Boşanmada Şirket Hisselerinin Paylaşımı
Giriş
Boşanma davaları, yalnızca duygusal açıdan değil, aynı zamanda mali açıdan da en karmaşık hukuki süreçlerden biridir. Özellikle eşlerden birinin şirket hissedarı olması halinde “boşanmada şirket hisseleri nasıl paylaşılır?” sorusu sıkça gündeme gelir. Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenen mal rejimi hükümleri, bu tür durumlarda eşlerin haklarını açıkça belirlemektedir.
Mal Rejiminin Şirket Hisselerine Etkisi Nedir?
• 2002’den sonra yapılan evliliklerde yasal mal rejimi: Edinilmiş Mallara Katılma (TMK m.202).
• Eşler aralarında başka bir sözleşme yapmadıysa (mal ayrılığı, mal ortaklığı vb.), şirket hisseleri edinilmiş mallar kapsamına girebilir.
• Bu durumda eşlerden biri, diğerinin sahip olduğu şirket hissesinden doğan katılma alacağını talep etme hakkına sahiptir.
Şirket Hisseleri Hangi Durumlarda Paylaşılır?
Edinilmiş Mal (Paylaşıma Girer)
• Evlilik sırasında şirket kurulmuşsa,
• Evlilik süresince eş, çalışmasının veya yatırımlarının karşılığı olarak hisse edinmişse,
• Evlilik içinde alınan hisseler değer artışlarıyla birlikte paylaşılır.
Kişisel Mal (Paylaşıma Girmez)
• Hisse, evlilikten önce alınmışsa,
• Hisse miras yoluyla kazanılmışsa,
• Hisse bağış yoluyla edinilmişse,
• Ancak bu kişisel mallardan doğan temettü (kar payı) edinilmiş mal sayılabilir.
Şirket Türüne Göre Paylaşımın Farkları Nelerdir?
a) Limited Şirketler
• Ortakların onayı olmadan hisse devri genellikle zordur.
• Mahkemeler, hisse devrine karar vermez, bunun yerine hissenin parasal değerinin belirlenmesine hükmeder.
b) Anonim Şirketler
• Hisseler daha kolay devredilebilir.
• Ancak uygulamada yine parasal değer üzerinden paylaşım yapılır.
c) Şahıs Şirketleri
• Ortaklık şahsi güvene dayandığı için diğer eşin doğrudan ortak olması mümkün değildir.
• Burada da yine parasal değerleme esas alınır.
5. Şirket Hissesinin Değerlemesi
• Mahkeme, hissenin boşanma davası tarihindeki rayiç değerini bilirkişi marifetiyle tespit eder.
• Mali müşavirler ve finans uzmanları devreye girer.
• Belirlenen değer üzerinden diğer eş, katılma alacağı talep eder.
Örnek:
Bir limited şirkette eşin %40 hissesi 2.000.000 TL değerindeyse → diğer eş, 1.000.000 TL katılma alacağı talep edebilir.
6. Yargıtay Kararlarından Örnekler
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2019/3210 E., 2020/5045 K.:
“Evlilik birliği içinde edinilen şirket hisseleri edinilmiş mal kapsamında olup, diğer eş katılma alacağı talep edebilir. Hisse devrine hükmedilemez, ancak hissenin parasal değerine hükmedilir.”
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2017/6543 E., 2018/4721 K.:
“Evlilik öncesi edinilen şirket hisseleri kişisel maldır. Ancak bu hisselerden elde edilen kar payları edinilmiş mal sayılır.”
Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
• Eşlerden biri hisselerini gizlemeye çalışabilir; bu durumda mahkeme ticaret sicili kayıtları ve MERSİS üzerinden araştırma yapar.
• Kar payları ayrı olarak talep edilebilir.
• Şirket ortakları hisse devrine yanaşmadığı için parasal değerleme en pratik çözümdür.
Sonuç
Boşanmada şirket hisselerinin paylaşımı, sıradan bir mal paylaşımı davasına göre çok daha teknik ve karmaşık bir süreçtir. Doğru bir hukuki strateji ve uzman görüşleri olmadan hak kaybı yaşanması ihtimali yüksektir.
⚖️ Özetle:
• Şirket hisseleri doğrudan eşe devredilmez.
• Değerleme yapılır, eş bu değerin yarısına katılma alacağı talep eder.
• Hissenin edinilmiş mal mı kişisel mal mı olduğuna göre süreç farklı işler.
