Borçlanıp Ödememeyi Alışkanlık Haline Getirmek Disiplinsizliği
Boçlanıp ödememeyi alışkanlık haline getirmek disiplinsizliği 7068 sayılı Kolluk Disiplin Kanununda yer alan disiplinsizliklerden olup bu disiplinsizliğin cezası altı ay kısa süreli durdurma cezasını gerektirmektedir. Ancak her disiplin cezası tecziyesinden önce kanun gereği yapılacak disiplin soruşturması ile mevcut borcun nasıl oluştuğu, kimler tarafından ödendiği, kime ait olduğu, kefil olunup olunmadığı, miktarı, ödenebilecek bir değer olup olmadığı ile oluş şeklinin araştırılması şarttır. Bu konularda yapılan araştırmaların ve alınan savunmaların dosyaya eklenmesi, kişilerin mağduriyetine sebep olmayacak şekilde aleyhe delillerin toplandığı gibi lehe delillerin de toplanması gerektiği unutulmamalıdır. Bundan mütevellit soruşturmayı gerçekleştiren amirler ile delilleri toplayan ve karar vericilerin farklı olması gerektiği tarafsızlık ve objektiflik kriterlerine önem verilmesi hususuna dikkat edilmelidir.
Borçlanıp Ödememeyi Alışkanlık Haline Getirmek Mahkeme Kararı
T.C.
VAN
2. IDARE MAHKEMESI
ESAS NO : 2021/2486
KARAR NO : 2022/758
DAVACI : ...
VEKILI : AV. BILGEHAN UTKU
DAVALI : HAKKARI VALILIGI
VEKILI : AV....
Van Il Jandarma Komutanlıgı Ipekyolu/VAN
DAVANIN ÖZETI : Hakkari ili, Semdinli Ilçe Jandarma Komutanlıgı emrinde jandarma uzman çavus olarak görev yapan davacı tarafından, "Kabul edilebilir mücbir sebepler haricinde borçlanıp ödememeyi alıskanlık haline getirmek" eyleminin sübuta erdiginden bahisle, 7068 sayılı Kanunun 8. maddesinin 4. fıkrasının (b-2) alt bendi uyarınca "6 ay kısa süreli durdurma" cezası ile cezalandırılmasına, cezanın brüt aylıgından 1/4 oranında kesinti yapılması suretiyle uygulanmasına iliskin 13.08.2021 tarih ve 2021/116 sayılı islemin; hukuka aykırı oldugu, borcun kendisine ait olmadıgı, babasına kefil olmaktan kaynaklı oldugu, babasının borcu ödeyememesinden dolayı müteselsil sorumluluk (kefalet) sebebiyle icra takibinin kendisine yapıldıgı, kanunda düzenlenen disiplinsizligin maddi unsurunun olusmadıgı ileri sürülerek iptali ile maasından kesilen miktarın yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETI : Davacı hakkında baslatılan sorusturma neticesinde icra dosyalarının bulundugunun anlasıldıgı, bu borçlar nedeniyle maasına haciz konuldugu, borçlanmasına neden teskil edebilecek geçerli bir sebep gösteremedigi, borçlanmasında ve zamanında ödenmemesinde kusurlu oldugu, islemin hukuka uygun oldugu öne sürülerek davanın reddi gerektigi savunulmaktadır.
TÜRK MILLETI ADINA
Karar veren Van 2. Idare Mahkemesi'nce dava dosyası incelenerek isin geregi görüsüldü:
Dava, Hakkari ili, Semdinli Ilçe Jandarma Komutanlıgı emrinde jandarma uzman çavus olarak görev yapan davacı tarafından, "Kabul edilebilir mücbir sebepler haricinde borçlanıp ödememeyi alıskanlık haline getirmek" eyleminin sübuta erdiginden bahisle, 7068 sayılı Kanunun 8. maddesinin 4. fıkrasının (b-2) alt bendi uyarınca "6 ay kısa süreli durdurma" cezası ile cezalandırılmasına, cezanın brüt aylıgından 1/4 oranında kesinti yapılması suretiyle uygulanmasına iliskin 13.08.2021 tarih ve 2021/116 sayılı islemin iptali ile maasından kesilen miktarın yasal faiziyle iadesine karar verilmesi talebiyle açılmıstır.
