DİSİPLİN CEZASINDA BİR ALT CEZA UYGULAMASI

DİSİPLİN CEZASINDA BİR ALT CEZA UYGULAMASI

30-09-2019
DİSİPLİN CEZASINDA BİR ALT CEZA UYGULAMASI

DİSİPLİN CEZASINDA BİR ALT CEZA UYGULAMASI

Disiplin cezalarında bir alt ceza uygulamasının yapılabilmesi kanun tarafından bazı şartların varlığına bağlanmışıtr. Disiplin suçu işlemiş ve disiplin cezası ile cezalandırılacak memur geçmiş safahatları bakımından çalışmaları olumlu ise ödül veya başarı belgesi almışsa verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygılanabilir. Aynı zamanda disiplin suçunu işlediği tarihe kadar çalışmaları olumlu olan daha önce hiç disiplin cezası bulunmayan memura da alt ceza uygulanabilir. Bu konuda takdir yetkisi disiplin cezasını veren amir veya kurula aittir. Takdir hakkının kullanılmasında eylemin ağırlığı ve önemi de etkili olacaktır. 

Memurluktan çıkarma cezasının bir alt cezası kademe ilerlemesinin durdurulması kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının bir alt cezası ayklıktan kesme aylıktan kesme cezasının bir alt cezası kınama kınama cezasının bir alt cezası ise uyarma cezasıdır. Uyarma cezasının bir alt cezası bulunmamaktadır. Uyarma cezasının bir altı dikkat çekme olup bu husus bir ceza değildir. Aylıktan kesme cezasında amirin aylıktan kesilecek oranı 8/1 yerine 30/1 şeklinde belirlemesi alt ceza uygulaması olarak anlaşılmamalıdır. 

Burada önemle belirtilmesi gereken bir nokta kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının bir alt cezası olan aylıktan kesme cezasını ve memuriyetten çıkmarma cezasının bir alt cezası olan kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını verebilecek olan disiplin amiri değil yetkili kuruldur.

Memurun geçmiş safahatine göre bir alt ceza ile cezalandırılıp cezalandırılmayacağı konusunda ceza yazısında bir değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gereketiren fiil ve haller bakımından alt ceza uygulaması yoluyla aylıktan kesme cezası verilmesi disiplin amirinin değil Genelkurmay Disiplin Kurulunun uygun görüşünü almak kaydıyla atamaya yetkili amirin yetkisindedir.

Tekerrür ve alt ceza uygulaması açısından önemli bir nokta da tekerrür uygulaması sonucu bir üst disiplin cezası verilen durumlarda artık alt ceza indirimi imkan yoktur.

Disiplin Cezasında Bir Alt Ceza Uygulaması

" Dava; öğretmen olarak görev yapan davacının, alt ceza uygulanmak suretiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/C maddesi uyarınca 1/30 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... tarihli ve ... sayılı işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı maddi hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, Kanunda öngörülen koşulların varlığı halinde bir alt ceza uygulanması ayrı bir disiplin cezası niteliği taşımadığından, başka bir ifade ile asıl ceza yetkili disiplin kurulu veya disiplin amiri tarafından uygun görülen ceza olduğundan, doğrudan kademe ilerlemesinin durdurulması cezası vermeye yetkili olmayan vali tarafından alt ceza uygulanmak suretiyle 1/30 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırmaya ilişkin olarak tesis olunan dava konusu işlemde yetki unsuru açısından hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, maaşından yapılan kesintinin yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Davalı idare tarafından, mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek temyizen incelenip bozulması istenilmektedir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/D-(f) maddesinde; Gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenleme, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılmayı gerektiren fiil ve haller arasında sayılmış, aynı maddenin 3. fıkrasında, geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan veya ödül ve başarı belgesi alan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanının uygulanabileceği hüküm altına alınmıştır. 657 sayılı Kanun'un 126. maddesinde ise “uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir. Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir.

Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler.” hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda sözü edilen düzenlemelerle uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve devlet memurluğundan çıkarmaya ilişkin disiplin cezası tekliflerinin hangi makam ve kurul tarafından karara bağlanacağı, karara bağlanan disiplin cezalarının ise hangi makamlar tarafından onaylanacağı belirlenmiştir. Bu kapsamda disiplin kurullarının ayrı bir ceza tayinine yetkisi olmadığı açık olmakla birlikte, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren eylem nedeniyle yapılan soruşturma sonucu soruşturmacı tarafından önerilen cezayı değerlendirecek olan disiplin kurullarının eylemi sabit görmesi, fakat geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olanlar ve ödül veya başarı belgesi alanlar için bir alt ceza uygulanması yönünde kanaate varması halinde; disiplin kurullarının bu yetkilerini kendilerinin kullanacağı, verecekleri kararlarında kanunda belirtilen makamlar tarafından onaylanacağı kuşkusuzdur.

Dosyanın incelenmesinden; davacının yapılan soruşturma sonucunda 657 sayılı Kanun'un 125/D-(f) maddesi uyarınca bir yıl kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılmasının teklif edildiği, İl Milli Eğitim Disiplin Kurulunca teklif uygun görülmekle birlikte, davacının daha önce disiplin cezasının olmaması, geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları ile ödülleri göz önüne alınarak bir alt ceza uygulanması amacıyla ... tarihli ve ... sayılı karar ile disiplin dosyasının Valilik makamına gönderildiği, Valilik makamınca alt ceza uygulanarak 1/30 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırıldığı anlaşılmaktadır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin 3. fıkrasında belirtilen alt ceza uygulamasının ayrı bir disiplin cezası niteliği taşımadığı ve asıl cezayı vermeye yetkili olan disiplin amirinin yada kurulun alt cezayı vermesi gerektiği hususu Dairemizin yerleşmiş bir içtihatıdır. Bu doğrultuda dava konusu işlemde kademe ilerlemesinin durdurulması cezası için getirilen teklifin İl Milli Eğitim Disiplin Kurulunca bir alt ceza uygulanması amacıyla reddedilmesi üzerine söz konusu alt cezanın da Disiplin Kurulu tarafından verilmesi gerekmekte ise de, bakılan olayda olduğu gibi disiplin kurullarının, ilgililerin bir alt ceza ile cezalandırılması konusundaki iradelerini açık ve net bir şekilde (cezanın türü, uygulanma süresi, cezanın oranı) ortaya koyması veya alt ceza uygulanması yolundaki irade açıkça ortaya konulmuş olmakla beraber cezanın uygulanma süresi veya oranının açıkça belirtilmediği durumlarda ise ilgili cezanın en düşük oranı veya uygulanma süresinin, disiplin kurulu veya amirince verilmesinde de Dairemizce hukuka aykırılık görülmemektedir.

Dava konusu olayda da İl Milli Eğitim Disiplin Kurulunca, davacı hakkında önerilen kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, açıkça alt ceza uygulanması amacıyla reddedildiğinden ve uygulanacak alt cezada oran belirtilmemekle beraber, Valilik makamınca, kademe ilerlemesinin alt cezası olan aylıktan kesme cezasının en düşük oranı olan 1/30 oranında aylıktan kesme cezası verilmesi nedeniyle işlemde yetki unsuru yönünden hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bu durumda; İdare Mahkemesince uyuşmazlığın diğer hususlar yönünden incelenerek davanın karara bağlanması gerekirken işlemin yetkisiz makamca tesis edildiği gerekçesiyle verilen iptal kararında hukuki isabet görülmemiştir." Danıştay 12. Daire, 2016/1158, 2017/2617. 

