TSK Disiplin Suçu ve Cezaları

TSK Disiplin Suçu ve Cezaları

Türk Silahlı Kuvvetleri disiplin suç ve cezaları 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu ile düzenlenmiştir. Türk Silhlı Kuvvetlerinde en hayati konuların başında disiplin gelmektedir. Bu açıdan disiplin konusunda alınan tedbirlerin diğer kurum ve kuruluşlara göre mahremiyet bakımından farklılıklar arz edeceği hususu gözönünde bulundurulmalıdır. Zira disiplin sağlanması muhafazası devam ettirilmesi Türk Silahlı Kuvvetlerinin vazifesini yerine getirebilmesi için olmazsa olmaz konulardır. Türk Silahlı Kuvvetlerinde yerleşmiş tanıma göre disiplinin en temel iki unsuru bulunmaktadır. Bunlar itaat ve astın üstün, hukukuna riayet etmektir. Dolayısıyla kanunun temel amacı Türk Silahlı Kuvvetlerindeki itaat hissini sağlamlaştırma ve hukuka uygun olarak hareket etmeye yönelik usul ve esasların belirlenmesi şeklinde de ifade edilebilir. 

Disiplinsizlik Nasıl Oluşur? Disiplin Cezalarının Niteliği Nedir?

Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanununda ayrıca hüküm bulunmayan hallerde disiplinsizliklerin kasten veya taksirle işlenebileceği belirtilmiştir. Disiplinsizliğin tanımında açıkça kasten işlenebileceği öngörülmüş ise bu disiplinsizliğin taksirle işlenmesi mümkün olmadığından kanun maddesindeki fıkra metninde bu kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hallerde tabiri konularak bu konudaki karışıklığa mahal verilmemesi amaçlanmıştır. Örneğin Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu 19 uncu maddesinde emre itaatsizlik disiplinsizliğinin kasten işlenebileceği düzenlenmiştir. Aynı fiil nedeniyle Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanununda yer alan yazılı disiplin cezalarından birden fazlası verilemez. Ancak bir fiilin birden fazla disiplinsizlik teşkil etmesi durumunda ise bu cezalardan en ağır olan disiplin cezası verilecektir. 
Herhangi bir fiilden dolayı hakkında adli kovuşturma veya soruşturma yapılan bir personel hakkında aynı fiilden dolayı disiplin soruşturması yapılabilir ve yapılan disiplin soruşturması sonunda gerek görülürse disiplin cezası verilebilir. Nitekim bir fiilin ceza hukukunda kapsamında suç teşkil etmesi ayrı bir şey disiplin hukuku bakımından ilgili idarenin tedbir alması gereken bir hal olarak nitelendirilmesi ayrı bir şeydir. Bu durumda örneğin yüz kızartıcı bir suçtan hakkında soruşturma yürütülen veya dava açılmış bir personel hakkında disiplin amirleri tarafından disiplin cezası verilebilmesine imkan sağlanmıştır. 

Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Cezaları Nelerdir?

Subay, astsubay uzman erbaşlar ile sözleşmeli erbaş ve erlere verilebilecek disiplin cezaları Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanununda tek tek sayılmıştır. Burada bir altta yer alan ceza bir üstte yer alan cezaya göre daha ağır nitelikte bir ceza oalrak belirlenmiştir. Disiplin amirleri tarafından bir alt seviyede ceza verme yetkisi kullanılırken kanunda belirlenmiş sıralamaya riayet edilmesi gerekemektedir. Silhlı Kuvvetlerden ayırma cezası niteliği usul ve esasları sonuçları gibi bir çok açıdan diğer disiplin cezalarından farklı özellikler taşımaktadır. Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasının bu farklı nitelikleri gözönünde alınarak Kanunun ilgili yerlerinde özel düzenlemelere yer verilmiştir. Ağırlık dereceleri göz önüne alınarak disiplin cezalarının disiplin amirleri, disiplin kurulları ve yüksek disiplin kurulları tarafından verilebileceğine yönelik bir sistem tesis edilmiştir. Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin cezaları uyarma cezası, kınama cezası, hizmete kısmi süreli devam cezası, aylıktan kesme cezası, hizmet yerini terk etmeme cezası, oda hapsi cezası ile Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasıdır.
Uyarma Cezası; personele görevinin icrasında veya hal ve hareketlerinde daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir. 
Kınama Cezası; Personele görevinin icrasında veya hal ve hareketlerinde kusurlu oduğunun yazı ile bildirilmesidir.
Hizmete Kısmi Süreli Devam Cezası; Disiplin cezası verilen personele mesai sonrasında günde üç saati ve her halde saat 24.00 ı geçmeyecek şekilde kadro görevinden veya kadro görevi dışında statüsüne uygun askeri hizmetlerin yaptırılmasıdır. Ceza tatil günleri dışında yerine getirilir ve cezanın yerine getirilmesi esnasında personel hizmette sayılır.
Aylıktan Kesme Cezası; Disiplin cezası verilen personelin sosyal güvenlik mevzuatına göre hesaplanan prime esas kazanç tutarından ekli (1) sayılı çizelgede belirtilen oranlarda kesinti yapılmasıdır. 
Hizmet Yerini Terk Etmeme Cezası; Personelin mesai bitiminden sonra görev yaptığı yerden ayrılmayıp resmi daire kışla eğitim alanları ile sair yerlerdeki hizmetine devam etmesidir. Bu ceza disiplin amirleri tarafından ekli (1) sayılı çizelgeye göre disiplin kurulları tarafından dört ila on gün kadar verilebilir. Ceza verilen personel için uygun bir yatma yeri tahsis edilir. Tatil günlerinde cezanın yerine getirilmesine ara verilir.
Silahlı Kuvvetlerden Ayırma Cezası; (Silahlı Kuvvetlerden Çıkarma Cezası);
Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını alan personelin Türk Silahlı Kuvvetlerden ilişiği kesilecektir. Statüden çıkarma işlemine ilişkin izlenecek usul personelin tabi oludğu mevzuata uygun olarak yapılacaktır. Örneğin sözleşmeli statüde çalışan personel açısından sözleşmenin feshi söz konusu olacaktır. Bu ceza generaller ve amiraller haricindeki subaylar, astsubaylar, uzman erbaşlar ile sözleşmeli erbaş ve erlerin mensubu oldukları Milli Savunma Bakanlığı ve Kuvvet Komutanlıklarında oluşturulacak yüksek disiplin kurulları tarafından verilecektir. Yüksek disiplin kurulu tarafından verilen bu cezanın yürürlüğe girmesi için nezdinde kurulduğu Milli Savunma Bakanı veya ilgili Kuvvet Komutanı onayı ile yerine getirilir. General ve amiraller hakkında ise Genelkurmay Başkanlığında teşkil edilecek yüksek disiplin kurulu tarafından verilir ve yerine getirilir. Bu cezanın verilmesi için ilgili sürecin üç farklı şekilde başlatılabilmesi öngörülmüştür. 

