Sağlık Turizmi

Sağlık Turizmi

Büyüyen dünya, büyüyen dünya ekonomisi sayesinde devletler arasındaki bilgi ve teknoloji alışverişinin artması, seyahat özgürlüğünün gelişmesi, robotik sağlıık hizmetlerinin yaygınlaşması ile birlikte devlet sınırları haricinde sağlık hizmetlerinin alınması durumları yaygınlık kazanmış bulunmaktadır. Her ülkenin kendi gelişen tıbbi uygulamaları sayesinde hem ekonomik açıdan hem de sağlığa bir an evvel kavuşma bakımından uluslararası hasta ya da sağlık turisti olarak adlandırılan ve sağlık hizmetinin ulaştığı kişller olan hastaların sınır ötesi sağlık hizmeti alma taleplerini arttırmıştır. Önemle belirtmemiz gerekir ki kendi ülke sınırları dışında sağlık turist olarak tedavi olma arayışı içinde bulunan kişilerin tedavinin sonucu bakımından ekonomik kaygıları da uluslararası hasta boyutunun faktörleri olarak karşımıza çıkmaktadır. Sanayileşen toplum kendisini doğal ortamlardan soyutlamış, çalışma koşullarının kötüleşmesi sebebiyle doğal olana dönme çabası ve isteği her geçen gün artmıştır. Nitekim kentselleşmenin yanlış anlaşıldığı günümüzde betonlaşma oranının artması kişileri belirli şehir hayatı içinde yıpratmaya başladığından mevcut ülke içinde aradığını bulamayan insanları farklı ülkelere itmeye başlamıştır. Termal kaynaklar, doğal güzellikler ile birlikte sağlık hizmeti almaya başlayan ve başka mülletlerin sınırları içersinde tedavisini gerçekleştiren kişilerin sayısı gün geçtikçe artmaktadır. Hem doğal güzelliklerden faydanlanmak hem de daha ucuz ve kaliteli sağlık hizmeti almak için kendi ülke sınırları dışına çıkan ve sağlık turist, uluslararası hasta olarak adlandırılan bu kişilerin uğrak noktası haline gelen ülkeler içerisinde Türkiye de bulunmaktadır. Nitekim ülkemiz, hem doğal kaynakları hem doğal güzellikleri hem de sahip olduğu profesyonel sağlık sektörü kadrosu ile ulluslararası hastalara istediklerini tam anlamıyla vermektedir. Bu durumun farkında olan yasa koyucu yurt dışından ülkemize gelecek sağlık turistlerinin uluslararası hastaların haklarını korumak ve daha profesyonel sağlık hizmeti vermek amacıyla kanuni düzenlemelere gitmiş ve bu konuda uluslararası sağlık turizmi ve turistin sağlığı hakkında yönetmelik düzenlemiştir. 

Sağlık Turzimi Hukuku

Uluslararası sağlık turizmi: Sağlık amaçlı yurtdışından ülkemize geçici bir süreliğine gelen, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmayan veya Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmakla birlikte yurtdışında ikamet eden gerçek kişilerin aldıkları her türlü sağlık hizmeti ile bunlarla ilgili destek hizmetleridir.
Uluslararası sağlık turisti: Uluslararası sağlık turizmi ve turistin sağlığı kapsamında sağlık hizmeti alan hastaya verilen isimdir.
Uluslararası sağlık turizmi aracı kuruluşu:Sağlık Bakanlığınca uluslararası sağlık turisti ile beraberindeki refakatçi ve diğer yakınlarına konaklama, ulaşım ve transfer hizmetlerinin sağlanması faaliyetlerini yürütmek üzere yetkilendirilen Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu uyarınca işletme belgesi alan A grubu seyahat acentalarını ifade etmektedir. 
Uluslararası sağlık turizmi sağlık tesisi: Sağlık tesisi ruhsatına sahip olan ve Bakanlıkça uluslararası sağlık turizmi yetki belgesi verilen kamu, üniversite ve özel sağlık kurum ve kuruluşunu ifade eder.
Sağlık turizmi ülkeye döviz girdisi sağlayan bir unsur olarak Türkiye'nin ekonomik geleceğine oldukça fazla yarar sağlamaktadır. Zira ülkemizin sahip olduğu termal zenginlikler, 4 mevsimi yaşayabilme imkanı ile güney sahilleri bakımından deniz, kum, güneş turizminin bolluğu bakımından sağlık turizmi açısından biçilmiş kaftan olması potansiyeli fazlasıyla arttırmaktadır. 

