dava düşer ve kayıt tamamen silinir. Bu aşamadan sonra söz konusu fiilin memuriyete engel teşkil etmesi hukuken mümkün değildir.

İlgili Kategoriler:

Arama Yapınınız..

Bilgehan UTKU

Av. Bilgehan UTKU

Av. Bilgehan Utku, Ankara Barosu’na kayıtlı; idare hukuku, memur hukuku, askeri hukuk ve boşanma hukuku başta olmak üzere hukuki destek sağlamaktadır. Haklarınızın korunması ve karmaşık hukuki süreçlerin yönetimi için profesyonel destek alın

Profili İncele

Okumaya Devam Et

Bizlere her türlü hukuki sorununuz için ulaşabilirsiniz.