Malulen Emeklilik Şartları ve Malulen Emeklilik Davası

Malulen Emeklilik Şartları ve Malulen Emeklilik Davası

25-03-2020
Malulen Emeklilik Şartları ve Malulen Emeklilik Davası

Malulen Emeklilik Şartları ve Malulen Emeklilik Davası

Malülen Emeklilik Nedir

Malulen emeklilik şartları- Sosyal sigortalar ile genel sağlık sigortası bakımından kişileri güvence altına almaya amaçlayan; bu sigortalardan yararlanacak kişileri ve sağlanacak hakları düzenleme altına alan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 25'inci maddesi; 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalılar için çalışma gücünün veya iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az % 60'ını, (c) bendi kapsamındaki sigortalılar için çalışma gücünün en az % 60’ını veya vazifelerini yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücünün kaybedilmesi durumunu malüllük olarak tanımlamıştır. Malullük tespitinin yapılabilmesi için sigortalının veya işverenin Sosyal Güvenlik Kurumunca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularına başvurmaları, yapılan muayeneler sonucunda elde edilen sonuçların başvurulan sağlık hizmetleri sunucularının sağlık kurullarınca değerlendirilmesi ve değerlendirme sonucunda sigortalı hakkında usûlüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı belgeler incelenerek sigortalı hakkında malullük kararı verilmektedir.

Malulen Emeklilik Şartları

Malulen emeklilik şartı- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 25'inci maddesinde sigortalı hakkında malüllük kararının hangi hususlar çerçevesinde verileceği düzenlenmiştir. Söz konusu maddeye göre malulen emeklilik için şartlar şu şekilde sıralanabilir;
1. Aranılan hususların Sigortalı olarak çalışmaya başladıktan sonra vuku bulması gerekmekte, 
2. Sigortalı, herhangi bir hastalık ya da kaza sonucu çalışma gücünün en az %60'ını kaybetmiş olmalı,
3. Sigortalı, iş kazası/meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü kayıp oranı en az %60 olmalı,
4. Sigortalı kamu görevlisi ise yukarıda belirtilen malüllük hali olmasa bile vazifelerini yapamayacak derecede meslekte kazanma gücünü kaybettiklerinin tespit edilmesi gerekmektedir. 

Malulluk halinin tespitinde belirtilen hususları daha iyi anlamak için bazı kavramları tanımlamamız yerinde olacaktır. Bu kapsamda sigortalı kavramı; kısa ve/veya uzun vadeli sigortalı kolları bakımından adına prim ödemesi gereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişiyi ifade etmektedir. Çalışma gücü kaybının ve meslekte kazanma gücünün kaybının ne olduğu ile ilgili ise 5510 sayılı Kanunda net bir tanım bulunmamaktadır. Ancak Çalışma gücü kaybını malul sayılmaya esas sakatlık veya sekel (bir hastalık sonucu kalan doku bozukluğu) hastalık halleri olarak tarif edebiliriz. Çalışma gücü kaybı ve Meslekte kazanma gücü kayıp oranlarının nasıl hesaplanacağı, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Yönetmeliği’nde düzenleme altına alınmıştır. Sonrasında incelemede bulunacağımız Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Yönetmeliği esaslarına göre belirlenecek orana göre sigortalının malül olup olmayacağı tespit edilmektedir. Nitekim 5510 sayılı kanunda sigortalının malül sayılabilmesi için çalışma gücü veya meslekte kazanma gücü kayıp oranının asgari %60 olması gerekmektedir. Ancak, kişinin sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten önce çalışma gücünün % 60'ını veya vazifesini yapamayacak derecede meslekte kazanma gücünü kaybettiği önceden veya sonradan tespit edilirse, sigortalı bu hastalık veya engelliliği sebebiyle malûllük aylığından yararlanmamaktadır. Örneğin kişinin doğuştan gelen kalp rahatsızlığı göreve başladıktan sonra yapılan muayene sonucunda tespit edilmiş olupta çalışma gücünün %60 oranında kaybı sağlık kurulu raporu ile tespit edilmesi durumunda hastalığın sigortalılık öncesinde de varolması sebebiyle malullük hükümleri uygulanamayacağına karar verilecektir. 

