Uzman Erbaşlık Sözleşmesinin Feshedilme Sebepleri Nelerdir?

Uzman Erbaşlık Sözleşmesinin Feshedilme Sebepleri Nelerdir?

30-09-2019
Uzman Erbaşlık Sözleşmesinin Feshedilme Sebepleri Nelerdir?

Uzman Erbaşlık Sözleşmesinin Feshedilme Sebepleri Nelerdir?

Uzman çavuş sözleşme feshi- Uzman erbaşlık sözleşmesinin fesih sebepleri kanunda sayılmış olup Uzman Erbaş Kanununa uygun olarak hazırlanmış olan Uzman Erbaş Yönetmeliğinde belirtilmiştir. İlgili yönetmelikte uzman erbaşlarla yapılan sözleşmenin feshedilme sebepleri ile görevde başarısız olma ve kendilerinden istifade edilmeme halleri 13'üncü maddede düzenlenmiş olup ilgili maddeye göre;

Sözleşmenin imzalanmasından sonra ilk beş aylık intibak dönemi içerisinde göreve intibak edemeyenler ile ayrılmak isteyenlerin sözleşmeleri feshedilerek, Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Peşin olarak ödenen aylık ve aylık ile birlikte ödenen diğer tüm özlük haklarının çalışılmayan günlere ait kısmı geri alınır. Görevde başarısız olanlar ile kendisinden istifade edilemeyeceği (atış, spor, eğitim, operasyon ve istihdam edildikleri kadro görev yerlerinde ve davranışlarında askerlik mesleği değerlerini sergilemede, ikazlara rağmen istenen düzeye ulaşamayan ve aşırı derecede borçlananlardan bu durumu rapor, tutanak ve her türlü belge ile kanıtlananlar, mazeretsiz olarak bir sözleşme yılı içerisinde yedi gün ve daha uzun süre ile göreve gelmeyenler) anlaşılan, atandıkları kadro görev yerleri ile ilgili olarak üç ay ve daha uzun süreli bir kurs veya eğitime gönderilenlerden kurs veya eğitimde başarısız olan uzman erbaşların, barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Bunlar yedekte er kaynağına alınır.
Ayrıca;
a) Almış oldukları sicile göre kademe ilerlemesi yapamayanların,
b) Verilen ceza, ertelense, seçenek yaptırımlara çevrilse, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilse ve affa uğrasa dahi; 1) Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlar ile basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, iftira, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, cürüm tasnii, ırza geçmek, sarkıntılık, kız, kadın veya erkek kaçırmak, fuhşiyata tahrik, gayri tabiî mukarenet, dolanlı iflâs gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçlar ile istimal ve istihlâk kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmî ihale ve alım ve satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, firar, amir veya üste fiilen taarruz, emre itaatsizlikte ısrar, üste hakaret, mukavemet, fesat, isyan suçlarından dolayı mahkûm olanların, 2) 1632 sayılı Kanunun 148 inci maddesinde yazılı suçlardan mahkûm olanların, c) 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanununun 10 uncu maddesinde belirtildiği şekilde sağlık nedeniyle kendisinden istifade edilemeyeceği anlaşılanların, ç) Taksirli suçlar hariç olmak üzere diğer suçlardan adlî veya askerî mahkemeler tarafından otuz günden daha fazla süreli hürriyeti bağlayıcı bir ceza ile mahkûm olanların, d) Taksirli suçlar nedeniyle altı ay veya daha fazla süre ile hürriyeti bağlayıcı bir cezaya mahkûm olanların, e) Son olarak verilen de dâhil olmak üzere, kararın kesinleştiği tarihten itibaren geriye doğru son bir yıl içinde toplamda otuz gün ve daha fazla oda hapsi veya hizmet yerini terk etmeme cezasına mahkûm olmak veya en son aldığı disiplin cezasından geriye doğru son bir yıl içinde en az iki disiplin amirinden toplam sekiz defa veya daha fazla disiplin cezası alanların, f) Yabancı uyruklu kişilerle evlenenlerden; bu evlilikleri, 12/3/1997 tarihli ve 22931 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yabancı Uyruklu Kişilerle Evlenen Subay, Astsubay, Sözleşmeli Subay, Sözleşmeli Astsubay, Uzman Jandarma ve Uzman Erbaşlar Hakkında Yönetmelikte belirtilen esaslar dahilinde Genelkurmay Başkanlığı tarafından uygun görülmeyenlerin, g) Çeşitli nedenlerle Türk vatandaşlığını kaybedenlerin veya Türk vatandaşlığından çıkartılanların, ğ) Haklarında yüksek disiplin kurulları tarafından Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası verilenlerin, Tugay, bağımsız tugay, tümen, bölge (ve eşidi) komutanlarınca veya eşidi kurum amirlerince; ordu, kolorduya (ve eşidi) doğrudan bağlı birlikleri ile eşidi kurum amirleri için kurmay başkanlarınca; kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı, Genelkurmay Başkanlığı ile Millî Savunma Bakanlığına doğrudan bağlı birlikler için personel başkanlarınca veya yetki verilen komutanlıklarca; Sahil Güvenlik Komutanlığında ise Sahil Güvenlik Komutanlığınca sözleşmeleri feshedilmek suretiyle Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişikleri kesilir.
Sözleşmenin feshedildiği, ilgili kuvvet komutanlığına, Jandarma Genel Komutanlığına ve ilgili amirine, Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından da ilgili birlik komutanlığına bildirilir. Kendisine tebliği müteakip, yapılacak devir-teslim ve diğer işlemlerin sonunda ilişik kesme ile fesih tamamlanır. Her ne sebeple olursa olsun, sözleşmesi feshedilerek Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişiği kesilen uzman erbaşlar, tekrar Türk Silahlı Kuvvetlerine alınmazlar. Uzman erbaş olarak göreve başlamış olup da, daha sonra bu Yönetmelikte belirtilen şartlara sahip olmadığı anlaşılanlar hakkında da fesih işlemi yapılır.