7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanunun ''Disiplin cezaları'' baslıklı 7/d. maddesinde, ''Kısa süreli durdurma: Personelin bulundugu kademede ilerlemesinin dört, altı veya on ay süre ile durdurulmasıdır" seklinde tanımlanmıs, 8/4-b-2 maddesinde ise; "Kabul edilebilir mücbir sebepler haricinde borçlanıp ödememeyi alıskanlık haline getirmek" fiilinin 6 ay kısa süreli durdurma cezasına karsılık geldigi düzenlenmistir.
Aynı Kanun'un 8. maddesinin 7. fıkrasında "Jandarma Genel Komutanlıgı ve Sahil Güvenlik Komutanlıgında, terfileri 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 28/5/1988 tarihli ve 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 18/3/1986 tarihli ve 3269 sayılı Uzman Erbas Kanunu ve 10/3/2011 tarihli ve 6191 sayılı Sözlesmeli Erbas ve Er Kanunu hükümlerine tabi olan personelin; b) Uzun süreli durdurma cezası verilmesini gerektiren hallerde brüt aylıklarının 1/3’ü ila 1/2’si kesilir" kuralına yer verilmistir.
Dava dosyasının tetkikinden; Hakkari ili, Semdinli Ilçe Jandarma Komutanlıgı emrinde jandarma uzman çavus olarak görev yapan davacının maası üzerinde, Sebinkarahisar Icra Müdürlügünün E:2020/135 sayılı dosyasında 129.226,85-TL bedelli icra takibi sebebiyle haciz bulundugu gerekçesiyle baslatılan disiplin sorusturması neticesinde getirilen teklif dogrultusunda "Kabul edilebilir mücbir sebepler haricinde borçlanıp ödememeyi alıskanlık haline getirmek” suçu sübuta erdiginden bahisle davacının, 7068 sayılı Kanun'un 8/4-b (2) maddesi geregince 6 ay kısa süreli durdurma cezası ile tecziye edilmesi, cezanın brüt aylıgından 1/4 oranında kesinti yapılması suretiyle uygulanmasına karar verilmesi üzerine anılan islemin iptali talebiyle bakılan davanın açıldıgı anlasılmıstır.
Diger yandan, UYAP kayıtlarının tetkikinde, dava konusu islem tesis edildikten sonra davacının maası üzerinde, 03/12/2021 tarihli ödeme emrine istinaden Sarkısla Icra Müdürlügünün 2021/597 sayılı dosyasında 21.240,70-TL, 20/01/2022 tarihli ödeme emrine istinaden Sivas Icra Müdürlügünün 2022/1556 sayılı dosyasında 15.599,78-TL bedelli 2 adet icra takibi sebebiyle haciz bulundugu görülmüs olup, Sarkısla Icra Müdürlügünün 2021/597 sayılı dosyasının, alacaklının feragati üzerine kapandıgı, Sivas Icra Müdürlügünün 2022/1556 sayılı dosyasındaki 15.599,78-TL borcun ise banka borcu oldugu (imece kart/tarımsal kredi borcu) anlasılmıstır.
Kamu görevlilerinin disipline aykırı fiil ve islemleri sebebiyle haklarında disiplin cezası verilebilmesi için, anılan fiil ve islemlerin sübut bulup bulmadıgının usulüne göre yürütülen sorusturma ile ortaya konulması, tesbit edilen disipline aykırı davranıslar sebebiyle de kanun veya yönetmeliklerde yer alan uygun cezanın verilmesi gerektigi, disiplin hukukunun temel ilkelerinden olup, ilgilinin lehinde ve aleyhindeki tüm delillerin toplanması gerektigi yargısal içtihatlarla da benimsenmistir. Bir memur hakkında takdir edilen disiplin cezası ile ilgilinin fiili arasında adil bir denge bulunması ilkesi de disiplin hukukunun temel ilkelerindendir. Bu denge kurulurken olayın olus biçimi, ilgilinin suç kastının bulunup bulunmadıgı gibi hususların da göz önünde bulundurulması gerekmektedir.
