Sözleşmeli Erlikten Uzmanlığa Geçenlerin Parasal Hakları

Sözleşmeli Erlikten Uzmanlığa Geçenlerin Parasal Hakları

24-04-2021
Sözleşmeli Erlikten Uzmanlığa Geçenlerin Parasal Hakları

Sözleşmeli Erlikten Uzmanlığa Geçenlerin Parasal Hakları

Polis, asker ve memur hukuku- Sözleşmeli er olarak görev yapmakta iken Milli Savunma Bakanlığı tarafından icra edilen sınavda başarılı olarak uzman onbaşı olmaya hak kazanan ve uzman onbaşı olarak atanan kişiler, sözleşmeli er olarak görev yaptığı sürelere ilişkin özlük haklarının ödenmesi istemiyle 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun 7. maddesinin 5. fıkrası kapsamında idareye başvuru yaparak haklarını talep edebilirler. Nitekim bu başvuru için herhangi bir süre aşımı da söz konusu olmayacaktır. Bu yüzden geçmiş dönemde nasbedilmiş olunsa dahi geçmişe yönelik parasal haklarının iadesi için hukuki yollara müracaat etmek mümkündür.

Sözleşmeli Erlikten Uzmanlığa Geçenler Parasal Hakların İadesi İçin Ne Yapmalı

Sözleşmeli erlikten uzman onbaşılığa geçenler öncelikle çalıştıkları kuruma 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun 7. maddesinin 5. fıkrası kapsamında parasal haklarının kendilerine iade edilmesi için başvuru yapmalıdırlar. Yapılan başvurunun reddedilmesi ya da idare tarafından cevapsız kalması durumunda (ki idare cevap vermediği takdirde başvuruyu 2577 sayılı kanun gereği zımnen reddetmiş sayılır) idari yargı yoluna başvurması gerekecektir.

Parasal Hakkın İadesi İçin Zamanaşımı Süresi

Sözleşmeli erlikten uzmanlığa geçen kişiler idareye yapmış oldukları parasal hakların iadesi başvurusunun reddi sonrası 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında dava açma süresi içinde dava açabilecektir. Görüleceği üzere sözleşmeli erlikten uzman erbaşlığa geçiş aşamasında süre başlamayacak, süre idareye bu konuda yapılan başvurunun reddi sonrasında 10'uncu maddede belirtilen süre içerisinde başlayacaktır. Bu süre 2577 sayılı kanun gereği 60 gündür. İdareye yapılan başvurunun reddi kararının ilgilisine tebliğini izleyen günden itibaren 60 gün içinde iptal davası açılması gerekmektedir. Yapılan başvuru hiç cevaplanmamış ise başvuru tarihinden itibaren geçecek 60 gün sonunda yeni bir 60 gün içinde dava açılması şarttır. Aksi durumda süre aşımından dolayı dava reddeolacak ve sözleşmeli erlikten uzman erbaşlığa geçen kişinin kanun gereği alacağı tazminat kendisine süre aşımı nedeniyle verilemeyecektir.

Dikkat edilmesi gereken husus zamanaşımı süresinin genel zamanaşımı süresi olan sözleşmeli erlikten uzman onbaşılık sınavını kazanarak başladığı an değil 6191 sayılı kanun kapsamında kendisine ödenmeyen parasal hakların ödenmesine yönelik talebin reddedildiği tarihten itibaren genel dava süresi içerisinde açılmasıdır. Örnek vermek gerekirse 2017 yılında sözleşmeli erlikten uzman onbaşılığa ya da diğer statülere geçen personel 6191 sayılı kanun kapsamında almadığı parasal haklarının kendisine iadesi için başvurusunun 30 Mart 2021’de talebinin reddilmesi durumunda 60 günlük dava açma süresi içerisinde yargı yoluna başvuracaktır. Yargılama aşamasında başvuru aşağıda yer vermiş olduğumuz Bölge İdare Mahkemesi ve Danıştay Kararında da görüleceği üzere dava zamanaşımı süresi ile karşı karşıya kalmayacak esastan görülecektir. Nitekim zamanaşımı sebebiyle davanın reddine yönelik verilen kararların hukuka aykırı olduğu Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun  17/12/2020 tarih, 2020/177 Esas ve 2020/176 Karar sayılı kararıyla hüküm altına alınmıştır.