şeklinde hüküm tesis edilmiştir. 

Görüleceği üzere birinci düzenleme, ilk 5 aylık intibak dönemi içerisinde göreve intibak edemeyenlerin ve ayrılmak isteyenlerin sözleşmesinin feshine ilişkindir. Burada okuyucularımızın dikkat etmesi gereken ve en çok soru ile karşılaştığımız husus uzman erbaşlık sözleşmesinin feshinden sonra tekrar Türk Silahlı Kuvvetlerinde çalışılıp çalışılamayacağı hususudur. Önemle belirtmek gerekir ki kanunda da dile getirildiği üzere her ne sebeple olursa olsun sözleşmesi feshedilen kişi tekrar Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev alamaz. 

Kendisinden İstifade Edilemeyeceği Nedenleri Nelerdir?

Kendisinden istifade edilemeyeceği- Yönetmelikte geçen bir diğer düzenleme ve en çok karşılaşılan durum ise "kendisinden istifade edilemeyeceği" ne yönelik olarak uzman erbaşların sözleşmesinin feshedilmesi durumudur. Uygulamada büyük sıkıntılar yaratmakta olan bu durum idare tarafından takdir yetkisinin aşılması sonucu istenmeyen sonuçlara sebep olmaktadır. Örneğin "hizmete mahsus eşyaya zarar vermek" disiplinsizliğinin işlenmesi durumunda (hizmete mahsus eşyaya zarar vermek; Harp malzemesini veya hizmete tahsis edilmiş bir askeri eşyayı; kasıt, ihmal veya tedbirsizlik sonucu kaybetmek veya hasara uğramasına sebebiyet vermektir.) " hizmet yerini terk etmeme " cezası verilmesi gerekirken "kendisinden istifade edilemeyeceği" gerekçesiyle uzman erbaşın ilişiğinin kesilmesi ve sözleşmesinin feshi takdir yetkisinin aşılması ile suç ve ceza arasındaki ortantısızığı da ortaya koyacaktır. Görüleceği üzere uzman erbaş hizmete mahsus bir eşyaya zarar verse dahi, bu davranışın asli kusura dayalı ve telafisi güç ve ağır disiplin zaafiyetini doğuracak üstüne üstlük sözleşmesinin feshedilmesine sebebiyet verecek büyüklükte bir davranış olup olmadığının araştırılması gerekecektir. Her ne kadar uzman erbaşın gerçekleştirmiş olduğu fiil disiplinsizlikle nitelendirilebilecek bir fiil olarak görülse dahi sözleşmesinin feshedilmesi yaptırımıyla karşı karşıya kalması idarenin takdir yetkisini aştığının ve disiplinsizlik ile meydana gelen sonuç arasında büyük bir orantısızlık ve ölçüsüzlük olduğunun açık bir göstergesidir. Disiplin suçu ve yaptırımı kanunda açık bir şekilde belirtilmesine rağmen, idare uzman erbaşın sözleşmesini feshederek ölçülülük ve orantılılık ilkesine aykırı olarak takdir yetkisini kullanmış ve kişinin sözleşmesini feshetmiş olacaktır. Uzman erbaşın, örnekte belirtilen hizmete mahsus eşyaya zarar vermesi disiplinsizliğini bir an için işlemiş olduğu varsayılsa bile, karşılaşması gereken disiplin cezası " hizmet yerini terk etmeme " disiplin cezası olmalıdır. Yönetmelikte "kendisinden istifade edilmeyecek" hallerin neler olduğu belirtilmiş, "istihdam edildikleri kadro görev yerlerinde ve davranışlarında askerlik mesleği değerlerini sergilemede, ikazlara rağmen istenen düzeye ulaşamayan"  uzman erbaşların sözleşmesinin feshedileceği hususuna değinilmişse de, kişinin meydana gelen olaya sebep olan eyleminin asli kusura dayalı ve telafisi güç ve ağır disiplin zaafiyeti oluşturduğu yönünde kanaat elde edilmeli, bu durum net bir şekilde somut olarak ortaya konulmalı ve buna göre takdir yetkisinin bu şekilde kullanılarak "kendisinden istifade edilemeyeceği" şeklinde yorumlanması ve sonrasında fesih