Birinci Yöntem; Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma cezası verilecek personelin disiplin amirlerinden en az ikisinin teklifi üzerine ayırma dosyasının disiplin kuruluna gönderilmesidir. Burada belirtilen disiplin amiri terimi ile kastedilen Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu ile disiplin cezası vermeye yetkili kılınmış ilk amiri ifade etmektedir. Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası kararı verilmesi gereken bir personel hakkındaki işlem ilk disiplin amiri tarafından başlatılabilir ve silsileler yolu ile devam eder. Ancak ilk disiplin amiri veya üst disiplin amirlerinin işlem yapmaması üzerine gerek görülmesi halinde herhangi iki üst disiplin amiri tarafından da ayırma sürecine ilişkin işlem başlatılabilecektir. 

İkinci Yöntem; belge ve bilgilere dayalı olarak yüksek disiplin kurulu tarafından dosyanın re'sen gündeme alınması olarak kabul edilmiştir. Yani personel hakkında yüksek disiplin kurulunun teşkil edildiği komutanlık karargahında Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası gerektirebilecek bilgi ve belgeler bulunması halinde ayırma sürecinin başlatılabilmesi için disiplin amirlerinin işlem yapması beklenmeyerek yüksek disiplin kurulu tarafından ayırma süreci başlatılabilecektir. 

Üçüncü Yöntem; Türk Silahlı Kuvvetlerindeki en üst disiplin amiri konumunda bulunan Genelkurmay Başkanı veya Milli Savunma Bakanı tarafından sürecin başlatılmasıdır. Buna göre Genelkurmay Başkanı veya Milli Savunma Bakanı kendisine ulaşan bilgi ve belgelere dayanarak veya yaptırdığı bir disiplin soruşturması sonucuna göre hakkında bu tür bir ceza verilmesine kanaat getirdiği personeli doğrudan yetkili yüksek disiplin kuruluna sevk edebilecektir. 
Hakkında ayırma dosyası düzenlenecek personelin savunma hakkını nasıl kullanacağı da ilgili madde metninde düzenlenmiştir. Buna göre hakkında disiplin amirleri tarafından işlem başlatılan personelin savunmasının işlemi başlatan disiplin amiri tarafından alınması öngörülmüştür. Diğer durumlarda örneğin ayırma dosyasının yüksek disiplin kurulları tarafından re'sen veya Genelkurmay Başkanı ya da Milli Savunma Bakanı tarafından gönderilmesi üzerine gündeme alınması durumlarında yüksek disiplin kurulunca ayırma dosyası görüşülecek personelin bağlı olduğu komutanlıklar vasıtasıyla savunmanın alınması öngörülmüştür. Bu şekilde savunmasının alınmasının yanında, kararın doğru ve hakkaniyetli verilmesi için gerek görülmesi durumunda ayırma dosyası görüşülecek personel sözlü ifade vermek üzere kurul toplantısına çağrılabilecektir. Bunun yanında hakkında ayırma kararı verilecek personelin firar veya izin tecavüzünde bulunması veya bunun benzeri olan ve savunma almayı imkansız hale getiren durumların bulunması hali sonucunda verilecek ayırma cezalarında savunma alınmayacağı da özel olarak belirtilmiştir. 

