Güvenlik Soruşturmasında Aileye Bakılır mı

Güvenlik Soruşturmasında Aileye Bakılır mı

21-10-2020
Güvenlik Soruşturmasında Aileye Bakılır mı

Güvenlik Soruşturmasında Aileye Bakılır mı

Güvenlik soruşturmasında aileye bakılır mı- Güvenlik soruşturması kişinin askeri, emniyet ya da jandarma bünyesinde istihdam edilmesi sırasında yapılan bir husus olup 4045 sayılı kanuna göre yapılmaktadır. Ayrıca bu kanun hükümlerine göre hazırlanmış bulunan ve halen yürürlükte olan Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yönetmeliği de bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesinin yeni alınan kararlarıyla güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına ilişkin 4045 sayılı kanunun 1. maddesinin 2. fıkrası iptal edilmiş ve kişinin hangi belgelerine nasıl ulaşılması gerektiğine ilişkin bir düzenleme yapılmadan elde edilen bilgilerin geçerli olmayacağı bunların aleyhe delil olarak kullanılamayacağı açıklanmıştır. Dolayısıyla bahsedilen karar, güvenlik soruşturması detaylarının kanunda gösterilmesi, kişisel verilerin  güvenliğine ve özel hayatın gizliliğine ilişkin güvenceleri sağlayan kuralların kanunda yer alması koşuluyla güvenlik soruşturmasının ve arşiv araştırmasının yapılabileceğini ortaya koymuştur.

Aşağıda güvenlik soruşturmasında aileyle ilişkin bir karara yer verilmiş olup açılan davada kişinin ailesi hakkında elde edilen istihbarı nitelikteki bilgi ve belgelerin somut olarak ortaya konulması gerektiği ile ilgili mahkeme kararına yer verilmiş olup Jandarma Genel Komutanlığı Bünyesinde uzman erbaş olmak isteyen kursiyer adayının güvenlik soruşturmasından ötürü elenmesininin hukuka aykırı olduğu tespit ettirilmiştir.

Güvenlik Soruşturması Aile Kararı

T.C.
ANKARA
9. IDARE MAHKEMESI
ESAS NO : 2020/...

YÜRÜTMENIN DURDURULMASINI
ISTEYEN (DAVACI)
: ...

VEKILI : AV. BILGEHAN UTKU

KARSI TARAF (DAVALI) : JANDARMA GENEL KOMUTANLIGI Çankaya/ANKARA

VEKILI : AV.... Jandarma Genel Komutanlıgı Bestepe Mahallesi Alparslan Türkes Caddesi No:55 Yenimahalle/ANKARA

ISTEMIN ÖZETI : 2019/1 Dönemi Uzman Erbas Temini kapsamında basvuran davacının Uzman Erbas Yönetmeliginin 6/g maddesi uyarınca güvenlik sorusturmasının olumsuz olarak degerlendirildiginden bahisle adaylık islemlerinin sonlandırılmasına iliskin islemin iptali ve yürütmenin durdurulması ile ödenmeyen mahrum kalınan hakların yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir. 

SAVUNMA ÖZETI : Davanın süresinde açılıp açılmadıgının tetkiki gerektigi, davacı hakkında yapılan güvenlik sorusturmasının olumsuz sonuçlandıgı, dava konusu edilen islemin hukuka ve mevzuata uygun olarak tesis edildigi ileri sürülerek davanın reddi gerektigi savunulmaktadır.

TÜRK MILLETI ADINA
Karar veren Ankara 9. Idare Mahkemesi'nce dava dosyası incelenerek yürütmenin durdurulması istemi hakkında geregi görüsüldü:

Dava, Jandarma Genel Komutanlıgının 2019-1 Dönem II.Grup (Temmuz 2019) Uzman Erbas alımları kapsamında Uzman Erbas olmak için basvuruda bulunan davacının, 08.06.2020 tarihinde Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Baskanlıgı Personel Temin Dairesi Baskanlıgı Personel Temin Sistemi üzerinden duyurulan Uzman Erbas Yönetmeligi'nin 6/g maddesi uyarınca güvenlik sorusturmasının olumsuz olarak degerlendirildiginden bahisle adaylık islemleri sonlandırılarak uzman erbaslıga alınmamasına iliskin islemin iptali istemiyle açılmıstır. 