Sağlık Turizmi Şartları

Uluslararası sağlık turizmi kapsamında faaliyette bulunabilmek için; sağlık tesisinin ve aracı kuruluşun uluslararası sağlık turizmi yetki belgesi alması zorunludur. Yetki belgesi almayanların uluslararası sağlık turizmi faaliyetleri Bakanlıkça durdurulmaktadır. Görüleceği üzere sağlık sağlayan sağlık tesisi ile aracı kuruluş niteliğine haiz olan Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu uyarınca işletme belgesi alan A grubu seyahat acentalarının sağlık turizmi yetki belgesi almaları zorunludur. Aksi durum sağlık turizmi yapmalarına engeldir ve hukuki yaptırımlara bağlanmıştır. 
Uluslararası sağlık turizmi sağlık tesisinde teşhis, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetleri ile geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamaları hizmeti verilebilir. Uluslararası sağlık turizmi sağlık tesisi dediğimiz hastanelerin kendilerin doğrudan başvuran uluslararası sağlık turistini kabul edebilmesi mümkündür. Ancak sağlık kuruluşunun aracı kuruluş olarak nitelendirdiğimiz A sınıfı acentayla işbirliği yapmak istemesi durumunda Sağlık Bakanlığı tarafından yetki verilen bu uluslararası sağlık turizmi aracı kuruluşu ile prtokol yapması ve bu yapılan protokolün hukuka uygun olarak düzenlenip imza altına alınması ile birlikte Genel Müdürlüğe gönderilmesi zorunludur. Uluslararası sağlık turizmi sağlık tesisi, acenta ile işbirliği yapmak istiyorsa bu protokolü yapmadan işbirliğine girişemez aksi durum idari ve cezai yaptırımlara yol açacak ve sağlık kuruluşunu ekonomik açıdan zora sokacağı gibi acentanın faaliyet alanlarının kapatılmasına sebebiyet verebilecektir. Uluslararası sağlık turizmi kuruluşu hastanın tıbbi müdahalesi haricinde de hizmet verebilmektedir. Nitekim hastane bu konuda diğer kurum ve kuruluşlarla bu konuda sözleşmesel ilişki içerisine girebileceği gibi acenta ile de sözleşmesel ilişki düzenleyebilir. 
Uluslararası sağlık turizmi sağlık tesisinde, uluslararası sağlık turistinin kabul, kayıt, teşhis, tedavi, faturalandırma, taburculuk,  tercümanlık ve aracı kuruluşlarla ilgili iş ve işlemlerin koordinasyonu ile görevli uluslararası sağlık turizmi birimi oluşturulur. Uluslararası sağlık turizmi sağlık tesisi yetkinlik kriterleri için tıklayınız

Turistin Sağlığı Kapsamındaki Hizmetler Nelerdir?

Ülkemizde toplantı, kongre, ticari veya turizm amaçlı süreli olarak kalan yabancılar, ülkemizde bulundukları sırada gelişen hastalıklarında ve acil durumlarında kamu, üniversite veya özel sağlık kuruluşlarında sunulan sağlık hizmetlerinden yararlanabilir.
Acil sağlık hizmeti almak için sağlık tesisine başvuru yapan yabancı hastaların kabul edilmesi ve gerekli tıbbi müdahalenin kayıtsız, şartsız ve gecikmeksizin yapılması zorunludur. Hizmet bedelinin tahsiliyle ilgili işlemler, acil müdahale ve bakım sağlandıktan sonra yapılır.
Trafik kazaları sonucunda verilecek sağlık hizmetlerinin bedeli, Türk vatandaşları ve yabancı uyruklu kişilerin uyruğuna ve sosyal güvencesinin olup olmadığına bakılmaksızın ilgili kanun gereği Sosyal Güvenlik Kurumundan tahsil edilir. Trafik kazalarında, kişinin bizzat kendisinden tedavi bedeli talep edilemez. Ancak trafik kazası nedeniyle acil sağlık hizmeti alan kişinin, isteğe bağlı ilave seyahat sigortası var ise bu sigortaya fatura edilerek poliçe kapsamında ödeme tahsil edilir. 

Sağlık Turizmi Bilgilendirmesi Nasıl Yapılır?

