“Sözleşmeli er” kadrosuna başvurmayı düşünen adaylar için en kritik evrelerden biri sağlık muayenesidir. Sağlık yeterliliği, hem askerlik hizmetine uygunluğun belirlenmesi hem de taraf olacağınız sözleşmenin geçerliliği açısından büyük önem taşır. Bu yazıda, 2025 yılı itibariyle geçerli olan sözleşmeli er sağlık şartları, hangi kriterlerin arandığı, sağlık muayenesi süreci ve sık sorulan sorularla detaylı şekilde açıklanmaktadır.
1. Sözleşmeli Er Kimdir?
“Sözleşmeli er”, Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde belirli süreyle sözleşme imzalayarak görev yapan askerî personel türlerinden biridir. Bu kadroda yer alabilmek için aranan şartlardan biri de sağlık koşullarının tamamlanmış olmasıdır.
2. Sağlık Şartlarının Hukuki Dayanağı
-
Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliği, sözleşmeli er / erbaş adaylarının sağlık kriterlerini düzenleyen ana yönetmeliktir.
-
Sözleşmeli Erbaş ve Er Yönetmeliği de genel başvuru şartları arasında sağlıkla ilgili hükümlere yer verir: “Sağlık ile ilgili… Yönetmelikte belirtilen şartları taşımak.”
Bu nedenle, adayların sağlık muayenesi sırasında yönetmelikte belirtilen “tam sağlam” ya da “er/erbaş olur” değerlendirmesini alması gerekir.
3. Sözleşmeli Er Sağlık Şartlarının Özellikleri
3.1 Fiziksel Yeterlilik
-
Boy ve kilo oranı, adayın fiziksel olarak görev yapmaya uygunluğunun değerlendirilmesinde ilk kriterdir.
-
Fiziki yeterlilik testleri (koşu, şınav, mekik) ve mülakat gibi aşamalar, sağlık muayenesinden önce ya da eş zamanlı yapılabilir.
3.2 Göz ve Görme Şartları
-
Yönetmeliklerde belirtildiği üzere, sözleşmeli er / erbaş adaylarında her iki gözde tashihli ya da tashihsiz tam görme ve renk körlüğü bulunmaması şartı aranır.
-
Örneğin, miyopi, hipermetropi veya astigmatizmanın belirli sınırları aşması belirli görevler için engel teşkil edebilir.
3.3 Ruh Sağlığı ve Kronik Hastalıklar
-
Sağlık yeteneği yönetmeliği kapsamında, adayların ruh sağlığı açısından değerlendirilmesi gerekir. Örneğin; son üç yılda psikiyatrik tedavi görme durumu dış kaynak adaylar için değerlendirilirken, kronik hastalık ya da sürekli tedavi gerektiren rahatsızlıklar “hizmete elverişli değil” ya da “uygun değil” şeklinde raporlanabilir.
-
Ayrıca kronik böbrek yetmezliği, tüberküloz gibi süreklilik arz eden rahatsızlıklar da adayın “er/erbaş olur” raporu almasını etkileyebilir.
3.4 Diğer Tıbbi Kriterler
-
Yönetmelikte yer alan “Hastalıklar Listesi” (A, B, D dilimleri) ve ilgili sağlık kurulunun değerlendirmesine göre adayın göreve uygunluğu belirlenir.
-
Özellikle komando, paraşüt gibi özel görev sınıflarına başvuracak adaylar için ek sağlık kriterleri olabilir.
4. Başvuru Süreci ve Sağlık Muayenesi Hücreleri
-
Adaylar başvuru kılavuzunda belirtilen aşamalarla ilerler: evrak kontrolü → fiziki yeterlilik → mülakat → ön sağlık muayenesi → tam teşekküllü hastaneye sevk.
-
Tam teşekküllü askerî veya yetkili sivil hastanelere sevk edilerek sağlık kurulu raporu alınır.
-
Sonuçta, aday ya “Sözleşmeli Er Olur” ya da “Olmaz” raporu alır ve uygun bulunanlar görevine başlar.
5. En Sık Sorulan Sağlık Şartları ve Detaylar
-
Yaş koşulu: Başvuru yapılan yılın Ocak ayı itibarıyla 25 yaşını bitirmemiş olmak gerekir.
-
Boy/Kilo oranı, vücut kitle indeksi (VKİ) dahil fiziksel uygunluk ölçütleri.
-
Göz şartları: Her iki gözde yeterli görme, renk körlüğünün olmaması.
-
Ruh sağlığı: Son üç yılda psikiyatrik tedavi görmüş olmamak ve halen aktif bir ruhsal sorunu olmamak.
-
Kronik ve sürekli takip gerektiren hastalıklar başlıca engel oluşturur.
6. Sağlık Raporu Hangi Durumlarda Verilmez?
-
Yönetmelikte “Hizmete elverişli değildir” ya da “Olmaz” kararı verilmişse.
-
Fiziki yeterlilik testlerinde başarısızlık.
-
Sağlık kurulunun A diliminde yer almayan bir rahatsızlık belirlemesi.
-
Özellikle görev sınıfına uygun olmayan sağlık durumu (komando, paraşüt gibi görevler için özel kriterler).
7. Reddedilme Sonrası Haklar ve İtiraz Süreci
-
Adayın reddedilmesi durumunda, kararın gerekçesini öğrenmesi ve yönetmeliğe uygun olup olmadığını incelemesi önemlidir.
-
Sağlık raporu kararına karşı dava açılabilir; göreve kabul edilmeme ya da “olmaz” raporu için hukuki destek alınmalıdır.
8. Sonuç ve Öneriler
Sözleşmeli er kadrosuna başvurmayı düşünen adaylar için sağlık şartlarını önceden bilmek ve hazırlıklı olmak büyük avantaj sağlar. Fiziksel, görsel ve ruhsal kriterler açısından eksiksiz olmak, süreçte hız kazandırır. Mil Hukuk & Danışmanlık olarak, başvuru öncesinde sağlık şartlarını değerlendirme, muayene öncesi hazırlık ve sonuç sonrası hukuki destek konusunda size rehberlik ediyoruz. Başvurunuzda hak kaybı yaşamamak için uzman desteği alınması önerilir.
