İdari Dava Süreci Nasıl İşler

İdari Dava Süreci Nasıl İşler

28-06-2020
İdari Dava Süreci Nasıl İşler

İdari Dava Süreci Nasıl İşler

İdari dava süreci nasıl işler bakımından 2577 sayılı İdari yargılama usulü kanunu tabi ki de uyulması gereken bir kanundur. Yoksa süreç içerisinde bu kanuna aykırılık açmış olduğumuz davaların usule aykırı olmasından bahisle reddedilecektir.

İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davalarına idari işlemin iptali davası denilmektedir.

İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları ise kişilerin idari eylem ya da işlemlerden dolayı zarar görmelerinden dolayı açmış oldukları davalardır. Bu davalar maddi tazminat veya manevi tazminat istemi için idareye karşı yani devlete karşı açılmış olan dava türlerindendir.

İdari Dava Nasıl Açılır

İdari dava nasıl açılır sorusunun cevabına öncelikle yukarıda izah ettiğimiz davalar bakımından ayrıca incelemekte fayda vardır. Nitekim idari işlemin iptali için açılacak dava ile idari işlem ya da idari eylemden dolayı ortaya çıkacak zararlara karşı açılacak tam yargı davaları arasında dilekçelerin içeriği ve talep sonuçları yani mahkemeden istenecek hususlar bakımından farklar bulunmaktadır. Öncelikle bu durumların iyi analiz edilmes şarttır. 

İdari dava açılmadan önce kişi konuyla ilgili olarak ayrıntılı ve gerekçeli bir dava dilekçesi hazırlamalıdır. Bizim önerimiz ve tavsiyemiz bu dava dilekçelerinin (hatta davanın tamamının) alanında uzman idari dava avukatı ile takibinin yapılmasıdır. Hazırlanan dilekçe öncelikle tevzi bürosuna bırakılır ve burada esas numarası alır. Ayrıca mahkeme harç ve masrafları da mahkeme veznesine yatırılır. İdari davalar, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır. 

Dilekçelerde;

  • Tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası,
  • Davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller,
  • Davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihi,
  • Vergi, resim, harç, benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarına ilişkin davalarla tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktar,
  • Vergi davalarında davanın ilgili bulunduğu verginin veya vergi cezasının nevi ve yılı, tebliğ edilen ihbarnamenin tarihi ve numarası ve varsa mükellef hesap numarası bulunması gerekmektedir.

Dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri dava dilekçesine eklenir. Dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur. 

Dilekçeler ve savunmalar ile davalara ilişkin her türlü evrak, Danıştay veya ait olduğu mahkeme başkanlıklarına veya bunlara gönderilmek üzere idare veya vergi mahkemesi başkanlıklarına, idare veya vergi mahkemesi bulunmayan yerlerde büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde kalıp kalmadığına bakılmaksızın asliye hukuk hakimliklerine veya yabancı memleketlerde Türk konsolosluklarına verilebilir.

Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına  verilen dilekçelerin harç ve posta ücretleri alındıktan sonra deftere derhal kayıtları yapılarak kayıt tarih ve sayısı dilekçenin üzerine yazılır. Dava bu kaydın yapıldığı tarihte açılmış sayılır.

Herhangi bir sebeple harcı veya posta ücreti verilmeden veya eksik harç veya posta ücreti ile dava açılmış olması halinde, otuz gün içinde harcın ve posta ücretinin verilmesi ve tamamlanması hususu daire başkanı veya görevlendireceği tetkik hakimi, mahkeme başkanı veya hakim tarafından ilgiliye tebliğ olunur. Tebligata rağmen gereği yerine getirilmediği takdirde bildirim aynı şekilde bir daha tekrarlanır. Harç veya posta ücreti süresi içinde verilmez veya tamamlanmazsa davanın açılmamış sayılmasına karar verilir ve davacıya tebliğ olunur.

Dava açıldıktan sonra posta ücretinde tebliğ işlemlerinin yapılmasını engelleyecek şekilde azalma olması halinde, otuz gün içinde posta ücretinin tamamlanması daire başkanı veya görevlendireceği tetkik hakimi, mahkeme başkanı veya hakim tarafından ilgiliye tebliğ olunur. Tebligata rağmen gereği yerine getirilmediği takdirde bildirim aynı şekilde bir daha tekrarlanır. Posta ücreti süresi içinde tamamlanmazsa dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. Bu kararın tebliği tarihinden başlayarak üç ay içinde, noksanı tamamlanmak suretiyle yeniden işleme konulması istenmediği takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilir ve davacıya tebliğ olunur.

İdari yargıda yukarıda yer vermiş olduğumuz hususlar içerisinde hazırlanan dilekçeler ile dava açıldıktan sonra mahkeme ilgili dava dilekçesini davalı olarak gösterilmiş olan idari birime gönderir. Ancak dilekçeler bu yönlerden kanuna aykırı görülürse durum; görevli daire veya mahkemeye bir rapor ile bildirilir.  Yapılacak inceleme dilekçenin alındığı tarihten itibaren en geç onbeş gün içinde sonuçlandırılır.  İlk incelemeyi yapanlar, bu noktalardan kanuna aykırılık görmezler veya daire veya mahkeme tarafından ilk inceleme raporu yerinde görülmezse belirttiğimiz 15 gün içinde dilekçe davalı idareye tebliğ edilir.Belirttiğimiz hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında ilk incelemenin sonuçlarının uygulanması şarttır. 

