Kıdem Tazminatı Davası

Kıdem Tazminatı Davası

Kıdem tazminatı, 4857 sayılı İş Kanunu 120. maddesinin göndermesi ile eski 1475 sayılı İş Kanununda belirtilen şart ve sebeplerle sona eren işçiye ya da ölümü halinde mirasçılarına yapılan bir tazmin, bir ödemedir. İşverene ait bir ya da birkaç işyerinde belli bir süre çalışmış bir işçinin işini kaybetmesi halinde işinde yıpranması yeni bir iş edinmede karşılaşacağı güçlükler ve işyerine sağladığı katkı göz önüne alınarak geçmiş hizmetlerine karşılık işveren tarafından işçiye kanuni esaslar dahilinde verilen toplu paradır. 

İşçinin kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için bazı koşulların gerçekleşmiş olması şarttır.

Kıdem Koşulu; işçi işveren nezdindeki iş yerinde en az bir yıl çalışmış olmalıdır.

Fesih Dışı Sona Erme Halleri

İş sözleşmesi kanunda öngörülen nedenlerden birisi ile sona ermiş olmalıdır; Sözleşme tarafların anlaşması yani ikale ile sona ermiş ya da belirli sürenin dolması ile sona ermiş ise kıdem tazminatına hak kazanılamaz. Muvazzaf askerlik hizmeti veya emeklilik amacıyla fesihte ya da kadın işçinin sözleşmesini evlendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde kendi isteği ile sona erdirmesi hallerinde kıdem tazminatı hakkı doğar.

Fesih İle Sona Erme Halleri

İşçi iş akdini iş kanunu 24. maddede yer alan bildirimsiz derhal fesih sebeplerinden birisiyle sözleşmeyi feshederse ve fesih işlemi yasadaki koşullara uygun ise kıdem tazminatına hak kazanır. Buna karşılık işçi sözleşmeyi iş kanunu 17 ye göre feshetmesi veya istifa etmesi ya da iş kanunu 24 e göre yaptığı feshin haksız olması halinde kıdem tazminatı alamaz. İşveren iş sözleşmesini iş kanunu madde 17 ye göre bildirimli olarak veya iş kanun 25/2,25/4 uyarınca bildirimsiz olarak derhal feshetmesi halinde işçiye kıdem tazminatı ödemek zorundadır. Ancak işverenin iş kanunu 25/2 deki ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık nedeniyle ve haklı nedenle sözleşmeyi feshetmesi halinde kıdem tazminatı ödemesi gerekmez. Yalnız bunun için sözleşmenin haklı nedenle ve iş kanunu 26. maddedeki süre içerisinde feshedildiğinin işveren tarafından ispatlanması gerekir. Fesih haksız ise işveren kıdem ve ihbar tazminatını ödemekle yükümlüdür. İş kanunu 17,18,25/1,25/3,25/4 hükümlerine göre yapılan işveren fesihlerinde fesih sebebi ne olursa olsun işçi kıdem tazminatını hak eder. Unutulmamalıdır ki belirli süreli iş sözleşmesinin süresinin bitiminde sona ermesi halinde kıdem tazminatı ödenmesi gerekmez. 

Kıdem Tazminatı Davasında Zamanaşımı Ne Kadardır?

Yeni düzenleme ile 10 yıl olan zamanaşımı süresi 2018 yılı Ocak ayından itibaren 5 yıla düşürülmüştür. İşçi 2019 yılında haksız olarak işten çıkarılmış ve kıdem tazminatı ödenmemiş ise davayı çıkış tarihinden itibaren 5 yıl içinde açmalıdır. 5 yıl sonunda açılacak davalarda davalı işveren vekili tarafından zamanaşımı defiinde bulunulursa dava usulden yani zamanaşımından dolayı reddolacak ve işçi ne yazık ki kıdem tazminatını alamayacaktır.

Kıdem Tazminatı Nasıl Talep Edilir?

Bilindiği üzere iş kanununda zorunlu arabuluculuk müessesesi bulunmaktadır. İşçi arabulucuya gitmeden kıdem tazminatına ilişkin dava açarsa dava usulden reddolacak ve işçi hak kaybı yaşayabilecektir. Bunun için önce arabulucuya başvurmalı sonrasında anlaşma olmaz ise iş mahkemesinde dava açılmalıdır. Kıdem tazminatı işçinin giydirilmiş ücreti üzerinden hesaplanır.

Kıdem Tazminatına Faiz Uygulanır mı?

Kıdem tazimnatına faiz uygulanır. Ancak iş mahkemesi açılmış olan kıdem tazminatı davasında taleple bağlı olduğu için faiz istenmemiş ise kendilliğinden faize hükmedemez. Ancak faiz istenmiş ise buna göre faize de hükmedecektir. Burada önemli olan kıdem tazminatı davalarında faizin mevduata uygulanan en yüksek faiz olduğudur. İşçinin talep etmesi gereken çıkış tarihinden itibaren alacağı kıdem tazminatına mevduata uygulanan en yüksek faizin uygulanmasını talep etmesidir. Eğer faiz istenmiş ancak başlangıcı belirtilmemiş ise faiz dava tarihinden itibaren işletilecektir. Kıdem tazminatı alacaklarından SGK prim kesintisi yapılmaz. Bulunan brüt kıdem tazminatı tutarından damga vergisi kesilerek işçiye ödenecek net kıdem tazminatı bulunur. Kıdem tazimnatı alacağı işçinin ölümünden doğmuş ise veraset ve intikal vergisine tabidir. 

Kıdem Tazminatına İtiraz Edilebilir mi?

Kıdem tazminatı davalarında hesaplanan kıdem tazminatı miktarlarına itiraz etmek mümkündür. Özellikle bilirkişiler marifetiyle hazırlanan hesaplara bilirkişi raporunun tebliğinden itibaren itiraz edilebilir. Ayrıca ilk derece mahkemesi olan iş mahkemesinin düşük kıdem tazminatına hükmetmesi durumlarında bir üst derece mahkemesi olan Bölge Adliye Mahkemelerine itiraz edilebilir. 

Kıdem Tazminatı Davaları Hangi Mahkemede Açılır

Kıdem tazminatı davaları tabiki iş mahkemelerinde açılmakta olup davalının yerleşim yerindeki iş mahkemesi yetkilidir. 

İş Hukuku Avukatının Görevleri Nelerdir?

İş hukuku avukatının müvekkiliyle yapmış olduğu vekalet sözleşmesi gereği en önemli görevi işini özenli bir şekilde yaparak müvekkilinin haklarını sonuna kadar gözetmesidir. İş hukuku avukatı vekalet sözleşmesi gereği müvekkiline iş sonucunu taahhüt etmese bile diğer bir deyişle edim sonucundan yani davanın kazanılamamasından sorumlu değilse de işin özenli bir şekilde yürütülüp yürütülmemesinden dolayı en ufak kusurundan dahi sorumludur. Bu yüzden açılacak işçi alacağı davalarında, kıdem tazminatı davalarında iş hukuku avukatının vekalet sözleşmesi gereği özen gösterme borcunu eksiksiz yerine getirmesi ve müvekkili olan işçinin haklarını sonuna kadar savunup sadakat yükümlülüğüne de aykırı davranmaması gerekmektedir. Daha ayrıntılı bilgi için işten çıkarıldım tazminat alabilir miyim başlıklı makalemizi okuyabilirsiniz

Mil Hukuk ve Danışmanlık