Uzman Erbaşlarda Disiplin Cezaları ve Yetersizlik Nedeniyle Sözleşme Feshi
Uzman erbaşların sözleşmelerinin idare tarafından tek taraflı feshedilmesinin en yaygın gerekçeleri "disiplin notunun düşmesi" veya "hizmette yetersizlik" olarak karşımıza çıkar. Ancak bu fesihlerin birçoğu, usul hataları veya subjektif değerlendirmeler nedeniyle İdare Mahkemeleri tarafından iptal edilmektedir. Uzman erbaş sözleşme feshi iptal davası için tıklayınız.
Disiplin Puanı Nedeniyle Sözleşme Feshi
Uzman erbaşların her yıl için belirli bir disiplin puanı mevcuttur. TSK Disiplin Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre, belirli bir puan barajının altına düşen veya belirli disiplin suçlarını sistematik olarak işleyen personelin sözleşmesi feshedilir.
Disiplin Feshinde Hukuka Aykırılık Kriterleri
İdare mahkemeleri, disiplin puanına dayalı fesihlerde şu tabloya göre denetim yapmaktadır:
| Denetlenen Unsur | Hukuka Aykırılık Durumu |
| Savunma Hakkı | Disiplin cezası verilirken personele en az 3 iş günü savunma süresi verilmemesi. |
| Ölçülülük İlkesi | Fiil ile verilen ceza arasında aşırı orantısızlık bulunması. |
| Tekerrür Uygulaması | Aynı fiilden dolayı mükerrer ceza verilerek puanın düşürülmesi. |
| Zamanaşımı | Disiplin cezasının kanuni süreler geçtikten sonra verilmiş olması. |
Hizmette Yetersizlik Nedeniyle Fesih
"Yetersizlik" gerekçesiyle yapılan fesihler, idarenin en geniş takdir yetkisini kullandığı ancak yargı tarafından en sık iptal edilen alanlardan biridir. Personelin görevindeki başarısızlığı somut, nesnel ve sürdürülebilir delillerle kanıtlanmalıdır.
Yetersizlik Belgesi ve Sicil Denetimi
Bir personelin yetersiz sayılabilmesi için sadece amirin kanaati yeterli değildir. Aşağıdaki süreçlerin izlenmiş olması gerekir:
-
Somut Delil: Personelin hangi görevde, ne şekilde başarısız olduğunun tutanaklarla tespiti.
-
Kurs ve Eğitim: Personelin yetersiz görüldüğü alanda eğitime tabi tutulup tutulmadığı.
-
Sicil Tutarlılığı: Önceki yıllarda yüksek sicil alan bir personelin aniden "yetersiz" olarak nitelendirilmesinin hayatın olağan akışına aykırılığı.
Yetersizlik Feshinde İptal Sebepleri Tablosu
| İptal Gerekçesi | Açıklama |
| Subjektif Değerlendirme | Amirin kişisel husumeti veya soyut ifadelerle hazırlanan yetersizlik belgeleri. |
| Sıralı Sicil Amirleri | Sicil veya yetersizlik belgesinde sıralı amirlerin birbirinden çok farklı notlar vermesi. |
| Görevle İlgisizlik | Personelin uzmanlık alanı dışındaki işlerdeki başarısızlığının fesih gerekçesi yapılması. |
İptal Davası Süreci ve Yürütmeyi Durdurma
Disiplin puanı veya yetersizlik nedeniyle sözleşmesi feshedilen uzman erbaş, kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde davasını açmalıdır.
Neden Yürütmeyi Durdurma (YD) Talep Edilmeli?
Disiplin ve yetersizlik davalarında YD kararı almak, personelin davası devam ederken üniformasına geri dönmesini sağlar. Mahkeme;
-
İşlemin açıkça hukuka aykırı olduğunu,
-
Uygulanması halinde telafisi güç zararlar doğacağını (maaş kaybı, lojman tahliyesi vb.) tespit ederse yürütmeyi durdurur.
Avukat Bilgehan Utku’nun Uzman Görüşü
Disiplin hukuku bir 'şekil' hukukudur. İdare, personeli yetersiz bulsa dahi, ceza verme ve fesih sürecinde usul kurallarına (savunma süresi, delil ikamesi, kurul kararı vb.) uymazsa mahkeme feshin içeriğine bakmaksızın işlemi iptal eder. 2026 yılı itibarıyla Danıştay, özellikle 'amirle yaşanan tartışmaların' doğrudan yetersizlik belgesine konu edilmesini hukuka aykırı bulmaktadır. Savunmanızı somut başarılarınız ve idarenin usul hataları üzerine kurmalısınız.
Hazırlayanlar; Avukat Emre ASAN, Avukat Bilgehan UTKU