Anayasa'nın 70. maddesinin 2. fıkrasında; hizmete alınmada görevin gerektirdigi niteliklerden baska hiçbir ayrım yapılamayacagı kurala baglanmıstır. 3269 sayılı Uzman Erbas Kanunu'nun "Yönetmelik" baslıklı 19. maddesinde: "Personelde aranacak nitelikler, müracaat sekli ve zamanı, müracaatın kabul edilmesi, sözlesmenin yapılması ve feshedilmesi sebepleri, verilecek sicilin sekil ve usulleri görevde basarısız olma ve kendilerinden istifade edilememe halleri ve bunlara yapılacak islem sekli, sözlesmenin uzatılmasında uygulanacak esaslar, uzman onbasıların uzman çavus olabilmeleri için gerekli sartlar, astsubay sınıfına geçirilecekler için uygulanacak esaslar, astlık üstlük münasebetleri ile bu hususlardaki islem sekli ve ilgili diger hususlar kanunun yürürlüge girmesini takip eden 6 ay içerisinde Milli Savunma Bakanlıgı ve Içisleri Bakanlıgınca müstereken çıkarılacak bir yönetmelikte gösterilir." hükmü yer almaktadır. 4045 sayılı Güvenlik Sorusturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu Personeli ile Kamu Görevine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402 Numaralı Sıkıyönetim Kanununda Degisiklik Yapılmasına Iliskin Kanun'un 1. maddesinde; "Güvenlik Sorusturması ve Arsiv Arastırması; kamu kurum ve kuruluslarında, yetkili olmayan kisilerin bilgi sahibi olmaları halinde devlet güvenliginin, ulusal varlıgın ve bütünlügün, iç ve dıs menfaatlerin zarar görebilecegi veya tehlikeye düsebilecegi bilgi ve belgelerin bulundugu gizlilik dereceli birimler ile Genelkurmay Baskanlıgı, Milli Savunma Bakanlıgı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teskilatlarında çalıstırılacak kamu personeli ve ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalısacak personel hakkında yapılır. ... Devletin güvenligini, ulusun varlıgını ve bütünlügünü iç ve dıs menfaatlerinin zarar görebilecegi veya tehlikeye düsebilecegi bilgi ve belgeler ile gizlilik dereceli kamu personeli ile meslek gruplarının tespiti, birim ve kısımların tanımlarının yapılması, güvenlik sorusturmasının ve arsiv arastırmasının usul ve esasları ile bunu yapacak merciler ve üst kademe yöneticilerinin kimler oldugu Cumhurbaskanınca yürürlüge konulacak yönetmelik ile düzenlenir." hükmüne yer verilmistir.