işlemine başvurulması gerekmektedir. Aksi durumda kanunda "hizmet yerini terk etmeme" disiplin cezasına sebep olacak olan "hizmete mahsus eşayaya zarar vermek" disiplin suçunun oluşması durumunda kişinin sözleşmesinin feshedilerek ağır sonuçlar doğması kaçınılmaz olacak böyle bir durumda ise anayasal hukuki güvenlik ilkesi ile suç ve cezaların kanuniliği ilkesine aykırılık ortaya çıkarak takdir yetksinin kamu yararına aykırı olacak şekilde kullanılması gündeme gelecektir. Nitekim "kendisinden istifade edilmeyeceği" ifadesi ile; atış, spor, eğitim, operasyon ve istihdam edildikleri kadro görev yerlerinde ve davranışlarında askerlik mesleği değerlerini sergilemede, ikazlara rağmen istenen düzeye ulaşamayan ve aşırı derecede borçlananlardan bu durumu rapor, tutanak ve her türlü belge ile kanıtlananlar, mazeretsiz olarak bir sözleşme yılı içerisinde yedi gün ve daha uzun süre ile göreve gelmeyenler anlaşılması gerekmekte olup kanun metninde bu durum tahdidi olarak düzenlenmiştir. Bu durumda; atış, spor, eğitim, operasyon ve istihdam edildikleri kadro görev yerlerinde ve davranışlarında askerlik mesleği değerlerini sergilemede sorun yaşayan uzman erbaşın sözleşmesinin feshedilebilmesi için ikazlara rağmen istenen düzeye ulaşamama durumunun gerçekleşmesi zorunludur.  Buradaki ikazların ise somut bir şekilde ortaya konulabilecek düzeyde olması sonradan yapılacak fesih işlemine hukukilik açısından ispat kazandıracaktır. Ayrıca ikazların da hukuka uygun ikazlar olması tabi ki de zorunludur. Aksi halde atış, spor, eğitim hususlarında istenilen düzeyde olan kişiye yapılan ikazlar sonucunda kişinin sırf ikaz edildi diyerek sözleşmesinin feshedilmesi hukuka aykırı olacaktır. 

Katalog Suçlar Sebebiyle Uzman Çavuş Sözleşmesinin Feshedilmesi

Bir diğer sözleşme fesih sebebi ise yönetmelikte sayılan suçların işlenmesi durumunda gerçekleşecektir. Unutulmamalıdır ki sayılan bu suçlar tahdidi olup genişletilemez. Yönetmelikte geçen ve katalog suç olarak nitelendirdiğimiz bu suçlar; Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlar ile basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, iftira, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, cürüm tasnii, ırza geçmek, sarkıntılık, kız, kadın veya erkek kaçırmak, fuhşiyata tahrik, gayri tabiî mukarenet, dolanlı iflâs gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçlar ile istimal ve istihlâk kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmî ihale ve alım ve satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, firar, amir veya üste fiilen taarruz, emre itaatsizlikte ısrar, üste hakaret, mukavemet, fesat, isyan suçları olup bu suçların işlenmiş olması fesih için yetmeyecek ayrıca mahkum olmak da gerekecektir. Bir diğer önemli husus ise bu suçların işlenmesi halinde verilen ceza; ertelense, seçenek yaptırımlara çevrilse, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilse ve affa uğrasa dahi uzman erbaşın sözleşmesinin feshedileceği hususudur. Ve yine taksirli suçlar hariç olmak üzere diğer suçlardan adlî veya askerî mahkemeler tarafından otuz günden daha fazla süreli hürriyeti bağlayıcı bir ceza ile mahkûm olanlar ile taksirli suçlar nedeniyle altı ay veya daha fazla süre ile hürriyeti bağlayıcı bir cezaya mahkûm olanların da sözleşmesi feshedilecektir.