Parasal Hakkın İadesi Davası Nerede Açılır

Parasal hakkın iadesi davası idare mahkemesinin görevine girmekte olup işlemi yapan idari merciin bulunduğu yer idare mahkemesinde açılmalıdır. Örneğin işlem Erzurum'da gerçekleştirilmiş ise dava da Erzurum İdare Mahkemesinde açılacaktır.

Parasal Hakkın İadesi Davasında Avukat Tutmak Zorunlu mu

Söleşmeli erlikten uzmanlığa geçildikten sonra sözleşmeli erlik için hak kazanılan özlük ve parasal hakların iadesi için açılacak dava idari bir davadır ve özellikte usuli işlemelerin bilinmesi elzemdir. Davanın süresi, başvurulacak makam, sürelerin takibi ve hesaplanması ile usuli işlemler haricinde esasa ilişkin gerekeli savunmalarda bulunulması davanın sonucuna kesin etki eden unsurlar olup gerçekten uzmanlık gerektirir. Bundan dolayıdır ki bu tür davaların açılması ve takibinin alanında uzman bir idare hukuku avukatına bırakılması önemle tavsiye olunur.

Sözleşmeli Erbaşlıktan Uzmanlığa Geçme Parasal Hak Davası

T.C.
D A N I S T A Y
IDARI DAVA DAIRELERI KURULU
Esas No : 2020/177
Karar No : 2020/176

BÖLGE IDARE MAHKEMESI KARARLARI ARASINDAKI AYKIRILIGIN GIDERILMESI ISTEMI HAKKINDA KARAR

Konya Bölge Idare Mahkemesi Baskanlar Kurulunun 12/10/2020 tarih ve E:2020/47, K:2020/59 sayılı kararıyla; .......... .......... vekili Av. ....... ........ tarafından verilen dilekçe üzerine yapılan degerlendirme neticesinde, Konya Bölge Idare Mahkemesi Dördüncü Idari Dava Dairesinin 16/10/2019 tarih ve E:2019/1496, K:2019/1008 sayılı kararı ile Samsun Bölge Idare Mahkemesi Dördüncü Idari Dava Dairesinin 05/11/2019 tarih ve E:2019/314, K:2019/367 sayılı, Izmir Bölge Idare Mahkemesi Besinci Idari Dava Dairesinin 06/02/2020 tarih ve E:2020/85, K:2020/111 sayılı kararları arasında aykırılık bulundugunun resen tespit edildiginden bahisle, "Aykırılıgın, Konya Bölge Idare Mahkemesi Dördüncü Idari Dava Dairesinin 16/10/2019 tarih ve E:2019/1496, K:2019/1008 sayılı kararı dogrultusunda giderilmesi gerektigi" görüsüyle, 2576 sayılı Bölge Idare Mahkemeleri, Idare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kurulusu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3/C maddesinin 5. fıkrası uyarınca karar verilmesi için dosyanın Danıstaya gönderilmesi üzerine, Danıstay Idari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkimi ....................'un açıklamaları dinlendikten sonra konu ile ilgili kararlar ve yasal düzenlemeler incelenerek geregi görüsüldü: 

I- AYKIRILIGIN GIDERILMESI ISTEMINE KONU BÖLGE IDARE MAHKEMESI KARARLARI :

A- KONYA BÖLGE IDARE MAHKEMESI DÖRDÜNCÜ IDARI DAVA DAIRESININ E:2019/1496 SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECI:

Dava konusu istemin özeti: .... Kuvvetleri Komutanlıgında sözlesmeli er iken ........ ..... Komutanlıgı tarafından icra edilen sınavda basarılı olması sonucunda jandarma uzman erbas olarak atanan davacı tarafından, sözlesmeli er olarak görev yaptıgı sürelere iliskin özlük haklarının ödenmesi istemiyle yapılan basvurunun reddine iliskin 23/05/2019 tarih ve 117778 sayılı islemin iptali ile özlük haklarının ödenmesine karar verilmesi istenilmistir.

