Doktorun Hastayı Reddetme Hakkı Var mıdır?

Doktorun Hastayı Reddetme Hakkı Var mıdır?

24-11-2019
Doktorun Hastayı Reddetme Hakkı Var mıdır?

Doktorun Hastayı Reddetme Hakkı Var mıdır?

Doktorun hastayı reddetme hakkı- Ülkemizde hasta hakları ile ilgili yaşanan gelişmeler sağlık hizmeti veren kişilerin de hak sahibi olduğunu bizlere göstermiş, hatta ve hatta sağlık çalışanlarına karşı yapılan fiziksel veya sözlü şiddet müdahaleleri sağlık çalışanlarına ilişkin hakların da ele alınması gerektiğini bizlere göstermiştir. Hasta hakları kadar sağlık çalışanlarının hakları da önemi haiz bir olgu olmakla birlikte hasta hakları ile sağlık çalışanlarının hakları birbirine zıt haklar değildir. Burada hakların yarıştırılması gibi bir durum söz konusu olmamakla birlikte her iki hak da insan olmanın, insan onuruna göre yaşamanın gerektirdiği haklardandır. Unutulmamalıdır ki sağlık çalışanları da insandır ve beşeri özelliklere sahip olmalarından ötürü hasta haklarına gereksinim duyacağı bilinciyle yaklaşılmasının yanı sıra bu kişilerin iyi bir hizmet verebilmeleri bakımından da haklara sahip olmaları gerektiği bilinciyle yaklaşılması zaruridir. Bu itibarla hekimin, doktorun hastayı reddetme hakkı, hizmetten çekilme hakkı olarak mevzuat hükümlerinde yerini bulmuştur. Ancak doktorun hastayı reddetme hakkı (tedaviyi red hakkı) tamamen doktorun insiyatifine bırakılmamış bazı şartların da gerçekleşmesi gerektiği açıklanmıştır. Bu itibarla doktorun bu hakkını kullanmasının gereği doktorun saldırıya uğramasıdır. 

Doktorun Sözlü Saldırıya Uğraması

Doktorun sözlü saldırıya uğraması- Hakarete uğrayan doktorun hastanın tedavisini reddedebileceğine ilişkin hukukumuzda herhangi bir düzenleme mevcut olmamakla birlikte kendisine hakaret eden doktordan tedavi beklenmesi de insani açıdan abesle iştigaldir. Burada belirlenmesi gereken husus hangi sözlü saldırıların doktorun hastayı reddetmesi hakkını vereceği durumudur. Nitekim eleştiri seviyesinde kalan bazı sözlü ifadelerin hekim tarafından hakaret olarak kabul edilerek hastanın reddedilmesi tabi ki de kabul edilmez ise de hakaret oluşturan ifadeler sonrasında tedaviye devam da beklenemez. Bu durumda hasta tarafından ifade edilen sözlerin hakaret olarak nitelendirilip nitelendirilmeyeceği hususunun yargı organları tarafından sonuca kavuşturulması uygun olacaktır. Sözlü şiddet sonrasında hastanın reddedilmesine ilişkin bir düzenleme mevzuatımızda yer almamakla birlikte Tıbbi Deontoloji Nizamnamesinde; hekim acil yardım, resmi veya insani vazifesinin ifası halleri hariç olmak üzere mesleki veya şahsi sebeplerle hastaya bakmayı reddedebilir denilmiştir. Ancak burada resmi vazife ifasını gerçekleştiren kamuda çalışan hekimlerin durumunun ve özel hastane çalışanı hekimlerinin durumunun birbirinden farklı sonuçlar yaratacağı düşünüldüğünde bu durumun üstesinden gelebilmek maksadıyla kanuni bir düzenleme yapmak ve hekimin bu hakkının net bir şekilde ortaya çıkmasını sağlamak Anayasanın kanunilik ilkesi gereğince hekimlerin hakları bakımından olmazsa olmaz bir durumdur.

Doktorun Fiziksel Saldırıyla Karşılaşması

Doktorun fiziksel olarak saldırıya uğraması durumunda Sağlık Bakanlığı Çalışan Güvenliği Genelgesinin 6. maddesi hizmetten çekilmeye ilişkindir. İlgili maddeye göre; "Sağlık çalışanları, sağlık hizmeti sunumu esnasında şiddete uğraması halinde, acil verilmesi gereken hizmetler hariç olmak üzere hizmetten çekilme talebinde bulunabilir. Hizmetten çekilme talebi, kurum tarafından belirlenen yöneticiye sözlü veya yazılı olarak bildirilecektir. Bildirim üzerine yetkili yönetici, olayı derhal değerlendirerek hizmetten çekilme talebinin uygun olup olmadığı hakkında gecikmeksizin karar verecektir. Yetkili yönetici, hizmetten çekilme talebini uygun bulduğu takdirde hastanın sağlık hizmeti almasına ve tedavisinin devamına yönelik tedbirleri güvenlik tedbirleriyle birlikte alacaktır. Bu kapsamda ilgili hastanın sağlık hizmetini devam ettirecek yeni sağlık çalışanını belirleyecek, kurum içerisinde bunun mümkün olmaması halinde hastanın hizmet alabileceği başka bir sağlık kurumuna sevkini ve hizmet alımını sağlayacaktır. Bu süreç sırasında hastanın tedavisinin aksatılmamasına itina edilecektir." şeklindeki düzenleme ile doktorun şiddet görmesi halinde uygulanacak yöntemler sıralanmış ve doktorun hizmetten çekilebileceği belirtilmiştir.