Disiplin Ceza Puanı Nedeniyle Uzman Erbaş Sözleşmesi Feshedilir mi

Türk Silahlı Kuvvetler Disiplin kanununun 21. maddesi ile 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanunun 12. maddesinde disiplin ceza puanına bağlı olarak ayırma cezası düzenlenmiş ise de uzman çavuşların sözleşmeli olmalarından ötürü bu kanun hükümlerinin kendileri için uygulanması mümkün değildir. Nitekim Uzman Erbaş Yönetmeliğinin 13. maddesinde en son aldığı disiplin cezasından geriye doğru son bir yıl içinde en az iki disiplin amirinden toplam sekiz defa veya daha fazla disiplin cezası alanların sözleşmelerinin feshedileceği yer almıştır. Bu sebeple sadece son bir yıl içinde en az iki disiplin amirinden toplam sekiz defa veya daha fazla disiplin cezası alan sözleşmeli uzman erbaşların sözleşmeleri feshedilecektir.

Sözleşmesi Feshedilen Uzman Erbaşlar

Sözleşmesi feshedilen uzman erbaşların görevlerine geri dönebilmeleri için sözleşme fesih işleminin iptali için idari yargıda idari işlemin iptali davası açmaları gerekmektedir. Nitekim sözleşmesi feshedilen uzman erbaşlara terhis belgesi tebliğ edilir ve bu terhis belgesinde sözleşmenin feshedildiği tarih ile sözleşmesinin feshedilme gerekçesi yazar. Uzman erbaş bu gerekçe ile ilişiğinin kesildiğini öğrendiği tarihten itibaren 60 gün içinde idari işlemin iptali için dava açmalı ve sözleşesinin feshedilme gerekçesinin hukuka aykırı olduğunu kanıtlamalıdır. Bunun için hukuki bütün emareler kullanılmalı, gerekçeli bir savunma yapılarak sözleşme feshedilme sebebinin hukuka aykırı olduğu ortaya çıkartılmalıdır. Böylece sözleşmesi feshedilen uzman erbaşların görevlerine geri dönüşü sağlanacak dava kazanılmasından sonra 30 gün içinde atandıkları yerlere katılış yapacaklardır.

İdari Dava Avukatı Hukuki Değerlendirme

İdari dava avukatı- uzman erbaşlık kendine has kanun ve yönetmelği bulunan sözleşmeli olarak istihdam edilen askeri bir personeldir. Bu askeri personelin sözleşmesinin feshedilme nedenleri 3269 sayılı kanuna göre hazırlanmış olan Uzman erbaş yönetmeliğinde sayılmıştır. Ancak bu düzenlemelere aykırı olarak sözleşmeler feshedilebilmekte ve kişiler mağdur olabilmeketedir. Bu durumun önüne geçebilmek için uzman çavuş sözleşmesi feshedilen kişinin fesih tarihinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açması gerekmektedir. 60 günlük süre iş günü değil toplam gün sayısıdır. Böyle bir durumla karşılaşan uzman çavuşların alanında uzman bir idari dava avukatına ya da askeri dava avukatına danışması önemle tavsiye olunur. Konu hakkında ayrıntılı bilgi için uzman erbaşlık hakkında hukuki bilgi başlıklı makalemizi okumanızı öneririz.

Kategoriler

  • İdare Hukuku

  • Tıp Hukuku

  • Polis, Asker Ve Memur Hukuku

  • Bilişim Hukuku

  • Boşanma Ve Nafaka Hukuku

  • Tazminat Hukuku

  • İş Hukuku

  • Ceza Hukuku

  • Ticaret Hukuku

  • Miras Hukuku

  • Sağlık Turizmi Hukuku

  • Tüketici Hukuku


İlgili Bloglar







DİĞER BLOG YAZILARIMIZ


Diş Hekimi Güvenlik Soruşturması
Diş Hekimi Güvenlik Soruşturması

Fakültelerin ilgili bölümünden mezun olmuş ve T.C....

Devamı
Subay Güvenlik Soruşturması
Subay Güvenlik Soruşturması

Subay güvenlik soruşturması, astsubay güvenlik sor...

Devamı
Uzman Erbaşlık Hakkında Hukuki Bilgi
Uzman Erbaşlık Hakkında Hukuki Bilgi

Uzman erbaşların ataması, sözleşme fesihleri, uzma...

Devamı
Sözleşmeli Personelin Hukuksal Yapısı
Sözleşmeli Personelin Hukuksal Yapısı

Sözleşmeli Personel, 657 sayılı Devlet Memurları K...

Devamı
Mil Hukuk ve Danışmanlık