Adana 3. Idare Mahkemesinin 21/06/2019 tarih ve E:2019/522, K:2019/549 sayılı kararının özeti:

2577 sayılı Idari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. ve 11. maddeleri belirtilerek; Davacının dava konusu islemi teblig aldıgı veya baska bir surette ögrendigi tarihten itibaren altmıs gün içinde dava açması veya davalı idareye dava açma süresi içinde basvuruda bulunup bu basvurusunun reddi üzerine süresinde dava açması gerektigi;

Dava dosyasının incelenmesinden, .... Kuvvetleri Komutanlıgı bünyesinde sözlesmeli er olarak görev yapan davacının ........ ..... Komutanlıgı tarafından icra edilen uzman er ve erbaslık sınavında basarılı olması sonucunda 18/01/2017 tarihi itibarıyla sözlesmesi feshedilerek ........ ..... Komutanlıgı bünyesinde ..... ........ Tabur Komutanlıgı emrine ...... uzman erbas olarak atandıgı, davacı vekili tarafından 13/05/2019 tarihli dilekçe ile davacının 6191 sayılı Sözlesmeli Er ve Erbas Kanunu'nun 7. maddesinin 5. fıkrası kapsamında özlük haklarının ödenmesi istemiyle .... Kuvvetleri Komutanlıgına basvuruda bulunuldugu ve basvurunun reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldıgı;

Uyusmazlıkta, ........ ..... Komutanlıgı tarafından icra edilen uzman er ve erbaslık sınavında basarılı olması sonucunda 18/01/2017 tarihi itibarıyla sözlesmesi feshedilen davacının ödenmeyen özlük hakları yönünden 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinde öngörülen altmıs günlük süre içerisinde dava açılması veya davalı idareye basvuruda bulunularak verilecek cevabın tebligi üzerine kalan süre içinde dava açılması gerekirken, bu süre geçirildikten çok sonra ve sona eren dava süresini canlandırma olanagı bulunmayan 13/05/2019 tarihli basvuru üzerine tesis edilen dava konusu islem esas alınarak 13/06/2019 tarihinde açılan davanın esasını incelenme olanagı bulunmadıgı gerekçesiyle, davanın süre asımı nedeniyle reddine karar verilmistir.

Konya Bölge Idare Mahkemesi Dördüncü Idari Dava Dairesinin 16/10/2019 tarih ve E:2019/1496, K:2019/1008 sayılı kararının özeti:

Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadıgı gerekçesiyle, davacının istinaf isteminin reddine kesin olarak karar verilmistir.

B- SAMSUN BÖLGE IDARE MAHKEMESI DÖRDÜNCÜ IDARI DAVA DAIRESININ

E:2019/314 SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECI:

Dava konusu istemin özeti: .... Kuvvetleri Komutanlıgında sözlesmeli er iken ..... ........ Komutanlıgı tarafından icra edilen sınavda basarılı olması sonucunda uzman erbas olarak ..... ....... Komutanlıgına atanan davacı tarafından, sözlesmeli er olarak görev yaptıgı sürelere iliskin özlük haklarının ödenmesi istemiyle yapılan 04/12/2018 tarihli basvurunun zımnen reddine iliskin islemin iptali istenilmistir.

Samsun 1. Idare Mahkemesinin 10/05/2019 tarih ve E:2019/333, K:2019/514 sayılı kararının özeti:

2577 sayılı Idari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. ve 11. maddeleri belirtilerek; Dava konusu uyusmazlıkta, davacının, .... Kuvvetleri Komutanlıgındaki sözlesmesinin 21/02/2018 tarih ve 18 sayılı yazıyla feshedildigi ve bu yazıda davacıya ikramiye ödenmeyeceginin belirtildigi, bu yazının, davacıya teblig edildiginin dava dilekçesinde beyan edildigi, davacının, söz konusu yazıyı teblig almak suretiyle .... Kuvvetleri Komutanlıgından ilisik keserek 26/02/2018 tarihinde ..... ....... Komutanlıgındaki görevine basladıgı; Bu kapsamda davacının, 26/02/2018 tarihi itibarıyla kendisine ikramiye ödenmeyecegini ögrendigi, dolayısıyla bu tarihten itibaren dava açma süresi olan altmıs gün içerisinde dogrudan veya 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca basvuru yapılarak idarece verilen cevaba göre kalan süre içerisinde dava açılması gerekirken, bu süreler geçirildikten sonra 04/12/2018 tarihinde yapılan basvurunun zımmen reddi üzerine 12/03/2019 tarihinde açılan davanın esasını incelenme olanagı bulunmadıgı gerekçesiyle, davanın süre asımı nedeniyle reddine karar verilmistir.

Samsun Bölge Idare Mahkemesi Dördüncü Idari Dava Dairesinin 05/11/2019 tarih ve E:2019/314, K:2019/367 sayılı kararının özeti:

6191 sayılı Sözlesmeli Erbas ve Er Kanunu'nun 7. maddesinin 5. fıkrasında yer alan tutarda ödeme yapılmasının idare açısından kanuni bir zorunluluk oldugu, ilgililerin basvurusuna gerek olmaksızın, vadesi geldiginde kamu görevlileri açısından alacaga dönüsmüs bulunan bu tutarın, mevzuatta belirtilen zamanda kendiliginden ödenmesinin esas oldugu ve bu alacak türü için mevzuatta bir zamanasımı süresi öngörülmedigi; Mevzuatın kendisine yükledigi görevlerin yerine getirilmesi konusunda idarenin hareketsiz kaldıgı durumlarda ilgililerin, ileriye yönelik hakları yönünden mevzuatın öngördügü islemin yapılmasını idareden istemeleri, yine kanunların verdigi bir hakkın zaman içerisinde idare tarafından hareketsiz kalınmak suretiyle verilmemesi durumlarında da bu hakkın kendilerine verilmesi anlamında öngörülen islemin tesisi için her zaman idareye basvurmaları ve isteklerinin reddedilmesi halinde de 2577 sayılı Idari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde öngörülen usule uygun olarak dava açmalarının mümkün oldugu; Öte yandan, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 72. maddesinin genel nitelikte bir düzenleme oldugu ve bu düzenlemenin, baska kanunlarda zaman asımı sürelerine iliskin hüküm bulunmayan hallerde de uygulanma alanına sahip oldugu; Avrupa Insan Hakları Mahkemesince 18/10/2005 tarihinde verilen "Tütüncü ve Digerleri & Türkiye" (B.No:74405/01) kararıyla, .......... Belediyesince islerine son verilen isçilerin ödenmeyen kıdem tazminatı alacaklarının, mülkiyet hakkı kapsamında görüldügü ve Avrupa Insan Hakları Sözlesmesinin 1 nolu Ek Protokolü'nün 1. maddesinin ihlal edildigine karar verildigi; bu bakımdan davacının ayrılma ikramiyesine hak kazandıgı halde alamadıgı tutarın, mülkiyet hakkı kapsamında degerlendirilmesi gerektigi; Aynı sekilde Danıstay Ikinci Dairesinin 24/09/2012 tarih ve E:2008/5939, K:2012/5540 sayılı kararında, ...... ....... Belediye Baskanlıgı emrinde memur olan davacının, 2000-2006 yılları arasında alamadıgı maaslarının yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle açtıgı davayı kısmen süre asımı nedeniyle reddeden Mahkeme kararının “süre asımı nedeniyle davanın reddine" iliskin kısmının bozulmasına karar verildigi, Danıstay Onbirinci Dairesinin E:2013/3697, E:2014/1401 ve E:2015/776 sayılı kararlarında da is sonu tazminatı ve kıdem tazminatı ödemeleri ile ilgili ihtilaflarda on yıllık zaman asımı süresi içinde dava açılabileceginin kabul edildigi; Bu durumda, .... Kuvvetleri Komutanlıgından ilisik keserek ..... ....... Komutanlıgındaki görevine 26/02/2018 tarihinde baslayan davacının, anılan tarihten baslamak üzere on yıllık genel zaman asımı süresi içinde davalı idareye basvurarak mülkiyet hakkı kapsamında kabul edilen ikramiyesinin ödenmesini isteyebilecegi, bu nedenle davanın süre asımı nedeniyle reddi yolundaki Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmadıgı gerekçesiyle davacının istinaf basvurusunun kabulüne, Samsun 1. Idare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve isin esası hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, kesin olarak karar verilmistir.