Ihtilafta; davacı hakkında sorusturma yürütülmesinin gerekçesini maası üzerine konulan 129.226,85-TL bedelli haczin olusturdugu, her ne kadar borçlu konumda olsa da, babasının büyükbas hayvan alımından kaynaklı olan borcuna kefil oldugundan dolayı kefaletten dogan bir borç oldugu hususunda davacının iddialarının arastırılmadıgı gibi icra dairesine davacının icra dosyasındaki borcunun nereden kaynaklandıgının sorulmadıgı, kaldı ki Sebinkarahisar Icra Hukuk Mahkemesinin 29/01/2021 tarih ve E:2020/8 K:2021/3 sayılı kararı incelendiginde, bahse konu borcun davacının babası ...'a ait oldugu anlasılmaktadır.
Bu durumda, yukarıda yer verilen açıklamalar ile disiplin sorusturması kapsamında alınan davacının ifade ve savunması ile toplanan bilgi ve belgeler ile borç miktarı ve niteligi dikkate alındıgında, davacının borç ödememe fiilini alıskanlık haline getirdigi neticesini doguracak agırlıga ulasmadıgı, sorusturmadan sonra açılan icra dosyalarında borçların ödenerek icra takiplerinin kısmen sonlandırıldıgı, davacının düstügü durumun sebeplerini açıkladıgı ve esasen babasının borcu dısındaki kendi borç miktarının da asırı yüksek olmadıgı görülmekte olup, bu sebeplerle davacının içinde bulundugu durumun, kabul edilebilir mücbir sebepler haricinde borçlanıp ödememeyi alıskanlık haline getirdigi seklinde yorumlanamayacagı gibi, borç ödememeyi alıskanlık haline getirme yönünde kastının da bulunmadıgı anlasılmakla, davacının disiplin cezasıyla tecziyesi yönünde tesis edilen dava konusu islemde hukuka uyarlık görülmemistir.
Açıklanan nedenlerle;
1-Dava konusu islemin IPTALINE, islem nedeniyle davacının maasından yapılan kesintinin, maasın ödenmesi gereken tarihten itibaren hesaplanacak yasal faizi de eklenmek suretiyle davalı idarece davacıya ÖDENMESINE,
Borçlanıp Ödememeyi Alışkanlık Haline Getirmek Danıştay
Borçlanıp ödememeyi alışkanlık haline getirmek disiplinsizliği 7068 sayılı genel kolluk disiplin kanununda düzenlenmiştir. Buna göre ilgili kanun gereği polis memuru borçlanıp ödememeyi alışkanlık haline getirmekten ötürü disiplin cezasına çarptırılmışsa buna itiraz etme hakkı bulunmaktadır. 7068 sayılı kanunda Altı Ay Kısa Süreli Durdurma Cezasını Gerektiren Suçlar içerisinde yer alan borçlanıp ödememeyi alışkanlık haline getirmek disiplinsizliğinin iptali danıştay kararlarına aşağıda yer verilmiştir.
T.C.
DANIŞTAY
5. DAİRE
E. 2016/29070
K. 2019/4299
T. 25.6.2019
Davacı:...
Vekili:...
Davalı:...
Vekili...
• UZUN SÜRELİ DURDURMA CEZASININ İPTALİ İSTEMİ ( Borçlanıp Ödememeyi Alışkanlık Haline Getirdiği İleri Sürülen Davacı Polis Memuru Hakkında Tesis Edilen Valilik İl Polis Disiplin Kurulu Kararından Kaynaklanan - Aynı Dönemde Gerçekleşen Borcun Ödenmemesinin Ayrı Bir Fiil Olarak Kabul Edilmesine İmkan Bulunmadığı/Davacının Aynı Döneme İlişkin Borçlarından Dolayı Tek Soruşturma Yapılması Gerekirken Aynı Fiil Kapsamında İki Kere Cezalandırılmasında Hukuka Uyarlık Bulunmadığı )
• BORÇLANIP ÖDEMEMEYİ ALIŞKINLIK HALİNE GETİRME EYLEMİ ( Dönemsel Olarak Değerlendirilmesi Gereken Bir Eylem Olduğu - Belli Bir Döneminde Borçlanıp Ödememeyi Alışkınlık Haline Getirmek Eyleminden Bahsedebilmek İçin Birden Fazla Borcun ve Alışkanlık Haline Getirme Durumunun Birlikte Yer Alması Gerektiği/Aynı Döneme İlişkin Borçlardan Dolayı Ayrı Ayrı Ceza Verilmesinin Disiplin Hukukunun İlkelerinden Olan Aynı Fiilden Tek Ceza Verilir İlkesi ile Bağdaşmadığı )