Uluslararası sağlık turizmi ile ilgili olarak yetki verilmemiş sağlık tesisi ve aracı kuruluşlar tarafından bilgilendirme ve tanıtım yapılamaz. Türkiye sınırları içerisinde talep oluşturacak şekilde ve Türkçe dilinde tanıtım yapılamaz. Tanıtımlar, tanıtım yapılacak ülkelerin dilleri ve/veya İngilizce dilinde yapılabilir.
Uluslararası sağlık turizmi sağlık tesisi ile uluslararası sağlık turizmi aracı kuruluşları tarafından internet sitelerinde, sağlık turizmi kapsamında sunulacak hizmetlere ilişkin bilgiler ve detaylı ulaşım bilgileri son güncelleme tarihi belirtilerek yayınlanır.
Tanıtımlarda, yetkili olunmayan, sağlık tesisinin ruhsat ve faaliyet izin belgesinde kayıtlı olmayan sağlık hizmetleri hakkında bilgilere, mesleki ve etik kurallara aykırı, yanlış, yanıltıcı ve yurtiçindeki vatandaşlar için talep oluşturmaya yönelik bilgilere yer verilemez.
İnternet sitesi ile diğer tanıtım araç ve gereçlerinde sağlık ile ilgili bilgilendirmeler, alanında bilgi ve tecrübeye sahip hukuken yetkili sağlık meslek mensupları tarafından yapılır.
Tanıtımlarda; tedavi gören hastaların hikâyelerine, hasta mahremiyeti gözetilmek, hasta haklarına uygun olmak ve bu konuda hasta onamının alındığını belgelendirmek kaydıyla yer verilebilir.
Yürürlükteki mevzuata göre ülkemizde uygulanması yasaklanmış veya uygulanmasına izin verilmemiş olan tıbbi işlem ve uygulamalara tanıtımlarda yer verilemez.

Sağlık Turizmi Protokolü

Görüleceği üzere uluslararası sağlık turizminde faaliyet gösterebilecek sağlık kurumları ile acentaların hangi yeterliliğe sahip olacağı hususu yönetmelik ile düzenlenmiştir. Bu yüzden uluslararası sağlık turizmi kuruluşu olan hastanelerin kendilerine doğrudan başvuran sağlık turistini kabul etme imkanı bulunmakta iken eğer bir aracı kuruluş olan A sınıfı acentaya ihtiyaç duyacak ise bu durumda aralarında bir protokol yapılması (sağlık sözleşmesi) zorunludur. Bu protokolün ilgili kanun maddelerine ve Anayaya uygun olarak hazırlanması hem uluslararası sağlık turizmi yapan kuruluşu hem de bu kuruluşa hasta getiren A sınıfı acentayı hukuki açıdan koruyacaktır. Bu yüzden bu iki kuruluş arasında yapılacak olan protokolün uzman sağlık turizmi hukuku avukatı, şirket avukatı tarafından hazırlanması ve profesyonel olarak ortaya konulması ileride çıkması muhtemel hukuksal çekişmelerin ve yüksek bedelli tazminatların oluşmasını önleyebilecektir. Bu yüzden alanında uzman bir avukattan hukuki yardım alınması önleyici hukuk bakımından son derece önemlidir. 

Yabancı Hasta Hakları ve Hukuksal Korunma

Ülkemizde 1998 yılında kabul edilmiş olan hasta hakları yönetmeliği ile hastaların tıbbi müdahale sırasındaki hakları hukuki koruma altına alınmıştır. Bu yönetmelik içersinde bulunan hukuksal düzenlemeler ülke sınırları içerisinde bulunan ve tedavileri yapılan uluslararası hasta için de geçerlidir. Nitekim yönetmelik Lizbon ve Amsterdam sözleşmelerine uygun olarak hazırlanmış ve hastanın en temel haklarını koruma altına almıştır. Ülke sınırları içerisinde tedavi olacak sağlık turisti ile yapılacak olan sözleşmesel ilişkilerin uzmanlar eliyle hazırlanması tavsiye olunmakla birlikte herhangi bir uyuşmazlık durumunda hangi ülke hukukunun uygulanması gerektiği konusunda çözüm yolları da üretilmelidir. Bu durumda ülke sınırları içerisinde faaliyet gösteren acenta ile sağlık kuruluşunun hastaya karşı tam hukuksal koruma sağlanabilecektir. Aksi durum yüksek bedelli maddi ve manevi tazminatların ortaya çıkmasına yol açabilecek nitelikletir. Her iki kuruluşun da mahvına sebep olmaması bakımından önleyici hukuk tedbirlerinin alınması zaruridir. Uluslararası hasta ya da sağlık turisti yaşamış olduğu yanlış tedavi veya malpraktisler sonucunda kendi ülkesinde davalar açabilmekte ve büyük tazminat talepleri ile hem hastaneyi hem de aracı kuruluşları zora sokabilmektedir.

Mil Hukuk ve Danışmanlık