Silahlı Kuvvetlerde Uyarma Cezasını Gerektiren Disiplinsizlikler Nelerdir?

Uyarma cezasını gerektiren disiplinsizlikler şunlardır:
Emri mütalaa etmek: Usulüne uygun olarak kendisine verilmiş olan bir emir üzerine; emrin uygun olmadığı, yanlış verildiği, yapılamayacağı ve benzeri şekillerde amirini alenen eleştirmek veya amire karşı itirazda bulunmaktır. Amir tarafından karar verilene kadar astın fikrini savunması veya emrin kanunsuz olduğu hususundaki kanaatini belirtmek için amire yaptığı itiraz, bunları yaparken oluşabilecek diğer disiplinsizlikler saklı kalmak kaydıyla bu kapsamda disiplinsizlik teşkil etmez.
Görevde kayıtsızlık: Görevdeyken, yetkili makamlar tarafından izin verilen durumlar haricinde görevle veya askeri hizmetle ilgisi olmayan işlerle uğraşmaktır.
Hizmet dışındayken amir veya üste saygısızlık: Hizmet dışında, bilinen ve tanınan amir veya üstlere karşı saygısızlık teşkil edebilecek fiillerde bulunmaktır.
Mesai çizelgesine uymamak: Özürsüz veya izinsiz olarak, mesaiye geç gelmek veya erken ayrılmak veya günlük mesai çizelgesine riayet etmemektir.
Kılık ve kıyafeti bozuk olmak: Kılık ve kıyafet ile ilgili olarak nizamlarda ve önceden belirlenmiş kurallara riayet etmemektir.
Usulsüz müracaat veya şikâyette bulunmak: Türkiye Büyük Millet Meclisine yapılan müracaatlar hariç olmak üzere, kanun ve nizamlarla belirlenmiş usul ve kurallara riayet etmeden yazılı, sözlü veya elektronik olarak müracaat veya şikayette bulunmaktır.
İsraf etmek: Yetkili makamlarca belirlenmiş tasarruf tedbirlerine riayet etmemek veya kullanımına sunulan kamu kaynağının harcanmasında gösterilmesi gereken makul seviyedeki özeni göstermemektir.
Saygısız davranmak: Aynı rütbe veya kıdemde bulunulan ya da amir veya maiyet ilişkisi içinde olunmayan kişilere söz ve hareketlerle sataşmak veya kötü muamelede bulunmaktır.
Başkalarını kötülemek: Amirleri, üstleri veya çalışma arkadaşları hakkında ve onların bulunmadığı ortamlarda, onların işlem, eylem ve kişilikleri hakkında kötüleyici veya konuştuğu kişilerde kötü intiba yaratacak tarzda olumsuz sözler söylemektir.
Askeri nezaket kurallarına uymamak: Nizamlarla belirlenmiş olan askeri görgü, protokol ve davranış kurallarına aykırı bir biçimde tavır ve davranışlarda bulunmaktır.
Hizmet haricinde yalan söylemek: Amir veya üstü tarafından denetim ve gözetim sorumluluğu kapsamında sorulan sorulara kasten doğru yanıt vermemektir.
Selamlama yapmamak: Selamlama ile ilgili olarak nizamlarla belirlenmiş kurallara riayet etmemektir.
Zamana riayet etmemek: Belirli zamanda yapılması gereken faaliyetlerde özürsüz olarak geç kalmaktır.
Mesai dışında aşırı alkol kullanımı: Mesai dışında sivil veya üniformalı olarak aşırı alkol alarak kişisel veya kurumsal imaj kaybı oluşturacak olumsuz davranışlarda bulunmaktır.
Görev dönüşü tekmil vermemek: Verilmiş bir emrin icrası veya sonuçları hakkında emri verene bilgi vererek müteakip emirlerini almamaktır.
Kişisel ve çevre temizliğine dikkat etmemek: Askeri hizmet esnasında belirlenmiş olan kişisel veya çevre temizliği ile ilgili kurallara riayet etmemektir.
Kendini geliştirmede yetersiz kalmak: Görevini etkin olarak yapabilmesini sağlayacak bilgi ve görgünün kazanılmasında göstermesi gereken gayreti göstermemektir.
Görüleceği üzere her bir disiplinsizlik hali uygulamada kolaylık sağlaması bakımından kendine has bir isimle adlandırılmıştır. Belli bir ad ile belirlenmiş olan disiplinsizliklerin unsurları açıklamasında belirtilmiştir. Disiplin amirleri tarafından disiplin cezası verilirken kanunda disiplinsizlikler için belirlenmiş olan yasal unsurların oluşup oluşmadıklarına bakılacaktır. Tanımlamada belirtilen unsurların oluşmaması halinde disiplin cezası verilmeyecektir.

Silahlı Kuvvetlerde Kınama Cezasını Gerektiren Disiplinsizlikler Nelerdir?