C- IZMIR BÖLGE IDARE MAHKEMESI BESINCI IDARI DAVA DAIRESININ E:2020/85 SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECI:

Dava konusu istemin özeti: .... Kuvvetleri Komutanlıgında sözlesmeli er iken ........ ..... Komutanlıgı tarafından icra edilen sınavda basarılı olması sonucunda jandarma uzman onbası olarak atanan davacı tarafından, sözlesmeli er olarak görev yaptıgı sürelere iliskin özlük haklarının ödenmesi istemiyle yapılan basvurunun reddine iliskin 23/05/2019 tarih ve 117789 sayılı islemin iptali istenilmistir.

Mugla 1. Idare Mahkemesinin 18/11/2019 tarih ve E:2019/596, K:2019/1196 sayılı kararının özeti:

2577 sayılı Idari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 10. ve 11. maddeleri belirtilerek; Dava dosyasının incelenmesinden; 23/03/2012 ile 10/04/2017 tarihleri arasında sözlesmeli er olarak Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapan, ........ ..... Komutanlıgınca yapılan uzman erbaslık sınavında basarılı olması sonucunda ise 10/04/2017 tarihi itibarıyla sözlesmesi feshedilerek aynı tarihten itibaren ........ ..... Komutanlıgına atanan ve hâlen ..... Il ........ ....... Tabur Komutanlıgı emrinde görev yapan davacı tarafından 6191 sayılı Kanun'un 7. maddesinin 5. fıkrası kapsamında kendisine ödenmesi gereken ikramiyenin, ilgili mevzuattaki sartları sagladıgı halde ödenmediginden bahisle söz konusu ödemenin 10/04/2017 tarihinden itibaren isleyecek yasal faiziyle birlikte tarafına verilmesi istemiyle 25/04/2019 tarihinde yapılan basvurunun reddi üzerine bakılan davanın açıldıgı;

Davacının ........ ..... Komutanlıgına 10/04/2017 tarihinde geçis yaptıgı, idareye basvuru ve dava dilekçesinde de hak edis tarihi olarak bu tarihin gösterildigi, göreve basladıgı 10/04/2017 tarihinden idareye basvuru tarihi olan 25/04/2019 tarihine kadar iki yılı askın süre içinde talep edilen ödemenin yapılmadıgının davacı tarafından bilinemeyeceginin veya yeni ögrenilmis oldugunun kabulünün hayatın olagan akısına aykırı oldugu, bu süre içinde idareye baskaca bir basvuru da bulunmadıgı;

Bu durumda, yasal dava açma ve basvuru süreleri geçirildikten çok sonra 25/04/2019 tarihinde idareye yapılan basvurunun, yasal dava açma süreleri geçtikten sonra ortaya çıkan emsal mahkeme kararlarının idarenin degerlendirme yapmasını gerektiren yeni bir hukuksal durum olarak degerlendirilme imkanı bulunmadıgından, 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi degil 11. maddesi kapsamında oldugu, davacının basvurusunun sona ermis olan dava açma süresini canlandırmadıgı, bu nedenle 10/06/2019 tarihinde açılan davanın esasını incelenme olanagı bulunmadıgı gerekçesiyle, davanın süre asımı nedeniyle reddine karar verilmistir.