Malulen Emeklilik Maaşları 

Malulen Emeklilik Maaşı Koşulları

Malulen emeklilik maaşı- Sigortalıya malüllük aylığı bağlanabilmesi için sigortalının;
a) Kanunun 25'inci maddesinde belirtilen hususlar çerçevesinde maluliyetinin tespit edilmiş olması, 
b) En az on yıldan beri sigortalı bulunup, toplam olarak 1800 gün veya başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malûl olan sigortalılar için ise sigortalılık süresi aranmaksızın 1800 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması,
c) Malüliyeti nedeniyle sigortalı olarak çalıştığı işten ayrıldıktan veya işyerini kapattıktan veya devrettikten sonra Kurumdan yazılı istekte bulunması halinde malülen emeklilik aylığı bağlanmaktadır. Ancak, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre bağımsız çalışan sigortalı sayılanların kendi sigortalılığı nedeniyle genel sağlık sigortası primi dahil, prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması gerekliliği aranmaktadır. Malûllük aylığı; prim gün sayısı 9000 günden az olan sigortalılar için 9000 gün üzerinden, 9000 gün ve daha fazla olanlar için ise toplam prim ödeme gün sayısı üzerinden, başka birinin sürekli bakımına muhtaç ise tespit edilen aylık bağlama oranı 10 puan artırılarak maluliyet maaşı hesaplanır. Ancak, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için 9000 prim gün sayısı 7200 gün olarak uygulanacaktır. Ancak 5510 sayılı kanuna göre malûllük aylığı almakta iken söz konusu kanuna göre veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmaya başlayanların malûllük aylıkları, çalışmaya başladıkları tarihi takip eden ödeme dönemi başında kesilmektedir. Kişilerin başka bir işe başlamaları sebebiyle malülen emeklilik maaşlarının kesilmesi sonrasında kişilerin işten ayrılmaları durumunda yazılı olarak yeniden malûllük aylığı bağlanması için talepte bulunabilecekleri gibi sonraki görevinden emekliye ayrılması durumunda da malulen emekli maaşı almaya devam edeceklerdir. Fakat bu kişiler hakkında malulen emeklilik aylığının yeniden bağlanabilmesi için ilk aylığına esas malûllüğünün devam ettiğinin tespiti amacıyla kontrol muayenesine sevk edilmekte malullük durumunun devam ettiği anlaşılması durumunda, 4'üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında çalışıyorsa görevinden ayrıldığı tarihi, diğerlerine ise istek tarihlerini takip eden ödeme döneminden itibaren yeniden malûllük aylığı yeniden hesaplanarak bağlanmaktadır.