Kınama cezasını gerektiren disiplinsizlikler şunlardır:
Amir veya üste nezaketsizlik: Hizmette veya hizmete ilişkin hâllerde amir veya üste karşı saygısızlık teşkil edecek nitelikte olmayan ancak askeri nezaket, protokol ve terbiye kurallarına aykırılık teşkil eden fiillerde bulunmaktır. Askeri nezaket, protokol ve terbiye kurallarının astlara veya maiyete önceden ilan veya tebliğ olunması veya bu disiplinsizliği yapan kişinin makam ve rütbesi itibarıyla bu kuralları biliyor olması gerektiğinin objektif olarak kabul görmesi hâlinde disiplin cezası verilebilir.
Meslek etiğine aykırı davranışta bulunmak: Önceden ilan veya tebliğ edilmiş olan mesleki etik davranış kurallarına aykırı şekilde tavır ve davranışlarda bulunmaktır.
Küfürlü konuşmak: Aynı rütbe veya kıdemdeki arkadaşlarına veya astlarına karşı, terbiye ve adaba uygun olmayan sözlerle konuşmaktır.
Askeri silsileyi bozarak hareket etmek: Müsaade edilmediği hâlde veya durumun gerektirdiği hâller haricinde, herhangi bir talebini askeri silsileye riayet etmeyerek doğrudan daha üst amirlerine iletmektir.
Uygun olmayan hitaplarda bulunmak: Çevresindekilere; nizamlar, emirler ve askeri teamüller ile belirlenmiş olan hitap şekilleri haricinde hitaplarda bulunmaktır.
Sorumluluktan kaçmak: Kanun ve nizamlar ile kendisine tevdi edilmiş görevlerin gerektirdiği sorumluluğu üstlenmekten imtina ettiğini gösterecek tavır ve davranışlarda bulunmaktır.
Askeri eşyayı uygun kullanmamak: Hizmete tahsisli bir askeri eşyayı düzgün ve talimatlara uygun kullanmayarak onun zarar görmesine veya aşırı yıpranmasına sebebiyet vermektir.
Sağlığın korunması kurallarına uymamak: Sağlığın korunması veya salgın ve bulaşıcı hastalıkların önlenmesi için yetkili makamlarca yürürlüğe konulmuş tedbirlere uymamak veya hizmet verdiği ortamdaki kişilerin sağlığını tehlikeye düşürecek fiillerde bulunmaktır.

Silahlı Kuvvetlerde Hizmete Kısmi Süreli Devam Cezasını Gerektiren Disiplinsizlikler Nelerdir?

Hizmete kısmi süreli devam cezasını gerektiren disiplinsizlikler şunlardır:
Üste saygısızlık: Hizmette veya hizmete ilişkin hâllerde üste gösterilmesi gereken saygıyı kasıtlı olarak göstermemek veya yetkili olduğu durumlarda üstün yapmış olduğu ikaz, tenkit veya muahezeyi saygı ile kabul edip dinlememektir.
Görev yerini izinsiz terk etmek: Kıtasından veya görev yerinden yirmi dört saati geçmeyecek şekilde kaçmak veya kabul edilebilir bir mazereti olmaksızın mesaiye bir tam mesai günü gelmemektir.
Temaruz: Bazı isteklerini yerine getirmek, kişisel bir menfaat sağlamak, görev veya sorumluluktan kaçmak gibi amaçlarla hastalığını abartmak veya olmadığı hâlde bir rahatsızlığı varmış gibi göstererek sağlık kuruluşlarına sevkini sağlamak suretiyle günlük mesainin bir kısmına katılmamaktır.
Uygunsuz davranışlarda bulunmak: Türk Silahlı Kuvvetlerine ve temsil ettiği makam, rütbe veya statünün onur ve vakarına uygun olmayan fiillerde bulunmaktır.
Ketum davranmamak: Görevi ile ilgili gizli olmayan ancak açıklanmaması gereken bir bilgiyi yetkisiz kişilerin öğrenebileceği bir şekilde açıklamaktır.

Silahlı Kuvvetlerde Aylıktan Kesme Cezasını Gerektiren Disiplinsizlikler Nelerdir?