Izmir Bölge Idare Mahkemesi Besinci Idari Dava Dairesinin 06/02/2020 tarih ve E:2020/85, K:2020/111 sayılı kararının özeti:

2577 sayılı Idari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7., 10. ve 11. maddeleri birlikte degerlendirildiginde; 7. maddenin, ilgililerin menfaatini ihlal eden bir idari islemin kurulması durumunda bu islemin iptali istemiyle açılan davalarda göz önüne alınacak genel dava açma süresini düzenledigi; 11. maddenin, hakkında idari islem kurulan ilgililerin idari dava açmadan önce islemin "kaldırılması, geri alınması, degistirilmesi veya yeni bir islem yapılması" istemiyle yapabilecekleri basvuruların süresine ve basvuru durumunda dava açma süresinin nasıl hesaplanacagına yönelik kurallar getirdigi; 10. maddenin ise, önceden idari bir islem kurulmadıgı durumlarda, idari bir islem kurulması istemiyle yönetime yapılan basvurular üzerine açılacak davalarda süre yönünden uygulanması gereken kuralları belirledigi; Olayda, davacının kendisine hiç ödenmeyen parasal bir hakkının ödenmesi istemiyle 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında yaptıgı 25/04/2019 tarihli basvurunun 23/05/2019 tarihli islemle reddi üzerine 10/06/2019 tarihinde açılan davanın süresinde oldugu, bu nedenle davanın süre asımı nedeniyle reddi yolundaki Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmadıgı gerekçesiyle davacının istinaf basvurusunun kabulüne, Mugla 1. Idare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve isin esası hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine kesin olarak karar verilmistir.

II- INCELEME VE GEREKÇE :
MADDI OLAY:

Aykırılıgın giderilmesi istemine konu uyusmazlıklarda davacılar, Kara Kuvvetleri Komutanlıgında sözlesmeli er iken ........ ..... Komutanlıgı tarafından icra edilen sınavda basarılı olmaları sonucunda jandarma uzman onbası/erbas olarak atanmıslardır. Davacılar; 6191 sayılı Sözlesmeli Erbas ve Er Kanunu'nun 7. maddesinin 5. fıkrası uyarınca sözlesmeli er olarak görev yaptıklara sürelere iliskin özlük haklarının ödenmesi istemiyle Milli Savunma Bakanlıgına basvurmuslar, basvurularının reddi üzerine isbu davaları açmıslardır.

ILGILI MEVZUAT :

1- 6191 sayılı Sözlesmeli Erbas ve Er Kanunu:
Sosyal güvenlik ve mali haklar
MADDE 7 –
...
(5) Kendi kusurları olmaksızın veya ilk sözlesmesini yahut müteakip sözlesme süresini bitirmesinden dolayı Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrılan sözlesmeli erbas ve erlere, ayrıldıkları tarihteki 15.330 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı sonucu bulunacak tutarın, bu Kanuna ekli (2) sayılı Cetvelde hizmet yıllarına göre belirlenen oran ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda ödeme yapılır. Bu ödemeden, damga vergisi hariç herhangi bir vergi kesilmez.
...

2- 2577 sayılı Idari Yargılama Usulü Hakkında Kanun:

Dava açma süresi:
Madde 7 – 1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıstayda ve idare mahkemelerinde altmıs ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.
2. Bu süreler; a) Idari uyusmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldıgı, ... Tarihi izleyen günden baslar. ...

Idari makamların sükutu:
Madde 10 – 1. Ilgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir islem veya eylemin yapılması için idari makamlara basvurabilirler. 2. (Degisik: 10/6/1994-4001/5 md.) Altmıs gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmis sayılır. Ilgililer altmıs günün bittigi tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıstaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmıs günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin degilse ilgili bu cevabı, isteminin reddi sayarak dava açabilecegi gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi islemez. Ancak, bekleme süresi basvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmıs günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliginden itibaren altmıs gün içinde dava açabilirler.

Üst makamlara basvurma:
Madde 11 – 1. Ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari islemin kaldırılması, geri alınması, degistirilmesi veya yeni bir islem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa islemi yapmıs olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu basvurma, islemeye baslamıs olan idari dava açma süresini durdurur. 2. Altmıs gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmis sayılır. 3. Istegin reddedilmesi veya reddedilmis sayılması halinde dava açma süresi yeniden islemeye baslar ve basvurma tarihine kadar geçmis süre de hesaba katılır. 4. (Mülga : 10/6/1994-4001/6 md.)