Türk Silahlı Kuvvetleri ve Emniyet Genel Müdürlüğü Malulen Emeklilik Şartları

Türk Silahlı kuvvetleri malulen emeklilik şartları- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 25'inci maddesinde belirlenen malülen emeklilik şartlarının yanı sıra yerine getirmiş oldukları görevin özellikleri gereği Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı ile Emniyet Genel Müdürlüğü personeli hakkında malullük tespiti konusunda diğer devlet memurlarına farklı hususlar bulunmaktadır. Bu kapsamda Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği'ne göre haklarında sağlık raporu düzenlenen personele hem muvazzaf hem de yükümlülük hizmetini yerine getirdiği süre içerisinde malullük hükümlerinin uygulanacağı düzenleme altına alınmış ancak Yedek subay, yedek astsubay veya erbaş ve er olarak ya da talim, manevra, seferberlik veya harp dolayısıyla görevleri ile ilgileri kesilmeksizin silâh altına alındıkları dönemde malûl olup, bu malûllükleri asıl görevlerini veya işlerini yapmaya mani olmayanlar hakkında, bu hastalık veya engellilik hâlleri sebebiyle malûllük sigortasına ilişkin hükümlerin uygulanmayacağı ifade edilmiştir. Bununla birlikte söz konusu personelin yazılı talepleri halinde, haklarında malüllük hükümleri uygulanmaksızın malüllüklerinin mani olmadığı başka vazife veya sınıflara nakil suretiyle tayinleri yapılmak üzere istifa etmiş sayılacağı düzenlenmiştir. Örneğin Emniyet Genel Müdürlüğünde görevli polisin Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinde belirtilen sağlık şartları gereği görevine yerine getiremeyeceğinin tespit edilmesi durumunda hakkında malullük işlemi uygulanmadan başka vazife ya da sınıfa geçme hakkı bulunmaktadır. Hakkında malülen emeklilik işlemi yapılmadan vazife ya da sınıf değişikliği yapan personel, istifa etmiş sayıldıktan sonra dahi, istediği zaman hakkında malulen emeklilik işlemi yapılabilmesini talep edebilmektedir. Yani hakkında daha önce malulen emeklilik kararı verilipte bu hakkını kullanmadan başka vazifeye ya da bulunduğu sınıftan başka sınıfa atanan kişinin malülen emeklilik hakkı saklı kalmaktadır. Ancak, kurumlarında başka vazife ve sınıflara nakli mümkün olanlardan özel kanunlarına göre yükümlülük süresine tabi olanlar, bu yükümlülüklerini tamamlamadıkça veya malüliyetlerinin yeni vazifelerine de mani olduğuna dair usûlüne uygun yeniden rapor almadıkça bu haklarını kullanamayacaklardır. Örneğin Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ya da Sahil Güvenlik Komutanlığında görevli personel hakkında mevcut rahatsızlığı sebebiyle Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği kapsamında "Türk Silahlı Kuvvetlerinde Görev Yapamaz" kararı verilmeden başka sınıfta görev yapabileceği anlaşılmış olupta kişinin isteği üzerine başka bir sınıfta görevlendirilmesi sonucunda yeni sınıfından da malülen emekli olma hakkı bulunmakla birlikte bu talebi Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununda belirtilen 15 yıllık mecburi hizmet süresinin dolup dolmamasına bağlı olarak değerlendirilecektir. Yeni sınıfdan malulen emeklilik hakkını kullanarak malülen emekli olmak isteyen kişi eğer 15 yıllık mecburi hizmet süresini doldurmuş ise Malulen Emeklilik işlemleri yapılabilecek eğer tamamlamamış ise; malüliyetlerinin yeni vazifelerine de mani olduğuna dair usûlüne uygun yeniden rapor almadıkça malulen emekli olamayacaktır. Ayrıca üzerinde durulması gereken diğer önemli bir hususta hakkında malülen emeklilik kararı verilen ancak kanunda belirtilen sigortalılık süresi ile prim ödeme gün sayısını tamamlanmaması durumundaki personelin durumunun ne olacağıdır. Konu ile ilgili Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde; Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılardan, Kanunun 25 inci maddesi uyarınca vazifelerini yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücünün kaybedilmesi veya hastalıkları kanunlarında tayin edilen sürelerden fazla devam etmesi (Hastalık izin süreleri hesap edilirken; hastalıkları kanunlarında yazılı sürelerden önce iyileşenlerin bu hastalıklarının en çok bir yıl içinde nüksetmesi hâlinde, eski ve yeni hastalık süreleri birleştirilmek suretiyle işlem yapılır) nedeniyle Kurum Sağlık Kurulunca malul sayılmalarına rağmen, aylık bağlanmasına ilişkin sigortalılık süresi ve/veya prim ödeme gün sayısı şartını sağlamamaları nedeniyle bu statüdeki görevlerinden ayrılışlarında aylık bağlanamayan sigortalılara, belirtilen koşulları sonradan taşımaları ve talepleri halinde yeniden maluliyet değerlendirilmesi yapılmaksızın son sigortalılık statüleri esas alınarak malullük aylığı bağlanacağı düzenlenmiştir. Bu kapsamda örneğin henüz göreve başlayan personel hakkında malülen emeklilik kararı verilmesine rağmen prim gün sayısı ve sigortalılık süresini tamamlamamış olmasından dolayı malüllük aylığının bağlanmaması kanunda belirtilen sürelerin tamamlanması ile değişek ve malül aylığına hak kazanacaktır. 