Aylıktan kesme cezasını gerektiren disiplinsizlikler şunlardır:
Amire saygısızlık: Hizmette veya hizmete ilişkin hâllerde amire gösterilmesi gereken saygıyı kasıtlı olarak göstermemek veya amirin yapmış olduğu ikaz, tenkit veya muahezeyi saygı ile kabul etmemektir.
Yalan söylemek: Askeri hizmete ilişkin veya görevle ilgili konu ve durumlarda amirlere veya bilgi vermekle yükümlü olduğu kişi ve makamlara kasıtlı olarak gerçeğe aykırı ve yanlış beyanda bulunmaktır.
Hizmetle ilgisi olmayan emir vermek: Maiyetine hizmetle ilgisi olmayan emir vermektir.
Maiyetinin gözetiminde ihmal göstermek: Astlarının ve emri altındakilerin denetim, kontrol ve gözetiminde ihmal göstermektir.
Ayrımcılık yapmak: Görevdeyken dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım yaparak işlem tesis etmek ve bu suretle görev yerinde huzursuzluğa neden olmaktır.
Yasak edilen yerlere girmek: Resmî üniforma ile genelev, kumarhane, meyhane, bar ve benzeri yerler ile girilmesi garnizon komutanlıklarınca yasaklanmış diğer yerlere girmektir.
Kayırma talep etmek: Özlük hakları ile ilgili ya da başka bir kişisel menfaat temini için başkalarını aracı koyup, öncelik ve ayrıcalık talep etmektir.
Maiyetinden hediye kabul etmek: Maiyetinde çalışan personel tarafından verilen ve makul bir seviyenin üstünde maddi değeri olan bir hediyeyi kişisel menfaat elde etmek amacıyla kabul etmektir.
Hizmetteyken siyasi içerikli konuşmak: Mesai içerisinde veya hizmete ilişkin durumlarda siyasi içerikli konuşmalar yapmaktır.
Yasaklanmış faaliyetlere katılmak: Yetkili makamlarca yasaklanmış olan toplantı, gösteri, yürüyüş ve benzeri faaliyetlere iştirak etmektir.
İzinsiz olarak garnizonu terk etmek: İzinli olmadığı hâlde görev yaptığı garnizon hudutlarını terk etmektir.
Ulaşım güvenliğini ihlal etmek: İzin, istirahat, hava değişimi, terhis ve benzeri nedenlerle görev yerine gidiş ve dönüşlerde terörle mücadele kapsamında emredilen yol güzergâhının dışına çıkmak, belirlenen günler dışında seyahat etmek veya yapılan planlamaya aykırı seyahat etmektir.

Silahlı Kuvvetlerde Hizmet Yerini Terk Etmeme Cezasını Gerektiren Disiplinsizlikler Nelerdir?

Hizmet yerini terk etmeme cezasını gerektiren disiplinsizlikler şunlardır:
Emre itaatsizlik: Kasıtlı olarak hizmete ilişkin bir emri tam yapmamak ya da değiştirerek veya sınırını aşmak suretiyle yapmaktır.
Kısa süreli kaçmak: Kıtasından veya görev yerinden yedi günü aşmayacak ve bu süre içinde kendiliğinden gelecek şekilde kaçmak veya mesaiye gitmemektir.
İzin süresini geçirmek: İzin, istirahat veya hava değişimi süresini yasal veya kabul edilebilir bir mazereti olmaksızın altı günü aşmayacak ve bu süre içinde kendiliğinden gelecek şekilde geçirmektir.
Hizmete mahsus eşyaya zarar vermek: Harp malzemesini veya hizmete tahsis edilmiş bir askeri eşyayı; kasıt, ihmal veya tedbirsizlik sonucu kaybetmek veya hasara uğramasına sebebiyet vermektir.
Hediye istemek veya borç almak: Maiyetinden veya astlarından hediye istemek veya her ne şekilde olursa olsun borç almaktır.
Maiyetinin disiplinsizliği hakkında soruşturma yapmamak: Maiyeti tarafından işlenen bir disiplinsizliği öğrenmesine rağmen ceza vermeme takdir yetkisinin bulunduğu hâller dışında kasten disiplin soruşturması yapmayarak disiplinsizliği örtbas etmektir.
Asta kötü muamele yapmak: Astına, askeri usul ve kurallar dışında kötü davranmak, eziyet amacıyla hizmetini lüzumsuz yere güçleştirmek veya başkaları tarafından kötü muamelede bulunulmasına müsamaha göstermektir.
Nöbet talimatına aykırı hareket etmek: Maddi bir zarar doğmasına sebebiyet vermeyecek şekilde, ilgili mevzuat kapsamındaki nöbet görevlerini yaparken, nöbet yerini terk etmek veya belirlenmiş ve tebliğ edilmiş olan nöbet talimatındaki kurallara aykırı hareket etmektir.
Hoşnutsuzluk yaratmak: Çalıştığı mesai ortamında söz veya fiilleri ile hizmetin yerine getirilmesini olumsuz yönde etkilemektir.
Tahrik: Asker kişileri, amirlerine veya üstlerine karşı itaatsizliğe, saygısızlığa, mukavemet göstermeye veya müessir fiil işlemeye tahrik veya teşvik etmektir.
Sarhoşluk: Tıbbi raporla ispatlanmak veya gizlenemeyecek derecede olmak şartıyla, göreve sarhoş gelmek veya görevdeyken alkollü içki içmektir.
Kumar oynamak: Askeri mahâl içinde kumar oynamaktır.
Yasak edilen malzemeyi bulundurmak: Kıta, karargâh ve kurumlarda ya da görev esnasında bulundurulması veya kullanılması emirle yasak edilen cep telefonu, bilgisayar, radyo, teyp, fotoğraf makinesi gibi görüntü, ses ve benzeri verileri ve bilgileri kaydeden, depolayan veya ileten her türlü cihaz ve aletler ile aksamlarını bulundurmak veya kullanmaktır.
İzinsiz üyelik: Meslek kuruluşları, dernek ve vakıf üyelikleri ile spor kulüplerinin faal üyeliklerine izin almaksızın girmektir.
Disiplin cezasının yerine getirilmesine karşı gelmek: Yetkili kişi veya organlar tarafından verilen disiplin cezalarının, idari yaptırımların veya disiplinsizlik nedeniyle verilen görev ve sorumlulukların gereğinin yerine getirilmesine karşı çıkmak ve bu kapsamda yapılması zorunlu olan görev ve yükümlülükleri tam olarak yerine getirmemektir.
Kavga etmek: Meşru savunmaya ilişkin şartlar saklı kalmak kaydıyla, askeri mahâl içerisinde, fiilen birisine vurmaktır.