Güvenlik Sorusturması ve Arsiv Arastırması Yönetmeligi'nin "Güvenlik sorusturması ve arsiv arastırmasında arastırılacak hususlar" baslıklı 11. maddesinde; "Güvenlik sorusturması ve arsiv arastırmasında kisinin içinde bulundugu ortam dikkate alınarak, kisinin kayıtlı ikamet adresi ile fiilen ikamet ettigi adres esas alınmak suretiyle; a) Kimlik kontrolü, kimlik kayıtlarının dogruluk derecesi, uyruklugu, geçmiste yabancı bir devletin uyrukluguna girip girmedigi, b) Genel kolluk kuvvetlerinin ve istihbarat birimlerinin arsivlerinde bilgiler bulunup bulunmadıgı, adli sicil kaydının ve hakkında arama kaydı veya herhangi bir tahdidin olup olmadıgı, c) Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenligine karsı faaliyette bulunduguna karar verilen yapı, olusum veya gruplara üyeligi, mensubiyeti veya iltisakının bulunup bulunmadıgı ve 5816 sayılı Atatürk Aleyhine Islenen Suçlar Hakkında Kanuna ve Atatürk ilke ve inkılaplarına aykırı davranıp davranmadıgı, ç) Seref ve haysiyetini ihlal edecek ve görevine yansıyacak sekilde kumara, uyusturucuya, içkiye, paraya ve asırı bir sekilde menfaatine düskün olup olmadıgı, ahlak ve adaba aykırı davranıp davranmadıgı, d) Yabancılarla, özellikle hasım ve hasım olması muhtemel Devlet mensupları ve temsilcileriyle ilgili derecesinin iç yüzü ve nedeni, arastırılır." düzenlemesine yer verilmistir. Aynı Yönetmelik'in "Degerlendirme" baslıklı 15. maddesinde de; "Yaptırılan güvenlik sorusturması ve arsiv arastırması sonucunda elde edilen verilerin degerlendirilmesi amacıyla gerektiginde kisinin gizlilik dereceli birim, kısım ve gizlilik dereceli yerler ile askeri, emniyet ve istihbarat teskilatları, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalıstırılıp çalıstırılmamaları, yer degistirerek bu görevlere devam edip etmemeleri ile 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesi kapsamında belirtilen sartları tasıyıp tasımadıgı gibi hususları incelemek ve sonucunu sorumlu amirin takdirine sunmak üzere; bakanlıklarda görevlendirilecek bakan yardımcısının, diger kamu kurum ve kuruluslarında en üst amirin, üniversitelerde rektörün, illerde valinin baskanlıgında, personel birim amiri, hukuk müsaviri ve varsa güvenlik islerinden sorumlu birim amirinden olusan degerlendirme komisyonu kurulur. 

Cumhurbaskanlıgında kurulacak Degerlendirme Komisyonu Idari Isler Baskanının görevlendirecegi bir üst kademe yöneticisinin baskanlıgında belirlenecek genel müdürlerin katılımıyla olusur. Türk Silahlı Kuvvetlerinde ise bu Komisyonun olusumu kendi yönergeleri ile belirlenir. Degerlendirme Komisyonunun çalısma tutanakları ve kararları gizlidir." düzenlemesine yer verilmistir. Öte yandan, 20.09.2005 tarih ve 25942 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüge giren Uzman Erbas Yönetmeligi'nin "Personelde aranacak nitelikler" baslıklı 6. maddesinin (g) bendinde "Icra edilen temel askerlik egitimini basarıyla tamamlayanlardan güvenlik sorusturması uygun olmak veya ilk atamaları dogrudan dogruya kıt’a veya birliklere yapılan uzman erbaslar için güvenlik sorusturması uygun olmak." uzman erbas olarak alınacaklarda aranan sartlar arasında sayılmıstır.

Danıstay Birinci Dairesinin 25/03/2003 tarih ve E:2003/15, K:2003/40 sayılı kararında da belirtildigi üzere; Güvenlik Sorusturması ve Arsiv Arastırması Yönetmeligi hükümlerine göre güvenlik sorusturması ve arsiv arastırması, hakkında güvenlik sorusturması ve arsiv arastırması yapılacak kisilerle sınırlı olmamakta, kisi hakkında yeterli ve saglıklı bir degerlendirme yapılabilmesi için sorusturma, kisinin içinde bulundugu ortam ile yakınlarını ve birinci derece akrabalarını da kapsamaktadır.