Çalışma Gücü Kaybı

Çalışma Gücü Kaybı- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında yer alan hizmet akdine tabi ve bağımsız çalışanlar 4(a) ile 4(b)'lilerin çalışma gücünün ya da meslekte kazanma gücünün en az %60'ını, kamu personeli 4(c)'li sigortalıların ise çalışma gücünün en az %60'ını kaybedip kaybetmedikleri Sosyal Güvenlik Kurumunca yetkilendirilen sağlık hizmet sunucuları sağlık kurullarınca düzenlenen sağlık kurulu raporuna istinaden Kurum Sağlık Kurulları tarafından verilen karara göre belirlenmektedir. Sigortalı hakkında verilen sağlık kurul raporları malullük tespitinde esas alınmak üzere ilgilinin bağlı bulunduğu Sosyal Sigortalar Kurumuna iletilmektedir. Sosyal Sigortalar Kurumu ilgili hakkında verilen sağlık kurulu raporunu Kurum Sağlık Kurullarında sigortalının sigortalılık statülerini uyan farklı yönetmelik kapsamında değerlendirmeye alarak karar vermektedir. Bu kapsamda; 
5510 Sayılı Kanunun 4/1-A maddesi kapsamında Hizmet Akdine Tabi Çalışanların (eski adıyla SSK'lıların) çalışma gücünün kaybı oranının tespitinde "Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği" ve bu yönetmeliğin eki olan, sigortalıların çalışma gücünün en az %60'ını veya vazifelerini yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücünü kayıp ettiklerinin tespitine yarayan "Hastalık Listesi" esas alınarak karar verilmektedir. 
5510 Sayılı Kanunun 4/1-B maddesi kapsamında Bağımsız Çalışanlar (eski adıyla BAĞ-KUR'luların) çalışma gücünün kaybı oranının tespitinde "Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği" ve bu yönetmeliğin eki olan, sigortalıların çalışma gücünün en az %60'ını veya vazifelerini yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücünü kayıp ettiklerinin tespitine yarayan "Hastalık Listesi" esas alınarak karar verilmektedir. 
5510 Sayılı Kanunun 4/1-C maddesi kapsamında Kamu Görevlilerinin (eski adıyla Emekli Sandığı iştirakçilerinin) çalışma gücünün kaybı oranının tespitinde kamu görevlerinin yerine getirmiş olduğu hizmetlerin farklılığı ve görevin özelliklerine göre farklı yönetmelikler uygulanmaktadır. Oranların tespitinde;  
a) Özel kanunlar kapsamında değerlendirilen ve yerine getirmiş olduğu kamu hizmetinin gerekliliği çerçevesinde farklı hükümlere tabi tutulmayan kamu görevlileri ayrık tutulmak üzere kamu görevlililerin çalışma gücünün en az %60'ını kaybedip kaybetmediklerinin tespitinde "Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği" ve eki Hastalık Listesi,  
b) Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı mensubu olan askeri ve sivil personel ile askerlik göreviyle yükümlü ve bunların öğrencileri için,  31/10/2016 tarihli ve 2016/9431 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı Ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği, 
c) İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde görev yapan personel için 3 Ocak 2018 tarihli ve 30290 sayılı Resmi Gazete yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinde belirtilen sağlık şartları esas alınmaktadır. 
d) 5510 sayılı kanunun 47'nci maddesinde düzenleme altına alınan Vazife malullüğü durumunda ise; halen yürürülükte olan 13.7.1953 tarih 4/1053 numaralı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Vazife Malullüklerinin Nevileri İle Dereceleri Hakkında Nizamnamede belirtilen esaslar dikkate alınmaktadır. 

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinden birden fazlasına tabi olarak çalışmış veya prim ödemiş olan sigortalıların malûllük aylığı bağlanmasına ilişkin talepleri ise, son sigortalılık durumuna göre belirtilen hususlar dikkate alınarak karara varılmaktadır. 