Silahlı Kuvvetlerden Ayırma Cezasını Gerektiren Disiplinsizlikler Nelerdir?

Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler şunlardır:
Aşırı borçlanmak ve borçlarını ödeyememek: Nafaka, trafik kazası, doğal afet, personelin öngöremeyeceği şekilde ülke genelinde yaşanan olağanüstü ekonomik dalgalanmalar, ani devalüasyonlar, sağlık ve tedavi giderleri ile kefillik ve benzeri zorunluluk hâlleri hariç olmak üzere, aşırı derecede borçlanmaya düşkün olmak ve bu borçlarını ödememeyi alışkanlık hâline
getirmektir.
Ahlaki zayıflık: Görevine, sosyal ve aile yaşantısına zarar verecek derecede menfaatine, içkiye, kumara düşkün olmak veya Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarını sarsacak şekilde yüz kızartıcı, utanç verici veya toplumun genel ahlak yapısına aykırı fiillerde bulunmaktır.
Hizmete engel davranışlarda bulunmak: Devletin ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarına zarar verecek nitelikte tutum ve davranışlarda veya ağır suç veya disiplinsizlik teşkil eden fiillerde bulunmaktır.
Gizli bilgileri açıklamak: Yetkisi olmadığı hâlde, devletin güvenliği ile iç ve dış siyasi yararlarına ilişkin elde ettiği gizli bilgileri yetkisiz kişi ve kuruluşlara vermek, ulaştırmak veya açıklamaktır.
İdeolojik veya siyasi amaçlı faaliyetlere karışmak: Siyasi partilere girmek, ideolojik veya siyasi faaliyetlere karışmak, ideolojik veya siyasi amaçlarla disiplini bozucu tavır ve davranışlarda bulunmaktır.
Uzun süreli firar etmek: Geçerli bir mazereti olmaksızın kesintisiz olarak bir yıldan fazla süre ile izin süresini geçirmek veya firar hâlinde bulunmaktır.
Disiplinsizliği alışkanlık hâline getirmek: Disiplini bozucu tavır ve davranışlarda bulunmayı alışkanlık hâline getirmek veya aldığı disiplin cezalarına rağmen ıslah olmamaktır.
İffetsiz bir kimse ile evlenmek veya böyle bir kimse ile yaşamak: İffetsizliği anlaşılmış olan bir kimse ile bilerek evlenen veya evlilik bağını devam ettirmekte veya böyle bir kimseyi yanında bulundurmakta veya karı koca gibi herhangi bir kimse ile nikahsız olarak devamlı surette yaşamakta ısrar etmektir.
Gayri tabii mukarenette bulunmak: Bir kimseyle gayri tabii mukarenette bulunmak yahut bu fiili kendisine rızasıyla yaptırmaktır.
Terör örgütleriyle ilişkisi olmak: Terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olmak, bu örgütlere yardım etmek, kamu imkân ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanmak ya da kullandırmak, bu örgütlerin propagandasını yapmaktır.

Disiplin Ceza Puanına Bağlı Olarak Ayırma Cezası Nedir?

Aşağıda belirtilen durumlar disiplinsizliği alışkanlık hâline getirme olarak kabul edilir ve bu durumlarda sözleşmeli subay ve astsubaylar hariç subaylar ve astsubaylar hakkında ayırma cezası verilebilir.
En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde onsekiz disiplin cezası puanı veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam oniki defa veya daha fazla disiplin cezası almak.
En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son beş yıl içinde otuzbeş disiplin cezası puanı veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam yirmibeş defa veya daha fazla disiplin cezası almak.
Disiplin ceza puanına bağlı olarak ayırma cezası verilmesi istemiyle gelen dosyaların incelenmesi sonucunda yüksek disiplin kurulunca, cezaların usulüne uygun verilmediğine veya ceza tayininde objektiflikten uzaklaşıldığına kanaat getirilirse verilen cezaların tamamının veya bir kısmının kaldırılmasına yahut personelin görev yerinin değiştirilmesine ve durumunun bir yıllık deneme süresi sonunda yeniden incelenmesine karar verilir.

Bir Üst Disiplin Cezası Verilmesi 

Aynı disiplinsizliğin iki yıl içinde ikinci kez işlenmesi halinde ağırlaştırıcı bir neden olarak kabul edilerek personel hakkında bir üst derece cezanın uygulanması esasa bağlanmıştır. Örneğin uyarma cezası gerektiren "mesai çizelgesine uymamak" disiplinsizliğini işleyen personel aynı disiplinsizliği iki yıl içinde yeniden işlerse uyarma değil kınama cezası verilmesi öngörülmüştür. Yine bir yıl içerisinde aynı derece cezayı gerektiren başka disiplinsizliklerden dolayı iki defa ceza alınması halinde bir derece ağır ceza verilmesi öngörülmüştür. Örneğin uyarma cezası gerektiren mesai çizelgesine uymamak disiplinsizliğini işleyen personel bu son fiilden önceki bir yıl içerisinde uyarma cezası gerektiren emir mütalaa etmek ve kılık kıyafeti bozuk olmak disiplinsizliklerinden dolayı ceza almış ise artık ona mesai çizelgesine uymamak disiplinsizliğinden uyarma cezası değil bir üst ceza olan kınama cezası verilecektir. Kanunda belirtilmiş olan ağırlaştırıcı ceza verme uygulamasının Silahlı Kuvvetlerden Ayırma cezası için geçerli olmadığı açıklığa kavuşturulmuştur. 

