İhbar Tazminatı Davası

İhbar Tazminatı

İhbar tazminatı iş kanunumuzda düzenlenmiş bir tazminat çeşidi olup işçinin veya işverenin haklı bir neden olmaksızın iş akdini sonlandırılmasıyla doğan bir alacak hakkıdır.

İhbar Tazminatı Nedir?

İhbar tazminatı iş kanununun 17. maddesinde düzenlenmiş olup fesih bildirimine uymamanın tazminat yükümlülüğüdür. İhbar tazminatı kanundan doğan bir götürü tazminat olup belirsiz süreli iş sözleşmesini haklı bir neden olmaksızın ve usulüne uygun ihbar öneli tanımadan fesheden tarafın karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminattır. İhbar tazminatı belirsiz süreli iş sözleşmesinin kanundaki ihbar sürelerine uymadan usulsüz olarak feshedilmesi ve işin sürekli iş niteliğinde olması halinde sözleşmeyi usulsüz fesheden tarafın karşı tarafa ödemek zorunda olduğu zarar koşuluna bağlı olmayan götürü bir tazminattır. Anlaşılacağı üzere ihbar tazminatı usulsüz bir feshin yaptırımıdır. İhbar tazminatı belirsiz süreli ve süğrekli nitelikteki iş sözleşmelerinin feshinde söz konusu olur. İş sözleşmesini ister işçi ister işveren feshetsin eğer fesih bildirim sürelerine uyulmamış ise karşı tarafa ihbar tazminatı ödemekle yükümlü kılınacaktır. Ancak burada dikkat edilmesi gereken nokta iş akdini fesheden tarafın fesih haklı nedene dayanmıyorsa ya da bildirim sürelerine hiç uyulmamaış ise tazminatı ödemek zorunda kalacağıdır. Nitekim fesih hakkını kullanan taraf, fesih haklı nedene dayansa dahi ihbar tazminatı isteyemez.

İhbar sürelerine uymaksızın iş akdi feshedildiği takdirde o ihbar süreleri kadarlık ücret, geniş anlamda ücret olmak üzere, yani temel ücret ve giydirilmiş ücret birleştirilerek, ayni veya parasal yardımların parasal karşılıkları hesaplanarak ihbar tazminatı olarak verilir. Bildirim süreleri sözleşmeyle artırılmışsa ihbar tazminatı da bu oranda büyür. Usûlsüz fesih hem işçiye hem de işverene yönelik getirilmiş bir yaptırımdır. Zira kanunun amacı, ihbar sürelerine uymayan tarafın belli bir müeyyideye tabi tutulmasıdır. İhbar tazminatı, götürü bir tazminattır. Dolayısıyla hiçbir zarar söz konusu olmasa dahi ihbar tazminatı talep edilebilir. Buna bir nevi “medeni ceza” da denilebilir. Bu yönüyle de klasik anlamda tazminat kavramından farklı olarak zararın ispatlanmasına gerek duyulmaz. İhbar tazminatı kadar olan tutar için usûle uymaksızın yapılan fesih neticesinde
zararın doğmuş olup olmadığı veya doğmuşsa ispat edilip edilmediği gözetilmeksizin tazminat yükümlülüğü doğar. Öyle ki, fesih işçinin veya işverenin malvarlığında bir artışa neden olsa dahi bu tazminatın ödenmesi gerekir. İhbar tazminatı, tazminat niteliğinde olduğundan 5 yıllık zamanaşımına sahiptir.

İhbar Tazminatı Nasıl Talep Edilir?

İhbar tazminatı talep edebilmek için öncelikli olarak iş akdinin karşı taraf tarafından usulüne aykırı olarak yani ihbar öneli vermeden feshedilmesi gerekir. Örneğin iş akdi ihbar öneli verilmeden feshedilen işçinin yapması gereken öncelikli olarak bir arabulucuya başvurmaktır. Buradaki arabulucu zorunlu arabuluculuktur. İşçi arabulucuya başvurmadan dava açarsa ne yazık ki dava usulden arabuluculuk müessesesine başvurulmadığı gerekçesiyle reddedilecektir. İşçi arabulucuya başvurmuş ancak arabulucukta işveren ile anlaşamamışsa bu sefer gecikmeksizin davasını açmalı ve açılan davada hak kazandığı ihbar tazminatını istemelidir. 

İhbar Tazminatı Davası Nerede Açılır?

İhbar tazminatı davası iş mahkemelerinde açılmaktadır. İş iş akdinin usule aykırı feshedildiğini dile getirerek ihbar tazminatını iş mahkemesinden isteyecektir. Yetkili iş mahkemesi davalı iş verenin bulunduğu yer mahkemesi olacaktır. 

İhbar Tazminatı Davasında Faiz İstenir mi?

İhbar tazminatı davalarında dava kısmi alacak davası olarak açılmış ve davalı daha önce temerrüde düşürülmemiş ise dava tarihinden itibaren faiz işlemeye başlar. Dava açıldıktan sonra alacağın belirlenmesi aşamasında davacı temerrüt tarihinden veya dava tarihinden itibaren faiz istemiş ise, belirlenen alacağın tamamı için davacının talebine göre faiz başlangıcı belirlenir. İhbar tazminatlarında hükmedilecek faiz yasal faizdir.

İhbar Tazminatı Davalarında Zamanaşımı Ne Kadardır?

İhbar tazminatı davalarında zamanaşımı süresi 5 yıldır. Kişi usule aykırı bir şekilde işten çıkarılmış ise işten çıkarıldığı tarihten itibaren 5 yıl içinde ihbar tazminatı davasını açmalıdır. Aksi durumda 5 yıl geçtikten sonra açılan davalar zamanaşımı definde bulunulduğu takdirde usulden reddolacak ve işçi büyük bir hak kaybına uğrayacaktır.

İş Hukuku Avukatının Görevleri Nelerdir?

İş hukuku avukatı açmış olduğu iş davalarını müvekkili olan işçi ile kurmuş oldukları vekalet akdi gereği özenle ve sadakatle yürütmek zorundadır. İş hukuku avukatının vekalet sözleşmesinden kaynaklaanan bazı sorumluluk ve yükümlülükleri bulunmaktadır. İş hukuku avukatı açtığı davayı özenle takip etmeli, davalı tarafından yapılan itirazlara gerekçeli olarak savunma yazmalı ispat araçlarıyla yapmış olduğu savunmaları desteklemeli ve özellikle karşı tarafın tanıklarına soracağı sorularla kilit emareleri yakalayıp davanın kazanılması için elinden gelen özveriyi göstermelidir. İşçi alacağı davalarında işçi avukat tutmadan kendisi açmış olduğu tazminat veya alacak davalarını takip edebilir. Ancak iş hukukunda uzman bir iş hukuku avukatı ile işçi alacağı ya da tazminat davalarının takip edilmesi hak kayıplarının doğmasını önleme bakımından işçinin yararına olabileceği düşüncesi ile tavsiye edilmektedir.

Mil Hukuk ve Danışmanlık