Kamu Hizmetinde İstihdam Şekilleri: Memur ve Sözleşmeli Personel Ayrımı
Kamu hizmetlerinin sürekliliği ve etkinliği, bu hizmetleri yürüten personelin hukuki statüsüyle doğrudan ilişkilidir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, kamu hizmetlerinin gördürülme usullerini dört ana grupta toplar: Memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler.
İşte kanun maddesi ışığında bu statülerin detayları:
Asli ve Sürekli Görevlerin İfası: Memur Statüsü
Kanun uyarınca memur; mevcut kuruluş biçimine bakılmaksızın, Devlet ve diğer kamu tüzel kişiliklerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini yerine getirmekle görevlendirilen kişidir.
Bunun yanı sıra; genel politika tespiti, araştırma, planlama, programlama, yönetim ve denetim gibi işlerde görevli ve yetkili olanlar da bu kanun kapsamında memur sayılmaktadır.
Bunu da bil; İdari işlemin iptali davası için idari işlemin iptali başlıklı makalemize göz atın
Özel İhtisas ve Geçici İşler: Sözleşmeli Personel
Sözleşmeli personel; kalkınma planı ve yıllık programlarda yer alan önemli projelerin hazırlanması ve işletilmesi gibi, özel bir meslek bilgisine ihtiyaç duyulan geçici işlerde istihdam edilen kamu görevlileridir. Bu personel mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılır ve işçi sayılmazlar.
Sözleşmeli istihdamın caiz olduğu özel haller:
Milli Eğitim Bakanlığı bünyesindeki öğretmen ihtiyacının kadrolu öğretmenle karşılanamaması,
Adli Tıp Müessesesi uzmanları ve konservatuvar sanatçıları,
Dış kuruluşlar ve yurt dışı teşkilatlarında belirli hizmetlerde görev alacaklar.
Sözleşmeliden Memur Kadrosuna Geçiş
Güncel düzenlemelere göre, belirli pozisyon unvanlarında çalışan sözleşmeli personel, aynı kurumda üç yıllık çalışma süresini tamamlamaları halinde, otuz gün içinde talepte bulunarak memur kadrolarına atanabilirler.
Atama sonrası uygulama esasları:
Memur kadrosuna atananlar, aynı yerde en az bir yıl daha görev yapmak zorundadır.
Can güvenliği ve sağlık sebepleri hariç, üç yıl boyunca başka bir yere atanamazlar.
Sözleşmeli statüde geçen süreler, kazanılmış hak aylık derece ve kademelerinin tespitinde dikkate alınır.
Bu kapsamda kadroya geçenlere iş sonu tazminatı ödenmez; ancak bu süreler emekli ikramiyesi hesabında değerlendirilir.
Bunu da bil; Devlet memurluğundan çıkarma ilgili bilgi için tıklayınız.
Sözleşme Feshi ve Yeniden İstihdam Engeli
Sözleşmeli personelin hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle sözleşmesinin feshedilmesi veya tek taraflı fesih durumunda (belirlenen istisnalar hariç), fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe yeniden sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilmeleri mümkün değildir.
Disiplin Hükümleri ve Görevden Uzaklaştırma
Sözleşmeli personelin disipline aykırı fiilleri ve görevden uzaklaştırılmaları hususunda, kural olarak Devlet memurlarının tabi olduğu hükümler uygulanır.
Ancak kritik bir fark mevcuttur: Kademe ilerlemesinin durdurulması ve daha üstü bir cezayı gerektiren fiillerde, disiplin kurulu kararı alındıktan sonra atamaya yetkili amirin onayı ile personelin görevine son verilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Devlet ve diğer kamu tüzel kişiliklerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini ifa ile görevlendirilenler memur sayılır. Ayrıca kurumlarda genel politika tespiti, araştırma, planlama, yönetim ve denetim gibi yetkili görevlerde bulunanlar da bu kapsamdadır.
Kanun maddesine göre, belirlenen pozisyon unvanlarında çalışan sözleşmeli personelden aynı kurumda üç yıllık çalışma süresini tamamlayanlar, bu sürenin bitiminden itibaren 30 gün içinde talepte bulunmaları halinde memur kadrolarına atanabilirler.
Evet. Memur kadrolarına atanan personel, can güvenliği ve sağlık sebepleri hariç olmak üzere üç yıl süreyle başka bir yere atanamaz. Ayrıca memur kadrosuna geçtikten sonra aynı yerde en az bir yıl daha görev yapma şartı bulunmaktadır.
Hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket ederek sözleşmesi feshedilenler veya sözleşmeyi tek taraflı feshedenler, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında yeniden istihdam edilemezler.
Sözleşmeli personelin disipline aykırı fiil ve hallerinde, Devlet memurlarının tabi olduğu disiplin hükümleri uygulanır. Ancak kademe ilerlemesinin durdurulması ve daha üstü bir ceza gerektiren durumlarda, disiplin kurulu kararı ve atamaya yetkili amirin onayı ile görevlerine son verilir.
Evet. Memur kadrolarına atananların, daha önce iş sonu tazminatı ödenmemiş olan sözleşmeli hizmet süreleri, 5434 sayılı Kanun uyarınca ödenecek emekli ikramiyesine esas toplam hizmet süresinin hesabında dikkate alınır.