3- 2576 sayılı Bölge Idare Mahkemeleri, Idare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kurulusu ve Görevleri Hakkında Kanun:
Bölge idare mahkemesi baskanlar kurulu:
Madde 3/C- (Ek: 18/6/2014-6545/6 md.)
......
4. Bölge idare mahkemesi baskanlar kurulunun görevleri sunlardır:
......
c) Benzer olaylarda, bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık veya uyusmazlık bulunması hâlinde; resen veya ilgili bölge idare mahkemesi dairelerinin ya da istinaf yoluna basvurma hakkı bulunanların bu aykırılıgın veya uyusmazlıgın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine, istemin uygun görülmesi hâlinde kendi görüslerini de ekleyerek Danıstaydan bu konuda karar verilmesini istemek.
......
5. (Degisik:17/10/2019-7188/7 md.) Dördüncü fıkranın (c) bendine göre yapılacak istemler, konusuna göre Idari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna iletilir. Ilgili dava daireleri kurulunca üç ay içinde karar verilir. Aykırılık veya uyusmazlıgın giderilmesine iliskin olarak bu fıkra uyarınca verilen kararlar kesindir.

HUKUKI DEGERLENDIRME :

Basvuruya konu olan kararlardaki aykırılıgın esasını, davacıların, sözlesmeleri feshedildikten sonra sözlesmeli er olarak görev yaptıkları sürelere iliskin özlük haklarının ödenmesi istemiyle yaptıkları basvuruların reddi üzerine açılan davalarda dava açma sürelerinin 2577 sayılı Idari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında mı 11. maddesi kapsamında mı degerlendirilecegi hususu olusturmaktadır.

Aykırılıgın giderilmesi istemine konu bu davalarda, 2577 sayılı Kanun'un dava açma süresine iliskin hangi maddesinin uygulanması gerektiginin belirlenebilmesi için öncelikle idareye yapılan basvuruların niteliginin tespiti gerekmektedir.

2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinde; bir idari isleme karsı dava açma süresinin islemin tebliginden itibaren altmıs gün oldugu belirtilerek genel dava açma süresi düzenlenmis, 10. maddesinde; ilgililerin haklarında henüz idari davaya konu olabilecek bir islem yokken o islemin tesis edilmesi amacıyla idareye yaptıkları basvuru üzerine idarenin sessiz kalması halinde olusan zımni ret islemine hukuki deger atfedilerek bu islem üzerine dava açma süresine iliskin usuller özel olarak kurala baglanmıstır.

Anılan Kanun'un 11. maddesinde ise; daha önce idare tarafından tesis edilmis, hakkında idari davaya konu olabilecek bir islem bulunan ilgililer için dava açmadan önce, dava açma süresi içinde kullanılabilecek özel bir hak öngörülerek, idareye basvurarak islemin, kaldırılması, geri alınması, degistirilmesi veya yeni bir islem yapılması isteminde bulunması ve bu istemlerin reddi üzerine açılacak davanın süresinin hesaplanması hususu ayrıca hükme baglanmıstır.

Dolayısıyla, kanun koyucu tarafından 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesinde idarenin henüz iradesini ortaya koymadıgı bir konuda sessiz kalması, 11. maddesinde ise, tesis edilen bir idari islem, iptal davasına konu edilmeden önce basvurulabilecek bir yol düzenlenmis, genel dava açma süresinin uygulanması anlamında farklılık arz eden özel kurallara yer verilmistir. Uyusmazlık konusu olaylara bakıldıgında, 6191 sayılı Sözlesmeli Erbas ve Er Kanunu'nun 7. maddesinin 5. fıkrasında, kendi kusurları olmaksızın veya ilk sözlesmesini yahut müteakip sözlesme süresini bitirmesinden dolayı Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrılan sözlesmeli erbas ve erlere, maddede belirtilen tutarda ödeme yapılacagının hüküm altına alındıgı, Kara Kuvvetleri Komutanlıgında sözlesmeli er olarak görev yapmakta iken basarılı oldukları sınav sonucunda Jandarma Genel Komutanlıgı/Sahil Güvenlik Komutanlıgına atanan sözlesmelerinin feshedildigi ve davacılar tarafından 6191 saylı Kanun'un anılan maddesi uyarınca özlük haklarının ödenmesi istemiyle davalı idareye basvuruldugu, bu basvuruların reddi üzerine isbu davaların açıldıgı anlasılmaktadır.