Maluliyet Kararı Vermeye Yetkili Kuruluşlar

Maluliyet Kararı Vermeye Yetkili Kuruluşlar- Maluliyet tespitinde esas alınacak sağlık kurulu raporlarını düzenlemeye yetkili sağlık hizmeti sunucuları Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliğinde belirtilmiştir. Bu kapsamda;
a) Sağlık Bakanlığı eğitim ve araştırma hastaneleri,
b) Devlet üniversite hastaneleri,
c) Sigortalıların ikamet ettikleri illerde (a) ve (b) maddelerinde belirtilen hastanelerin bulunmaması durumunda sağlık kurulu raporu düzenlemeye yetkili Sağlık Bakanlığı Devlet hastaneleri,
d) Belgelenmesi kaydıyla, herhangi bir üniversite hastanesi veya devlet hastanesinde; yoğun bakımda tedavisi devam eden ve yatmakta olduğu hastaneden başka bir hastaneye nakli hayati risk taşıyorsa yatmakta olduğu hastane,
e) Belgelenmesi kaydıyla (a), (b) ve (c) maddeleri dışında kalan yataklı sağlık hizmet sunucularında yoğun bakımda tedavisi devam ederken yatmakta olduğu hastaneden başka bir hastaneye nakli hayati risk taşıyanlara yatmakta olduğu hastaneler maluliyet tespitinde esas alınacak alınacak sağlık kurulu raporlarını düzenlemeye yetkili kılınmıştır. Yetki verilen sağlık hizmetleri sunucuları ilgilinin talebi ya da görev yaptığı kurum tarafından sevki sonrası iç hastalıkları, göz hastalıkları, kulak-burun-boğaz, genel cerrahi veya ortopedi, nöroloji veya ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanlarından oluşan sağlık kurulu tarafından kişi hakkında muayene yapılarak, maluliyet talebine esas teşkil eden hastalıkların, ilgili branşlarca mevcut klinik durumunu açıklayan ayrıntılı muayenesi sonucu; muayene bulguları, dayanağı, tetkikler ve sonuçlar sağlık kurulu raporuna yazılır, tetkik raporlarının aslı ya da onaylı fotokopileri eklenerek Sosyal Güvenlik Kurumunca karar verilmek üzere kuruma iletilir. Sağlık hizmeti sunucusu tarafından düzenlenen sağlık kurulu raporunda çalışma gücü kaybı veya engel oranı belirtilmiş ise bu oran Kurum sağlık kurulu kararlarında esas alınmayacağı gibi Sağlık kurulu raporlarının usulüne uygun düzenlenmediği tespit edilirse yeniden düzenlenmek üzere ilgili sağlık hizmeti sunucusuna rapor iade edilmektedir.

Malûllük Durum Tespiti

Malullük durum tespiti- 5510 sayılı Kanuna tabi sigortalının malûllük durumu, kendisinin veya işverenin talebi üzerine; 
a) Sigortalının ilk işe giriş tarihini gösterir belgenin,
b) Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca usulüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbî belgelerin,
c) Varsa ilk defa sigortalı olarak çalışmaya başladığı tarihteki sağlık durumunu gösteren raporun,
ç) Erkek sigortalıların askerliğe başlayış ve terhis tarihlerini gösteren askerlik süresine ait belgenin varsa askerliğe elverişli olmadığına dair belgenin,
d) Varsa sigortalının malûliyetine sebep olduğu ileri sürülen hastalığı ile ilgili daha önce başvurulan sağlık hizmeti sunucularından temin edilecek rapor, tıbbî belge ve epikrizlerin,
e) Sigortalı hakkında daha önce Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu veya Kurum Sağlık Kurulunca verilmiş bir karar mevcut ise, bu kararın bir örneği ile dayanağı rapor ve tıbbî belgelerin Kurum Sağlık Kurulunca incelenmesi sonucu 3/8/2013 tarihli ve 28727 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğinde belirlenen usul ve esaslara göre tespit edilmektedir. Hakkında malulen emeklilik kararı verilenlerin kontrol muayenesi yapılmasına ihtiyaç olup olmadığı ile kontrol muayenesinin süresi Kurum Sağlık Kurulunca belirlenmektedir. Kontrol muayenesi kararı, çalışma gücünün en az %60’ını kaybetmesi nedeniyle malul sayılanlar hakkında Kurumca yürütülen soruşturma nedeniyle, maluliyete ilişkin Kurumca verilen karar gereği, malullük, vazife malullüğü aylığı bağlanmış sigortalıların, malullük durumlarında artma veya başka birinin sürekli bakımına muhtaç olduklarına ilişkin talepleri halinde ya da İhbar ve şikayet bulunması halinde verilmektedir. 