Alt Ceza Uygulaması Danıştay Kararları

Disiplin Kurulu Kararı Alınmadan Alt Ceza Verilmesi

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 126. maddesi uyarınca, disiplin soruşturması sonucunda davacının kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılmasına ve sicil durumu değerlendirilerek bir alt ceza olan aylıktan kesme cezasının uygulanmasına, memurun bağlı olduğu kurumun yetkili disiplin kurulu kararı alındıktan sonra atamaya yetkili amirinin yetkili olduğu, bu nedenle doğrudan soruşturmayı yapan disiplin amiri hakim tarafından cezalandırılmasına ilişkin işlemde yetki ve şekil yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Karar davalı idare tarafından temyiz edilmiş ancak reddedilmiştir. T.C. DANIŞTAY 5. DAİRE E. 2016/49735 K. 2019/4970 T. 25.9.2019

Bir Alt Ceza Verilmesi ve İptali

Emniyet Müdürlüğü Koruma Şube Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, "Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Kıyafet Yönetmeliğine aykırı biçimde giyinmek, eksik kuşamla göreve çıkmak, görev yeri kol arması ve sicil numarası takmamak" fiilini işlediğinden bahisle 1 günlük aylık kesimi" cezasıyla cezalandırılması gerekmekte ise de, anılan kanun gereği bir alt ceza uygulanarak "kınama" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin 10/01/2011 tarih ve E:..., K:... sayılı ... Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; her ne kadar dosya kapsamından ve davacının kendi beyanlarından denetim esnasında davacının çelik yelek giymediği sabit ise de, dosyada bulunan mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacının bel fıtığı rahatsızlığının mevcut olduğu, bu nedenle 12 saat esasına göre tuttuğu nokta nöbetinde ağır olan çelik yeleği giymekte zorlandığı, olaydan önce söz konusu çelik yeleğin daha hafif ve incesiyle değiştirilmesi yönünde şifai talepleri olduğu, en son olarak 15/06/2010 tarihinde bağlı olduğu şubeye ilettiği raporunda da bu isteğini yinelediği görülmekte olup, bu durum karşısında davalı idarece, ya davacıya uzun süreli sabit nokta nöbetinin yazılmaması ya da nöbet esnasında rahatça üzerinde taşıyabileceği bir çelik yeleğin tahsis edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Buna göre; davacının, nöbet esnasında çelik yelek giymemesinin haklı ve geçerli bir mazereti olduğundan dava konusu disiplin cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilmiştir. Karar davalı idare tarafından temyiz edilmiş ancak ilk derece mahkemesi kararı onanmış ve temyiz başvurusu reddedilmiştir. T.C. DANIŞTAY 5. DAİRE E. 2016/16317 K. 2019/4125 T. 12.6.2019

Kategoriler

  • İdare Hukuku

  • Tıp Hukuku

  • Polis, Asker Ve Memur Hukuku

  • Bilişim Hukuku

  • Boşanma Ve Nafaka Hukuku

  • Tazminat Hukuku

  • İş Hukuku

  • Ceza Hukuku

  • Ticaret Hukuku

  • Miras Hukuku

  • Sağlık Turizmi Hukuku

  • Tüketici Hukuku


İlgili Bloglar







DİĞER BLOG YAZILARIMIZ


Silahlı Kuvvetlerden Ayırma Cezası Nedir?
Silahlı Kuvvetlerden Ayırma Cezası Nedir?

Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma cezası TSK Disi...

Devamı
DİSİPLİN CEZALARININ YERİNE GETİRİLME ŞEKİLLERİ NELERDİR?
DİSİPLİN CEZALARININ YERİNE GETİRİLME ŞEKİLLERİ NELERDİR?

Subay yedek subay dahil, astsubaylar, uzman erbaşl...

Devamı
Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Cezaları Nelerdir?
Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Cezaları Nelerdir?

Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Cezaları, 6413 Sa...

Devamı
Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Suç ve Cezaları Nelerdir?
Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Suç ve Cezaları Nelerdir?

Yükseköğretim kurumları öğrencilerine verilecek di...

Devamı
Mil Hukuk ve Danışmanlık