Somut olaylarda, uzman onbası/erbas olarak atanan davacılar hakkında 6191 sayılı Kanun'un 7. maddesinin 5. fıkrası kapsamında henüz tesis edilmis bir islem bulunmadıgı, yapılan basvurular ile davalı Milli Savunma Bakanlıgından bu konuda bir islem tesis etmesinin talep edildigi ve idarenin talebe cevap vermemek suretiyle zımnen ya da talebi reddedip açıkça iradesini ortaya koyarak davacılar hakkında idari davaya konu olabilecek islem tesis ettigi görülmektedir.

Bu durumda, yukarıda da metnine yer verildigi üzere davacıların bu basvurularının mevcut bir islemin kaldırılması, geri alınması veya degistirilmesi istemini içermedigi, 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında haklarında idari islem tesisine yönelik basvurular oldugu görüldügünden, dava açma süresinin de bu maddede yer alan usul ve esaslara göre degerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu haliyle, 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında davalı idareye yapılan basvuruların reddi islemlerinin tebligi üzerine anılan maddede öngörülen altmıs günlük süre içinde açılan isbu davaların süresinde oldugu, Idare Mahkemelerince isin esasının incelenmesi gerektigi sonucuna varılmaktadır.

Ayrıca, yapılacak yargılamalar sonucunda davacıların, 6191 sayılı Kanun'un 7. maddesinin 5. fıkrası kapsamında olup olmadıklarının ortaya konulacagı, bu haliyle davacılar için henüz tahakkuk etmemis bir alacak bulundugu dikkate alındıgında, bu alacagın mülkiyet hakkı kapsamında oldugundan ve genel zaman asımı süresinde talep edilebileceginden söz etmek mümkün degildir.

Bu durumda, davacıların sözlesmeli er olarak görev yaptıkları süre için özlük haklarının ödenmesi istemlerinin reddine iliskin islemlerin iptali istemiyle açılan davaların süre asımı nedeniyle reddine iliskin Mahkeme kararlarında hukuki isabet bulunmamaktadır.

III- SONUÇ :

Açıklanan nedenlerle; Bölge Idare Mahkemesi kararları arasındaki aykırılıgın, "davaların süresinde oldugu" yolundaki Izmir Bölge Idare Mahkemesi Besinci Idari Dava Dairesinin 06/02/2020 tarih ve E:2020/85, K:2020/111 sayılı kararı dogrultusunda giderilmesine, kesin olarak, 17/12/2020 tarihinde oyçoklugu ile karar verildi.

Kategoriler

  • İdare Hukuku

  • Tıp Hukuku

  • Polis, Asker Ve Memur Hukuku

  • Bilişim Hukuku

  • Boşanma Ve Nafaka Hukuku

  • Tazminat Hukuku

  • İş Hukuku

  • Ceza Hukuku

  • Ticaret Hukuku

  • Miras Hukuku

  • Sağlık Turizmi Hukuku

  • Tüketici Hukuku


İlgili Bloglar







DİĞER BLOG YAZILARIMIZ


Diş Hekimi Güvenlik Soruşturması
Diş Hekimi Güvenlik Soruşturması

Fakültelerin ilgili bölümünden mezun olmuş ve T.C....

Devamı
Subay Güvenlik Soruşturması
Subay Güvenlik Soruşturması

Subay güvenlik soruşturması, astsubay güvenlik sor...

Devamı
Uzman Erbaşlık Hakkında Hukuki Bilgi
Uzman Erbaşlık Hakkında Hukuki Bilgi

Uzman erbaşların ataması, sözleşme fesihleri, uzma...

Devamı
Sözleşmeli Personelin Hukuksal Yapısı
Sözleşmeli Personelin Hukuksal Yapısı

Sözleşmeli Personel, 657 sayılı Devlet Memurları K...

Devamı
Mil Hukuk ve Danışmanlık