İlk inceleme üzerine verilmesi gereken kararlar hakkında aydınlatıcı ve geniş bilgi almak için idare hukukunda ilk inceleme başlıklı makalemizi okuyunuz.

Dava dilekçelerinin ve eklerinin birer örneği davalıya, davalının vereceği savunma davacıya tebliğ olunur. Davacının ikinci dilekçesi davalıya, davalının vereceği ikinci savunma da davacıya tebliğ edilir. Buna karşı davacı cevap veremez. Ancak, davalının ikinci savunmasında, davacının cevaplandırmasını gerektiren hususlar bulunduğu, davanın görülmesi sırasında anlaşılırsa, davacıya cevap vermesi için bir süre verilir.  Taraflar, yapılacak tebliğlere karşı, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde cevap verebilirler. Bu süre, ancak haklı sebeplerin bulunması halinde, taraflardan birinin isteği üzerine görevli mahkeme kararı ile otuz günü geçmemek ve bir defaya mahsus olmak üzere uzatılabilir. Sürenin geçmesinden sonra yapılan uzatma talepleri kabul edilmez. Taraflar, sürenin geçmesinden sonra verecekleri savunmalara veya ikinci dilekçelere dayanarak hak iddia edemezler. Ancak, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçe otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir.

İdari Mahkeme Ara Kararı Nedir

İdari mahkeme ara karar, idare mahkemesi aydınlatılmasını istediği hususlar konusunda bazen taraflara ara karar çıkartır ve süre vererek istediği işlemlerin gerçekleştirilmesini talep eder. Taraflardan biri ara kararının icaplarını yerine getirmediği takdirde, bu durumun verilecek karar üzerindeki etkisi mahkemece önceden takdir edilir ve arakararında bu husus ayrıca belirtilir. Çünkü idare ve vergi mahkemeleri, bakmakta oldukları davalara ait her türlü incelemeyi kendiliğinden yapar. Mahkemeler belirlenen süre içinde lüzum gördükleri evrakın gönderilmesini ve her türlü bilgilerin verilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebilirler. Bu husustaki kararların, ilgililerce, süresi içinde yerine getirilmesi mecburidir. Haklı sebeplerin bulunması halinde bu süre, bir defaya mahsus olmak üzere uzatılabilir.

İdari davada tanık, şahit dinlenmez. Duruşma istenebilir. Duruşmada zabıt katibi olmaz ve tarafların söyledikleri kayıt altına alınmaz. Mahkeme isterse not tutabilir. Taraflar dilekçesindeki belirttikleri hususlar konusunda açıklamalarda bulunur. Dilerse kişiler avukatlarının yanında duruşmaya girip açıklamalarda bulunabilir. Duruşmalı yapılan davalarda mahkeme duruşmadan sonra 15 gün içinde karar vermek zorundadır. Tabi ki gerekçeli kararlar yayımlandıktan sonra ve tebliğ edildikten sonra itiraz süreleri işlemeye başlar. İlk derece mahkemesinin vermiş olduğu karara karşı taraflar 30 gün içinde bölge idare mahkemesine itirazda bulunup istinaf kanun yoluna başvurabilir. 

Yürütme Durdurma Davası Nedir?

Unutulmamalıdır ki yürütmeyi durdurma davası diye bir dava yoktur. Yürütme durdurma talebi sadece ve sadece idari işlemin iptali davalarında talep edilen bir husustur. Nitekim kişi yürütme durdurma davasını tek başına açamayacağından yapılan işlemin iptali davasında yürütme durdurma talep edecek ve buna göre mahkeme öncelikle yürütme durdurma ile ilgili karar verdikten sonra davanın esasını incelemeye başlayacaktır. Yürütme durdurma talep eden tarafın yürütme durdurma harçlarını da yatırması şarttır. Yürütme durdurma talebinin reddi durumunda 7 gün içinde bölge idare mahkemesine itiraz edilebilir. Bölge idare mahkemesinin verdiği kararlar kesindir.

Kategoriler

  • İdare Hukuku

  • Tıp Hukuku

  • Polis, Asker Ve Memur Hukuku

  • Bilişim Hukuku

  • Boşanma Ve Nafaka Hukuku

  • Tazminat Hukuku

  • İş Hukuku

  • Ceza Hukuku

  • Ticaret Hukuku

  • Miras Hukuku

  • Sağlık Turizmi Hukuku

  • Tüketici Hukuku


İlgili Bloglar







DİĞER BLOG YAZILARIMIZ


Silahlı Kuvvetlerden Ayırma Cezası Nedir?
Silahlı Kuvvetlerden Ayırma Cezası Nedir?

Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma cezası TSK Disi...

Devamı
DİSİPLİN CEZALARININ YERİNE GETİRİLME ŞEKİLLERİ NELERDİR?
DİSİPLİN CEZALARININ YERİNE GETİRİLME ŞEKİLLERİ NELERDİR?

Subay yedek subay dahil, astsubaylar, uzman erbaşl...

Devamı
Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Cezaları Nelerdir?
Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Cezaları Nelerdir?

Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Cezaları, 6413 Sa...

Devamı
Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Suç ve Cezaları Nelerdir?
Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Suç ve Cezaları Nelerdir?

Yükseköğretim kurumları öğrencilerine verilecek di...

Devamı
Mil Hukuk ve Danışmanlık