Esasen Güvenlik Sorusturması ve Arsiv Arastırması Yönetmeliginde tanımlandıgı sekliyle; “Kisinin kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadıgının, kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerinde ilisigi ile adli sicil kaydının ve hakkında herhangi bir tahdit olup olmadıgının mevcut kayıtlardan saptanmasının yanısıra güvenlik sorusturmasının olumsuz olarak degerlendirilebilmesi için hem kisinin tutum ve davranısları yönünden, hem de içinde bulundugu ortama yönelik olarak bir saptamanın yapılmıs olması gerektigi kuskusuzdur. Bu baglamda, kisinin birlikte yasadıgı ve içinde yetistigi ailesinden soyutlanabilecegini ve çevresinden etkilenip sekillenmedigini söylemek olası degildir. Hakkında güvenlik sorusturması yapılanın eylem ve faaliyetlerinin, ilgili kurumun ve yürütülen hizmetin geregi olarak yıkıcı, bölücü faaliyetlere karısıp karısmadıgı, tutum ve davranısı itibariyle Devlet aleyhine, Atatürk ilke ve inkılaplarına aykırı, zarar verici nitelikte davranıs yapısı içinde olup olmadıgı bakımından degerlendirmeye tabi tutulması zorunludur. 

Dava dosyasının incelenmesinden, J2019/1 Dönemi Uzman Erbas Temini kapsamında basvuran davacı hakkında yaptırılan güvenlik sorusturması ve arsiv arastırmasının, ''Babası ...'ın; 26.04.1998 tarihinde .... Ilçe Teskilatı üye kaydının bulundugu" seklinde elde edilen bilgi nedeniyle Güvenlik Sorusturması ve Arsiv Arastırması Degerlendirme Kurulunca ''olumsuz'' kabul edilip, adaylık islemlerinin sonlandırılması üzerine görülmekte olan davanın açıldıgı anlasılmaktadır. Idarelerin bünyelerinde çalısacak olanları, kurumun önemi ve özelligine göre seçme konusunda takdir yetkileri bulunmakta ise de, bu yetki mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı oldugundan, olayda da, davacının babası hakkında edinilmis olan salt ... üye kaydının bulundugu" seklinde tespitin, bu haliyle davacının davalı idare emrine atanmasına engel teskil ettiginden söz edilemeyecegi sonucuna varılmaktadır.

Bu baglamda, yukarıda aktarılan mevzuat çerçevesinde, davacının ve/veya birinci derece yakınlarının tutum ve davranıslarının; yasa dısı olusumlara, terör örgütlerine üyeligi, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olup olmadıgı yönlerinden eylem, etkinlik ve faaliyetleri degerlendirilirken bu örgüt veya olusumlarla sıkı isbirligi içinde bulunup bulunmadıkları, bunları destekleyip desteklemedikleri, sempatizanı olup olmadıkları, eyleme katılıs biçimleri bakımından degerlendirilmesi gerektigi kuskusuzdur.

Uyusmazlıgın çözülebilmesi için yapılan mahkememizin ara kararları ve UYAP kayıtlarının incelenmesi üzerine; Emniyet Genel Müdürlügü Terörle Mücadele Daire Baskanlıgının 22.07.2020 tarihinde mahkememiz kayıtlarına giren yazısında davacı ve birinci derece yakın akrabaları hakkında Terörle Mücadele Kanunu kapsamında bilgi belgeye rastlanılmadıgı, Emniyet Genel Müdürlügü Istihbarat Daire Baskanlıgının 20.07.2020 tarihinde mahkememiz kayıtlarına giren yazısında ... Cumhuriyet Bassavcılıgı ve ...Emniyet Müdürlügünün görüslerinin esas alınmasının uygun olacagı, ...Il Emniyet Müdürlügünün 14.07.2020 tarihinde mahkememiz kayıtlarına giren yazısında davacı ve birinci derece yakın akrabaları hakkında yasa dısı terör örgütleriyle irtibat ya da iltisakına iliskin adli islem yapılmadıgı, güvenlik sorusturması yapılarak Jandarma Genel Komutanlıgına gönderildigi, ...Cumhuriyet Bassavcılıgının 04.09.2020 tarihinde mahkememiz kayıtlarına giren yazısında davacının babası hakkında 2019/...sayılı sorusturmanın derdest oldugunun bildirildigi, bu dosyada davacının babasının müsteki oldugu anlasılmaktadır.