• AYNI FİİLDEN TEK CEZA VERİLİR İLKESİ ( Davacının Danıştayda Bulunan Diğer Dosyasından İşbu Dosyadaki Aynı Döneme Ait Borcundan Dolayı 10 Ay Kısa Süreli Durdurma Cezası ile Cezalandırıldığının Anlaşıldığı - Aynı Dönemde Gerçekleşen Eylemin Ayrı Bir Fiil Kabul Edilmesine İmkan Bulunmadığından Davacının Aynı Döneme İlişkin Borçlarından Dolayı Tek Soruşturma Yapılması Gerektiği/Aynı Fiil Kapsamında İki Kere Cezalandırılma Sonucunu Doğuracak Şekilde Tesis Edilen İşlemin Hukuka Aykırı Olduğu ve Davanın Reddi Kararının Bozulması Gerektiği )
ÖZET : Dava, polis memuru olan davacının, borçlanıp ödememeyi alışkanlık haline getirdiğinden ve aynı suçu daha önce de işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü gereğince bir üst ceza olan "20 ay uzun süreli durdurma" cezası ile tecziye edilmesine dair Valilik İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali istemine ilişkindir.
Davacının, Danıştayda bulunan diğer dosyasının incelenmesinden, bakılan işbu dosyadaki aynı döneme ait borcundan dolayı 10 ay kısa süreli durdurma cezası ile cezalandırıldığı anlaşılmakla; aynı dönemde gerçekleşen borcun ödenmemesinin ayrı bir fiil olarak kabul edilmesine imkan bulunmadığından, davacının aynı döneme ilişkin borçlarından dolayı tek soruşturma yapılması gerekirken, aynı fiil kapsamında iki kere cezalandırılması sonucunu doğuracak şekilde tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı görülmüş, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: … İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacı tarafından, borçlanıp ödememeyi alışkanlık haline getirdiğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 6/C-2. maddesi gereğince "10 ay kısa süreli durdurma" cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de aynı suçu daha önce de işlediğinden anılan Tüzüğün 14. maddesi uyarınca bir üst ceza olan "20 ay uzun süreli durdurma" cezası ile tecziye edilmesine ilişkin 19/10/2015 tarih ve … sayılı ... Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; davacının önceki borçlarından farklı olarak borçlanmaya devam ettiği, bankalardan çktiği kredileri ve kredi kartı borçlarını ödeyemediğinden yeni icra takipleri başlatıldığı, maaşına haciz konulduğu, isnat olunan fiilin davacı tarafından işlendiği hususunun sübuta erdiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı vekili tarafından, davacının bir tanıdığına kefil olduktan sonra ekonomik durumunu düzeltemediği, kasıtlı olmadan borçlarını ödeme acziyetine düştüğü, bankacılık alanındaki yasal düzenlemelerin ödeme şartlarını zorlaştırdığı, İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının icra dosyalarının birbirinden farklı olduğu, alacaklılarının faklı kişiler olduğu, borçlanmaların değişik tarihlerde yapıldığı, işlenen fiilin sübuta erdiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
KARAR : İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı, … İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapmaktadır.
Davacı hakkında, … 3. İcra Müdürlüğünün yazısı ile icra takibi başlatıldığının bildirilmesi üzerine, düzenlenen soruşturma raporunda; 3 farklı dosyada borcunun bulunduğu ve bu borçların ödenmemesi nedeniyle maaşına haciz uygulandığı tespitlerine yer verilmiştir.
Davacı, soruşturma raporundaki teklif doğrultusunda, ... Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun 19/10/2015 tarih ve … sayılı kararıyla Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/C-2. maddesi gereğince "10 ay kısa süreli durdurma" cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de aynı suçu daha önce de işlediğinden anılan Tüzüğün 14. maddesi uyarınca bir üst ceza olan "20 ay uzun süreli durdurma" cezası ile tecziyesine karar verilmiştir.
Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 6/C-2. maddesinde; borçlanıp ödememeyi alışkanlık haline getirmek fiilinin 10 ay kısa süreli durdurma cezası gerektirdiği hüküm altına alınmıştır.