Hekimin Hasta Seçme Hakkı

Hekimin hasta seçme hakkı gibi bir uygulama ya da hukuki düzenleme yoktur. Hastalara hekim seçme hakkı Hasta hakları yönetmeliği ile verilmiştir ancak hekimlerin böyle bir hakkı bulunmamaktadır. 

Hekimlerin sadece hastayı ya da tedaviyi reddetme, devam eden tedavi sürecinde hastasını bırakma hakkı bulunmaktadır. Ancak bu düzenlemeler tıbbi deontoloji nizamnamesinde yer almakla birlikte şartları bulunmaktadır. Hekim keyfiyet gereği hastasını tedavi etmekten kaçınamaz. Hekimin görevi ve varlığının sebebi zaten hastayı sağlığına kavuşturmak için ya da ızdırabını dindirmek için tıbbın gereklerine göre özenli bir şekilde hareket etmesidir. Bunun haricinde şahsi ya da mesleki sebeplerle bırakabileceği de aynı nizamnamede düzenlenmiş ancak değindiğimiz üzere koşullara tabi tutulmuştur. Nitekim buna ilişkin düzenleme Sağlık Hizmetleri Temel Kanununda ek 12. madde ile düzenlenmiş olup aile hekimleri ilgili düzenleme yönetmelik ile getirilmiştir. AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMA YÖNETMELİĞİ’nin Aile hekimliği birimine kişi kaydı ve aile hekimi seçimine ilişkin esaslar başlıklı 8’inci maddesinin (2)’nci fıkrasında Sağlık hizmeti sunumu sırasında meydana gelen şiddet olayının adli veya mülki idare makamlarınca verilen belgeyle belgelendirilmesi durumunda, aile hekimi veya aile sağlığı elemanına şiddet uygulayan kişinin müdürlükçe mevcut aile hekiminden kaydı silinir. Bu şekilde kaydı silinen kişinin, aynı iş günü içerisinde yeni aile hekimi seçmemesi durumunda ikamet ettiği bölge göz önünde bulundurulmak suretiyle kayıtlı nüfusu en düşük aile hekimine müdürlükçe kaydı yapılır denilmektedir. Aynı şekilde yukarıda belirttiğimiz üzere sağlıkta şiddetin önlenmesi ile ilgili düzenlemeler ile hekimin hastayı reddetme hakkının varlığı kabul edilmiştir.

Kaynaklar;

HAKERİ,Hakan, Tıp hukuku, seçkin yayıncılık Eylül 2015
EROL, Gültezer, Özel hastanelerin Hukuki Sorumluluğu, seçkin yayıncılık Nisan 2015
GÖKCAN,Hasan, Tıbbi Müdahaleden Doğan Hukukui ve Cezai Sorumluluk, Seçkin yayıncılık Nisan 2017

Kategoriler

  • İdare Hukuku

  • Tıp Hukuku

  • Polis, Asker Ve Memur Hukuku

  • Bilişim Hukuku

  • Boşanma Ve Nafaka Hukuku

  • Tazminat Hukuku

  • İş Hukuku

  • Ceza Hukuku

  • Ticaret Hukuku

  • Miras Hukuku

  • Sağlık Turizmi Hukuku

  • Tüketici Hukuku


İlgili Bloglar







DİĞER BLOG YAZILARIMIZ


Hekimin Hukuki Sorumluluğunun Yasal Sebepleri Nelerdir?
Hekimin Hukuki Sorumluluğunun Yasal Sebepleri Nelerdir?

Hekimin hastaya gerçekleştirmiş olduğu tıbbi müdah...

Devamı
Kürtaj Yasal mı
Kürtaj Yasal mı

Kürtaj, bebek aldırma ya da gebeliğe son verme ana...

Devamı
Tıbbi Malpraktisin Ortaya Çıkış Şekilleri Nelerdir?
Tıbbi Malpraktisin Ortaya Çıkış Şekilleri Nelerdir?

Tıbbi malpraktisin ortaya çıkış şekilleri kasten v...

Devamı
Hukuka Uygun Tıbbi Müdahalenin Şartları Nelerdir?
Hukuka Uygun Tıbbi Müdahalenin Şartları Nelerdir?

Tıbbi müdahalelerin hukuka uygunluk şartları arası...

Devamı
Mil Hukuk ve Danışmanlık