Bu durumda, dosya kapsamında güvenlik sorusturmasında yer verilen söz konusu istihbari bilgiye iliskin, davacının babası hakkında yapılmıs bir islem ya da açılmıs bir sorusturma ve kovusturma kaydı bulunmadıgı, ... tarih ve ...sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Anayasa Mahkemesinin ... tarih ve E:1999/., K:2003/. sayılı ... kapatılmasına iliskin kararında ...kapatılmasına sebep olan terör örgütünü destekleyen fiilleri isleyen kisiler arasında da davacının babasının adı
geçmediginden -baskaca bir bilgi ya da belge ile desteklenmedigi sürece- tek basına davacının güvenlik sorusturmasının olumsuz olarak sonuçlandırılmasına dayanak teskil etmeyecegi sonucuna varıldıgından, anılan istihbari bilgi nedeniyle güvenlik sorusturmasının olumsuz olarak degerlendirilmek suretiyle davacının uzman erbas olarak atanması için baslatılan idari islemlerin iptal edilmesi yönünde tesis edilen dava konusu islemde hukuka uyarlık görülmemistir.

Öte yandan, idarelerin kamu görevinin devamı süresince personelinin tutum ve davranısları ile fiilleri bakımından Devlet aleyhine olusumlar içerisinde faaliyette bulundugunun tespiti halinde her zaman islem tesis etmekle yükümlü oldugu kuskusuzdur. Nitekim, Ankara Bölge Idare Mahkemesi 1. Idari Dava Dairesinin 23.05.2019 tarih ve E:2019/742, K:2019/1142 sayılı kararı, Konya Bölge Idare Mahkemesi 4. Idari Dava Dairesinin 09.05.2019 tarih ve E:2019/164, K:2019/606 sayılı kararı ile Danıstay Idari Dava Daireleri Kurulunun 06.02.2017 tarih ve E:2014/2390, K:2017/346 sayılı kararları da aynı yöndedir.

Öte yandan, dava konusu islemin Anayasa ile güvence altına alınan çalısma hakkına iliskin olması ve uygulanması halinde davacı açısından telafisi güç sonuçlara neden olacagı kanaatine varılmıstır.

Açıklanan nedenlerle; hukuka aykırılıgı açık olan dava konusu islemin; uygulanması halinde telafisi güç zararlar dogabileceginden 2577 Sayılı Kanunun 27. maddesi uyarınca teminat alınmaksızın yürütülmesinin durdurulmasına...

Kategoriler

  • İdare Hukuku

  • Tıp Hukuku

  • Polis, Asker Ve Memur Hukuku

  • Bilişim Hukuku

  • Boşanma Ve Nafaka Hukuku

  • Tazminat Hukuku

  • İş Hukuku

  • Ceza Hukuku

  • Ticaret Hukuku

  • Miras Hukuku

  • Sağlık Turizmi Hukuku

  • Tüketici Hukuku


İlgili Bloglar







DİĞER BLOG YAZILARIMIZ


Diş Hekimi Güvenlik Soruşturması
Diş Hekimi Güvenlik Soruşturması

Fakültelerin ilgili bölümünden mezun olmuş ve T.C....

Devamı
Subay Güvenlik Soruşturması
Subay Güvenlik Soruşturması

Subay güvenlik soruşturması, astsubay güvenlik sor...

Devamı
Uzman Erbaşlık Hakkında Hukuki Bilgi
Uzman Erbaşlık Hakkında Hukuki Bilgi

Uzman erbaşların ataması, sözleşme fesihleri, uzma...

Devamı
Sözleşmeli Personelin Hukuksal Yapısı
Sözleşmeli Personelin Hukuksal Yapısı

Sözleşmeli Personel, 657 sayılı Devlet Memurları K...

Devamı
Mil Hukuk ve Danışmanlık