Aynı Tüzüğün 14. maddesinde ise ''Disiplin cezası verilmesine neden olmuş bir eylem, işlem, tutum veya davranışın cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde yenilenmesinde bir derece ağır ceza uygulanır. Aynı derecede cezayı gerektiren değişik eylem, işlem, tutum veya davranışlar nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulanmasında da bir derece ağır ceza verilir.'' hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 6/C-2. maddesinde yer alan borçlanıp ödememeyi alışkınlık haline getirme eylemi dönemsel olarak değerlendirilmesi gereken bir eylemdir. Nitekim belli bir döneminde borçlanıp ödememeyi alışkınlık haline getirmek eyleminden bahsedebilmek için birden fazla borcun ve alışkanlık haline getirme durumunun birlikte yer alması gerektiği yargı içtahatları ile de sabittir. Ayrıca aynı döneme ilişkin borçlardan dolayı ayrı ayrı ceza verilmesi disiplin hukukunun ilkelerinden olan aynı fiilden tek ceza verilir ilkesi ile de bağdaşmamaktadır.
Davacının, Dairemizde bulunan E:2016/24468 esas sayılı dosyasının incelenmesinden, bakılan işbu dosyadaki aynı döneme ait borcundan dolayı 10 ay kısa süreli durdurma cezası ile cezalandırıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, aynı dönemde gerçekleşen borcun ödenmemesinin ayrı bir fiil olarak kabul edilmesine imkan bulunmadığından, davacının aynı döneme ilişkin borçlarından dolayı tek soruşturma yapılması gerekirken, aynı fiil kapsamında iki kere cezalandırılması sonucunu doğuracak şekilde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
SONUÇ : Açıklanan nedenlerle;
1.2577 Sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne;
T.C.
DANIŞTAY
5. DAİRE
E. 2016/18254
K. 2018/18210
T. 10.12.2018
Davacı:...
Vekili:...
Davalı:...
Vekili...
• AYLIKTAN KESME CEZASININ İPTALİ İSTEMİ ( Polis Memuru Olan ve Borçlanıp Ödememeyi Alışkanlık Haline Getiren Davacı Hakkında Valilik İl Polis Disiplin Kurulu Kararı ile Tesis Edilen İşlemden Kaynaklanan - Dava Devam Ederken Davacının Lehine Olacak Şekilde Mevzuatta Değişiklik Yapıldığının Anlaşıldığı/Lehe Olan Düzenleme Uyarınca Araştırma Yapılarak Yeniden Bir Karar Verilmesi Gerektiği )
• BORÇLANIP ÖDEMEMEYİ ALIŞKANLIK HALİNE GETİRMEK ( Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü Uyarınca 10 Ay Kısa Süreli Durdurma Cezası Öngörüldüğü - 7068 S.K. ile Değiştirilerek Kabul Edilebilir Mücbir Sebepler Haricinde Borçlanıp Ödememeyi Alışkanlık Haline Getirmek Fiilinin Karşılığının 6 Ay Kısa Süreli Durdurma Cezası Olarak Düzenlendiği/Mahkemece Davacının Lehine Olan Kanun Gözetilerek Mücbir Sebep Bulunup Bulunmadığı Araştırılmak Suretiyle Hüküm Kurulması Gerektiği )
• DAVA DEVAM EDERKEN MEVZUATTA DEĞİŞİKLİK OLMASI ( Davacının Fiiline Uygulanacak Disiplin Cezasına İlişkin Değişiklik Olduğu ve Öncelikle Fiile Hangi Mevzuat Hükmünün Uygulanması Gerektiğinin Tespit Edileceği - Davacıya İsnat Edilen Fiilin Sabit Olduğu ve Tüzüğe Göre 10 Ay Kısa Süreli Durdurma Cezası Öngörüldüğü/Yeni Düzenlemede 6 Ay Kısa Süreli Durdurma Cezası Olarak Düzenlendiği ve Davacı Lehine Olan Düzenlemenin Uygulanacağı )