4/1-(a) Ve 4/1-(b) Kapsamındaki Sigortalıların Çalışma Gücü Kaybı Tespiti

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalıların çalışma gücünün en az %60’ını kaybedip kaybetmediklerinin tespitinde Hastalık Listesinde belirtilen hastalıklar esas alınmaktadır. Söz konusu bağımsız ve iş akdine bağlı olarak çalışan sigortalılar, sigortalılık süresi içerisinde;
a) Hastalık Listesi’nde belirtilen hastalıkların meydana geldiği,
b) Eski ve çalışmaya engel olmayan bir hastalığın, Hastalık Listesi’nde belirtilen seviyelere yükseldiği,
c) Çalışma gücünün en az %60’ını kaybetmiş haliyle ilk defa çalışmaya başlayan, ancak daha sonra ortaya çıkan farklı bir hastalık nedeniyle bu Yönetmelik hükümlerine göre çalışma gücünün en az %60’ını kaybettiği,
ç) İş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az %60’ını kaybettiği Kurum sağlık kurulunca tespit edilmesi durumunda sigortalı hakkında maluliyet kararı verilmektedir. Ancak Sigortalının ilk defa çalışmaya başladığı tarihten önce çalışma gücünün en az %60’ını kaybettiği önceden veya sonradan tespit edilirse malullük aylığından yararlanamamaktadır. Sağlık kurulu raporlarında birden fazla hastalık mevcut ise çalışma gücünün en az %60’ını kaybedip kaybetmediğine dair değerlendirmede en ağır sekel (hastalık sonrası kalıcı doku bozukluğu) bulgu dikkate alınır ve bu durumda Balthazard Formülü uygulanmaz. Ancak, birden fazla hastalığın bir arada olduğu ve tedaviye rağmen çalışma olanağı vermediğine Kurum sağlık kurulunca karar verilenler malul sayılmaktadır. 

4/1-(c) Kapsamındaki Memurların Çalışma Gücü Kaybı Tespiti

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalı kamu görevlisinin ilk defa çalışmaya başladığı tarihten sonra vücutlarında oluşan ve tedavi edilemeyen hastalıkları nedeniyle, çalışma gücünün en az %60’ını veya vazifelerini yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücünü kaybettiği Kurum sağlık kurulunca tespit edilmesi durumunda malul sayılmaktadır. Memurun ilk defa işe başladığı tarihten önce en çalışma gücünün az %60’ını veya vazifesini yapamayacak derecede meslekte kazanma gücünü kaybettiği önceden veya sonradan tespit edilirse sigortalı bu hastalık veya engeli sebebiyle malullük aylığından yararlanmamaktadır. Özel kanunlara tabi kamu görevlileri hariç diğer kamu görevlilerinin çalışma gücünün en az %60’ını kaybedip kaybetmediklerinin tespitinde Hastalık Listesi dikkate alınmaktadır. 

Malulen Emeklilik Hastalıkları Listesi

Malulen emeklilik hastalıkları listesi- Sigortalının hakkında malulen emeklilik kararı verilebilmek için daha öncede ifade ettiğimiz üzere çalışma gücünün en az %60'ını kaybettiği veya vazifelerini yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücünü kaybettiğinin tespitinde "Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği" hastalıklar listesi dikkate alınmaktadır. Söz konusu hastalıklar; Nöroloji, Psikiyatri, Göz Hastalıkları, Kulak Burun Boğaz Hastalıkları, Onkoloji, Hematoloji, Ortopedi ve Travmatoloji, Romatoloji, Gastroentoloji ve Hepatoloji, Dermatoloji, Kardiyoloji, Damar Hastalıkları, Genitoüriner Sistem Hastalıkları, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, Solunum Sistemi Hastalıkları ve AİDS başlıkları altında 16 grup halinde belirlenmiş olup sayılanların hepsi malulen emeklilik hastalıklarıdır.

Öncesinde de bahsettiğimiz üzere 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalılar için çalışma gücünün veya iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az % 60'ını, (c) bendi kapsamındaki sigortalılar için çalışma gücünün en az % 60’ını veya vazifelerini yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücünün kaybedilmesi durumunu malüllük olarak tanımlamıştır. Engellilik ise; Bireyin doku, organ ve/veya fonksiyon ve psikiyatri tanısı ve buna bağlı muhakeme yeteneği kaybından kaynaklı engelliliğini uluslararası yöntemleri temel alarak belirleyen derecelendirmeler, sınıflandırmalar ve tanılamaları olarak tanımlanmış engelli birey ise; Fiziksel, zihinsel, ruhsal ve duyusal yetilerinde çeşitli düzeyde kayıplarından dolayı topluma diğer bireyler ile birlikte eşit koşullarda tam ve etkin katılımını kısıtlayan tutum ve çevre koşullarından etkilenen birey olarak tanımlanmıştır. Görüleceği üzere maluliyet ile engellilik farklı tanımlanmış ve farklı hususların dikkate alınacağı düzenlenmiştir. Malullük tespitinde " Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmelik" hükümleri çerçevesinde, engellilik oranın tespitinde ise "özürlülük ölçütü sınıflandırması ve özürlülere verilecek sağlık kurulu raporları hakkında yönetmelik" yürürlükten kaldırılmasından sonra yürürlüğe giren "Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik" hükümleri esas alınmaktadır. Bu kapsamda çalışma gücü kaybı oranı ile engel oranı aynı anlama gelmemektedir.