Disiplin Amirlerinin Takdir Hakkı Var mıdır?

Disiplin amirlerinin disiplin cezalarını indirebilme konusundaki takdir hakkına göre disiplin amirlerinin disiplinsizliği işleyen personelin daha önceki olumlu hizmet sicil ve disiplin safahatı ile eylemin niteliğini gözönüne alarak bir derece hafif disiplin cezası ile cezalandırabilmesi düzenlenmiştir. Örneğin hizmete kısmi süreli devam cezasını gerektiren bir disiplinsizlik işlenmesi halinde fıkrada belirtilen hususlar çerçevesinde yapılacak değerlendirmenin olumlu olması halinde disiplinsizliği işleyen personele kınama cezası verilebilecektir. Aynı şekilde sadece uyarma, kınama ve hizmete kısmi süreli devam cezalarını gerektiren disiplinsizlik hallerinde disiplinsizliği işleyen personelin daha önceki olumlu hizmet sicil ve disiplin safahatı eylemin niteliği gözönüne alınarak disiplin amirlerinin ceza vermeme yoluna da gidebilmeleri hüküm altına alınmıştır. Disiplin amirlerinin aylıktan kesme veya hizmet yerini terk etmeme cezasını gerektiren disiplinsizlik hallerinde ise ceza vermeme gibi bir takdir hakları bulunmamaktadır. Bu tür disiplinsizliklerin gerçekleştiğinin öğrenilmesi durumunda amir tarafından takdir yetkisi dahilinde mutlaka cezalandırma yapılacaktır. Örneğin aylıktan kesme cezasını gerektiren bir disiplinsizlik işlenmesi halinde aylıktan kesme cezası verilebileceği gibi bir alt ceza olan hizmete kısmi süreli devam cezası da verilebilecektir. Ancak her durumda her halükarda bir disiplin cezası verilmesi zorunludur. Maiyetinden birinin hizmet yerini terk etmeme cezasını gerektiren disiplinsizliğini tespit eden disiplin amiri; yetkisi dâhilinde disiplin cezası verebileceği gibi, istenirse de disiplinsizliği işleyen personelin daha önceki olumsuz hizmet, sicil ve disiplin safahatı ile eylemin niteliğini göz önüne alarak bu personeli daha ağır bir ceza ile cezalandırılmak amacıyla disiplin kuruluna da sevk edebilir.

Disiplin Amirleri Tarafından Verilen Cezalara İtiraz Edilir mi? Disiplin Cezası Ne Zaman Kesinleşir?

Disiplin amiri tarafından verilen cezaya karşı itirazın ne zaman nereye ve nasıl yapılacağı ile ne kadar süre içerisinde itiraz edilmesi gerektiği kanunda düzenlenmiş olup bu süreler iş günü olarak düzenlenmiştir. İtirazın cezayı veren disiplin amirinin bağlı olduğu bir üst disiplin amirine yapılması ve ispat bakımından da mutlaka yazılı olarak yapılması gerekir. Ceza alan personelin iki iş günü içinde itiraz dilekçesini hazırlayarak üst disiplin amirine iletmek üzere herhangi bir amire vermiş olması yeterlidir. Cezaya itiraz için geçerli iki iş günü disiplin cezasının cezayı alan personele tebliğ edilmesi ile başlar. İki iş günü içerisinde yetkili makama itiraz edilmez ise ceza kesinleşmiş olur. İtirazı incelemeye yetkili makama itiraz dilekçesinin ulaşmasının ardından üç iş günü içerisinde karar verilmesi gerekmektedir. Ancak yetkili makamın bazı konuların incelenmesi gerektiğine kanaat getirmesi halinde bu süre bir katına kadar uzatılabilir. İtiraz haklı görülürse, itirazı inceleyen üst disiplin amiri verilen cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilir. İtiraz haklı görülmez ise ret olunur. Karar itiraz edene tebliğ edilerek kesinleşir.

Disiplin Kurulu Kararlarına Karşı İtiraz Edilir mi?