• LEHE OLAN HÜKMÜN UYGULANMASI İLKESİ ( Fiilin İşlendiği Tarihte Yürürlükte Bulunan Mevzuat ile Sonradan Yürürlüğe Giren Mevzuat Hükümleri Farklı ise Kişinin Lehine Olan Mevzuat Hükmünün Dikkate Alınması Gerektiği - Tüzükte 10 Ay Olarak Düzenlenen Disiplin Suçu ve Disiplin Cezasının 7068 S.K. ile Değiştirilerek Kabul Edilebilir Mücbir Sebepler Haricinde Borçlanıp Ödememeyi Alışkanlık Haline Getirmek Fiili ve 6 Ay Kısa Süreli Durdurma Cezası Olarak Düzenlendiği/Mahkemece Olayda Mücbir Sebep Bulunup Bulunmadığı Hususu Da Araştırılarak Hüküm Kurulması Gereğinin Bozma Sebebi Sayıldığı )
2577/m.28
7068/m.8/4-b
ÖZET : Dava, polis memuru olan davacının İl Emniyet Müdürlüğü emrinde görev yaptığı dönemde borçlanıp ödememeyi alışkanlık haline getirdiğinden bahisle, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü uyarınca "10 ay kısa süreli durdurma" cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de, aynı geçmiş hizmetlerinin ve sicilinin iyi olması nedeniyle bir alt ceza olan "11 günlük aylık kesimi" cezasıyla cezalandırılmasına dair Valilik İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali istemine ilişkindir.
Davacıya isnat edilen fiilin sabit olduğu anlaşılmakta ise de, Tüzük'te düzenlenen disiplin suçu ve disiplin cezasının 7068 Sayılı Kanun ile değiştirilerek "kabul edilebilir mücbir sebepler haricinde borçlanıp ödememeyi alışkanlık haline getirmek" fiilinin karşılığının "6 ay kısa süreli durdurma" cezası olarak düzenlendiği ve davacı lehine bir düzenleme olduğu görüldüğünden, İdare Mahkemesi'nce lehe düzenleme dikkate alınarak ve olayda "mücbir sebep" bulunup bulunmadığı hususu da araştırılmak suretiyle dava hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden hüküm bozulmuştur.
İstemin Özeti : Manisa 2. İdare Mahkemesi'nin 20.2.2014 tarih ve E:2013/430, K:2014/153 Sayılı kararının, dilekçede yazılı nedenlerle, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.
Danıştay Tetkik Hakimi Düşüncesi : İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Hüküm veren Danıştay Beşinci Dairesince gereği görüşüldü:
KARAR : Dava, polis memuru olan davacının Manisa İl Emniyet Müdürlüğü emrinde görev yaptığı dönemde borçlanıp ödememeyi alışkanlık haline getirdiğinden bahisle, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/C-2 maddesi uyarınca "10 ay kısa süreli durdurma" cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de, aynı Tüzüğün 15. maddesi uyarınca geçmiş hizmetlerinin ve sicilinin iyi olması nedeniyle bir alt ceza olan "11 günlük aylık kesimi" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin 10.4.2013 tarih ve 2013/65 Sayılı Manisa Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.
Manisa 2. İdare Mahkemesi'nin 20.2.2014 tarih ve E:2013/430, K:2014/153 Sayılı kararıyla; davacının borçlanıp ödememeyi alışkanlık haline getirdiğinden bahisle Manisa İl Polis Disiplin Kurulunca daha önce 10 ay kısa süreli durdurma cezası ile tecziyesine ilişkin Manisa İl Polis Disiplin Kurulu kararında davacının geçmiş hizmetleri ve sicillerinin değerlendirilmediği gerekçesiyle Manisa 1. İdare Mahkemesince verilen 14.2.2013 tarih ve E:2011/2564, K:2013/292 Sayılı iptal kararı doğrultusunda, davalı idare tarafından 2577 Sayılı Kanun'un 28. maddesi uyarınca söz konusu karara uygun olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.
Davacı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmekte ve İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulmasını istemektedir.
Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/C-2. maddesine göre, "Borçlanıp ödememeyi alışkanlık haline getirmek" eylemi, 10 ay kısa süreli durdurma cezasını gerektirmektedir.
Emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen ve 8.3.2018 tarih ve 30354 ( Mükerrer ) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7068 sayılı, Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanunun 8. maddesinin 4. fıkrasının ( b ) bendinin 2. alt bendinde ise; "Kabul edilebilir mücbir sebepler haricinde borçlanıp ödememeyi alışkanlık haline getirmek" eyleminin 6 ay kısa süreli durdurma disiplin cezasını gerektirdiği hüküm altına alınmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacı hakkında kredi borçları sebebiyle icra takibi başlatılması üzerine açılan disiplin soruşturması sonucunda düzenlenen raporda, davacının borçlanıp ödememeyi alışkanlık haline getirdiğinin tespit edildiğinden bahisle, Manisa Valiliği İl Disiplin Kurulu tarafından, 6.10.2011 tarih ve 2011/92 Sayılı karar ile davacının Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/C-2. maddesi uyarınca 10 ay kısa süreli durdurma cezası ile cezalandırılmasına, maaşına halihazırda haciz işlemi uygulanmasından dolayı daha fazla ekonomik sıkıntı yaşamaması açısından aynı Tüzüğün 15. maddesinin uygulunmasına yer olmadığına karar verildiği, anılan kararın iptali istemiyle açılan davada, Manisa 1. İdare Mahkemesi'nin 14.2.2013 tarih ve E:2011/2564, K:2013/292 Sayılı kararı ile; her ne kadar davacının borçlanıp ödememeyi alışkanlık haline getirdiği kanaatine varılsa da, Tüzüğün 15. maddesinin uygulanmasında göz önünde bulundurulacak hallerin Tüzükte tahdidi olarak sayıldığı, davacı hakkında "daha fazla ekonomik sıkıntıya uğramaması açısından" 15. maddenin uygulanmamasında hukuka uyarlık bulunmadığı, davalı idarece davacının "geçmiş hizmetlerinin olumlu ve sicillerinin iyi olup olmadığı hususunda bir değerlendirme yapılmak suretiyle" 15. maddenin uygulanıp uygulanmayacağına karar verilebileceği gerekçesiyle söz konusu işlemin iptal edildiği, davalı idare tarafından anılan mahkeme kararı doğrultusunda yeniden değerlendirme yapılarak, 10.4.2013 tarih ve 2013/65 Sayılı karar ile davacının Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/C-2. maddesi uyarınca 10 ay kısa süreli durdurma cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de, geçmiş hizmetleri olumlu ve sicili iyi olduğundan aynı Tüzüğün 15. maddesi uygulanarak bir alt ceza olan "11 günlük aylıktan kesim cezası" ile cezalandırılmasına karar verildiği, söz konusu kararın iptaline karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için öncelikle davacının işlediği fiile hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiği hususunun karara bağlanması gerekmektedir.
Ceza hukuku kökenli bir ilke olan ancak zaman içinde hukukun tüm dallarında geçerli bir ilke olarak benimsenen lehe olan hükmün uygulanması ilkesi; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.
İdare hukuku alanında, kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. İdari işlem niteliğindeki disiplin cezasının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir. Dolayısıyla, fiilin işlendiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır. Ancak lehe hükmün uygulanması amacıyla verilecek bir iptal kararının lehe olan hükme uygun olarak yeni bir disiplin cezası verilmesine engel olmayacağıda tabiidir.
Uyuşmazlık konusu olayda, davacıya isnat edilen fiilin sabit olduğu anlaşılmakta ise de, Tüzüğün 6/C-2. maddesinde düzenlenen disiplin suçu ve disiplin cezasının 7068 Sayılı Kanun ile değiştirilerek "kabul edilebilir mücbir sebepler haricinde borçlanıp ödememeyi alışkanlık haline getirmek" fiilinin karşılığının "6 ay kısa süreli durdurma" cezası olarak düzenlendiği ve davacı lehine bir düzenleme olduğu görüldüğünden, İdare Mahkemesi'nce davacı lehine olan düzenleme dikkate alınarak ve olayda "mücbir sebep" bulunup bulunmadığı hususu da araştırılmak suretiyle dava hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
SONUÇ : Açıklanan nedenlerle, Manisa 2. İdare Mahkemesi'nin 20.2.2014 tarih ve E:2013/430, K:2014/153 Sayılı kararın 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun geçici 8. maddesi gereğince uygulanmasına devam edilen 3622 Sayılı Kanun ile değişik 49. maddesinin 1. fıkrasının ( b ) bendi uyarınca BOZULMASINA