Malulen Emeklilik Reddine İtiraz

Malulen emeklilik reddine itiraz yahut malulen emeklilik verilmemesi kararına itiraz SGK nın davalı gösterildiği idari işlemin iptali davası ile sonuca kavuşturulmaktadır. 

Malulen Emeklilik Verilmemesi Kararına İtiraz

Malulen emeklilik verilmemesi kararına itiraz- Sigortalının malûllük durumu, kendisinin veya işverenin talebi üzerine yapılan değerlendirme sonrasında Kurum Sağlık Kurulunca olumsuz değerlendirilerek malûl sayılmamasına yönelik işlem, kamu görevlileri için ise ayrıca çalıştığı kuruma bildirilmektedir. Bu durumda daha önce malûl sayılmayan sigortalılardan, yeni hastalık ya da malûliyete esas hastalığında artma sebebiyle, eksik muayene gerekçeleri ile malûllük durumunun yeniden değerlendirilmesi için aynı şekilde vazife malûllerinden malûliyet derecelerinin yeniden tespitini yazılı olarak kurumdan talep etmeleri sonrasında ilgili Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarına yeniden sevki yapılmaktadır. Yeniden yapılan sevk üzerine ilgili hakkında düzenlenen sağlık kurulu raporu kanunda belirtilen diğer belgeler ile birlikte yeniden değerlendirilerek Kurum Sağlık Kurulunca karar verilir. Ayrıca aynı hastalık ve özrü nedeniyle Kurum Sağlık Kurulu tarafından malûl sayılmayan sigortalıların haklarında verilen malul sayılmama kararına karşı itiraz edilmesi durumunda, itiraz dilekçeleri maluliyet tespitinde esas alınan belgeleri içeren dosyası ile birlikte değerlendirilmek üzere Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kuruluna karar verilmek üzere iletilirek ilgili hakkında karar verilir. İtiraz üzerine Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca verilen kararın olumsuz olması durumunda ilgilinin kararın tebliğinden itibaren 60 gün içerisinde idari yargı merciilerine başvurma hakkı bulunmaktadır. 60 günlük süre hak düşürücü süre olmasından dolayı sürenin takibi önem arzetmektedir. Sürenin geçirilmesi durumunda yargı merciilerince davanın reddine karar verileceğinden ötürü ayrıca iptali istenen idari işlemin özelliği ve önemi sebebiyle bu davalarda tecrübeli idare hukuku avukatı ya da idari yargı avukatıyla davanın takip edilmesi mağduriyetlerin önüne geçecektir.

Kategoriler

  • İdare Hukuku

  • Tıp Hukuku

  • Polis, Asker Ve Memur Hukuku

  • Bilişim Hukuku

  • Boşanma Ve Nafaka Hukuku

  • Tazminat Hukuku

  • İş Hukuku

  • Ceza Hukuku

  • Ticaret Hukuku

  • Miras Hukuku

  • Sağlık Turizmi Hukuku

  • Tüketici Hukuku


İlgili Bloglar







DİĞER BLOG YAZILARIMIZ


Diş Hekimi Güvenlik Soruşturması
Diş Hekimi Güvenlik Soruşturması

Fakültelerin ilgili bölümünden mezun olmuş ve T.C....

Devamı
Subay Güvenlik Soruşturması
Subay Güvenlik Soruşturması

Subay güvenlik soruşturması, astsubay güvenlik sor...

Devamı
Uzman Erbaşlık Hakkında Hukuki Bilgi
Uzman Erbaşlık Hakkında Hukuki Bilgi

Uzman erbaşların ataması, sözleşme fesihleri, uzma...

Devamı
Sözleşmeli Personelin Hukuksal Yapısı
Sözleşmeli Personelin Hukuksal Yapısı

Sözleşmeli Personel, 657 sayılı Devlet Memurları K...

Devamı
Mil Hukuk ve Danışmanlık