Disiplin kurulu tarafından verilen cezaya karşı tebliğ tarihinden itibaren beş iş günü içerisinde itiraz edilebilir. Disiplin kurulunun vereceği karara karşı hem hakkında karar verilen kişiye hem de teşkilatında disiplin kurulu teşkil edilmiş olan komutan veya askeri kurum amirine itiraz hakkı tanınmıştır. Örneğin A Tugayında teşkil edilen disiplin kurulu tarafından verilmiş olan bir karar karşı A Tugayının bağlı olduğu B Tümen teşkilatında teşkil edilen disiplin kuruluna itiraz gönderilecektir. B Tümende disiplin kurulu bulunmaması durumunda ise B Tümeninin bağlı olduğu C Kolordusunda teşkil edilen disiplin kuruluna itiraz yapılacaktır. Tebliğden itibaren beş gün içinde bir üst komutanlığın disiplin kuruluna iletilmek üzere itiraz edildiğinde itiraz süresi içerisinde yapılmış sayılır ve kabul edilir. İtiraz dilekçesinin üst komutanlık disiplin kurulana ulaşmasının ardından disiplin subayı tarafından beş iş günü içinde tahkikat dosyası incelenir ve mütalaası ile birlikte dosyayı disiplin kurulan yollar. Disiplin kurulu en geç on iş günü içinde dosyayı inceleyerek kararını verir. Üst komutanlık disiplin kurulu gerekli gördüğü tahkikatın yapılmasını isteyebilir veya tahkikatı kendisi yapabilir. Bu hâlde tahkikat için geçecek süre on iş günlük süreye dâhil değildir. Üst komutanlık disiplin kurulu itirazı yerinde görürse yeni kararı kendisi verir. Aksi hâlde itirazı reddeder. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir.

Disiplin Cezaları Davalarında Yetkili ve Görevli Mahkeme Neresidir?

Yüksek disiplin kurulları tarafından verilen Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezaları ile subay, astsubay,uzman erbaş ile sözleşmeli erbaş ve erler hakkında disiplin amirleri veya disiplin kurulları tarafından barış zamanında verilmiş olan aylıktan kesme, hizmet yerini terk etmeme ve oda hapsi cezalarına karşı artık Sivil İdare Mahkemesinde iptal davası açılabilir. Dava açma süresi, cezanın kesinleşmesinden itibaren başlar. Disiplin cezalarının iptali için açılacak ceza iptal davasında dava açma süresi kesinleşme tarihinden itibaren 60 gündür. Buradaki 60 günlük süreye tatil süreleri de dahildir. 60 gün, iş günü değildir. 60 günün sonu eğer tatil gününe denk geliyorsa tatilin bittiği ilk gün sonu, başvuru süresinin sonu olacaktır. Bu yüzden idare hukukunda sürelerin takibi çok önemlidir. Görevli Mahkeme İdare Mahkemesidir. Yetkili Mahkeme disiplin cezasının verildiği makamın bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olacaktır. Örenğin Hakkari'de çalışan bir askere verilen disiplin cezası sonrası açılacak iptal davasında yetkili mahkeme Hakkari'de idare mahkemesi olmadığından Hakkari'nin bağlı bulunduğu Van İdare Mahkemesi olacaktır. Ancak disiplin cezasının verildiği ilde idare mahkemesi var ise o idare mahkemesi yetkili olacak ve disiplin cezasının iptali davasına bu mahkeme bakacaktır. 

Disiplin Cezalarında Zamanşımı Süresi Ne Kadardır?

Disiplin amirleri tarafından, disiplinsizliğin kendileri tarafından öğrenilmesinden itibaren bir ay ve her hâlde disiplin cezasını gerektiren fiil ve hâllerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl geçtikten sonra disiplin cezası verilemez. Fiil, inceleme ve araştırma yapmayı gerektirmiş ise, bir ay içerisinde inceleme ve araştırmaya başlanmış olmak ve altı ayı geçmemek kaydıyla, inceleme ve araştırma için geçen süre bir aylık süreye dâhil edilmez. Disiplin kurullarında yapılan tahkikatlarda, fiilin disiplin amiri tarafından öğrenilmesinden itibaren altı ay ve her hâlde disiplin cezasını gerektiren fiil ve hâllerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl geçtikten sonra disiplin cezası verilemez. Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektirecek durumun oluştuğunun disiplin amirleri tarafından tespit edilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde disiplin cezasını gerektiren fiil ve hâllerin işlendiği tarihten itibaren beş yıl geçtikten sonra aynı sebeple yüksek disiplin kurulu tarafından ceza verilemez.

Disiplin Soruşturmasında Savunma Süresi Ne Kadardır?

İsnat olunan hususlar ile savunma için verilen süre açıkça ve yazılı olarak ilgiliye bildirilir. Yüksek disiplin kurulunun görevine giren disiplinsizliklerde verilecek savunma süresi üç iş gününden, diğer disiplinsizliklerde ise iki iş gününden az ve her hâlde beş iş gününden fazla olamaz. Savunması istenen kişinin talebi hâlinde ilave savunma süresi verilebilir. Ancak, ilk verilen savunma süresi ile ilave verilen savunma süresinin toplamı beş iş gününü geçemez. Verilen süre içinde savunmasını yapmayan personel savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.

Disiplin Cezaları Avukatlık

Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Suç ve Cezaları kapsamında Mil Hukuk ve Danışmanlık olarak askeri birikimi olan uzman kadromuz ile Askeri Dava Avukatlığı hizmet vermekteyiz.   

Mil Hukuk ve Danışmanlık