Disiplin Cezası Verilmesinde Takdir Hakkı Kullanılır mı?

Disiplin Cezası Verilmesinde Takdir Hakkı Kullanılır mı?

30-09-2019
Disiplin Cezası Verilmesinde Takdir Hakkı Kullanılır mı?

Disiplin Cezası Verilmesinde Takdir Hakkı Kullanılır mı? (TSK Disiplin Kanunu Madde 6)

Disiplin Kanununa göre disiplin cezası vermeye yetkilendirilmiş kişi ve organlar disiplin cezası uygulanması ile ilgili takdir haklarını ölçülü adaletli ve hakkaniyetli bir şekilde kullanmak zorundadırlar. Takdir hakkı mutlaka ama mutlaka gerekçeli olarak kullanılmalıdır. Takdir hakkının kullanılması sırasında disiplinsizliğin işleniş biçimi, disiplinsizliğin işlendiği zaman ve yer , disiplinsizliğin askeri hizmete olumsuz etkisinin ağırlığı, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığı, disiplinsizlik yapan personelin kast veya taksire dayalı kusurunun ağırlığı, disiplinsizlik yapan personelin daha önceki disiplin durumu, disiplinsizlik yapan personelin samimi ikrarı ve gösterdiği pişmanlık gibi hususlar gözönüne alınır. İtiraz üzerine yetkili makamlar tarafından verilen kararlar hariç olmak üzere, hiçbir idari makam tarafından disiplin cezası ile ilgili takdir hakkının kaldırılması sonucunu doğuran bir karar verilemez veya uygulama yapılamaz. 

Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanununun 6. maddesi ile disiplin hukukundaki takdir hakkının nasıl kullanılacağına ilişkin esaslar belirlenmiştir. Maddenin birinci fıkrası ile disiplin hukukuna ilişkin olarak geniş bir takdir yetkisi bulunan disiplin cezası vermeye yetkilendirilmiş kişi ve organların bu haklarını kullanırken gözönüne alacakları esas kriterler belilenmiştir. Buna göre takdir hakkının kullanıldığı her yerde esas alınacak ana presipler; ölçülülük, adalet ve hakkaniyet prensipleri olacaktır. İtiraz yolu üzerine incelemeyi yapan amir ile yargı denetimine tabi olacak işlemlerde yargı yerleri tarafından bu prensiplere uygun davranılıp davranılmadığı denetlenecektir

Maddenin ikinci fıkrası disiplin hukuku ile ilgili karar vericilerin daha isabetli kararlar vermesine yardımcı olmak amacıyla konulmuştur. Uygulamada hiçbir gerekçe gösterilmeden disiplin cezası verilmesi gibi durumlara rastlanabilmektedir. Bu gibi hatalı durumların önüne geçilebilmesi amacıyla fıkra ile takdir hakkının gerekçeli olarak kullanılması zorunlu hale getirilmiştir. Örneğin cezayı gerektirecek davranışın tam olarak tanımlanması astın yaptığı savunmanın değerlendirilmesi verilen cezanın neye göre artırıldığı veya azaltıldığı gibi gerçeklerin ceza kararında bulunması gerekecektir. 

Maddenin üçüncü fıkrasında takdir hakkının kullanılmasında gözönüne alınacak kriterler sıralanmıştır. Kanunla disiplin cezası vermeye yetkilendirilmiş kişi ve organlar takdir hakkını kullanacakları yer ve zamanlarda bu fıkrada yazılı olan hususları somut olaya uygulayacak ve ona göre karara varacaklardır. 

Maddenin dördüncü fıkrasında gerekçeli şekilde kullanılmış olan takdir hakkını ortadan kaldıracak şekilde bir karar verilemeyeceği ve uygulama yapılamayacağı esasa bağlanmıştır. Ancak, bir üst disiplin amirine itiraz veya bir üst disiplin kuruluna itiraz durumunda bu kişi ve organların kanunla tanınmış yetkileri kapsamında vereceği kararlar bu fıkranın istisnasını oluşturmaktadır. 

Disiplin amirleri soruşturma sonucunda fiilin disiplinsizlik oluşturduğu kanaatine vardığı takdirde disiplinsizliğin hangi disiplin cezasını oluşturduğunu tespit eder. Disiplin cezası ile cezalandırılacak asker kişinin sicilini, daha önce disiplin cezası almış olup olmadığını inceler ve cezanın türü belirlenir. Bu çalışma sonrasında koşulların gerçekleşmesi sonucunda bir derece ağır cezaya ya da bir derece hafif cezaya karar verilebilir. Bir derece ağır cezanın verilmesi konusunda şartlar oluşmuş ise kanunumuz disiplin amirlerine bu konuda bir takdir yetkisi tanımamıştır. Ancak disiplin amirleri asker kişinin sicil durumunu, disiplin geçmişi ile eylemin niteliği ile hizmetteki çalışmalarını gözönüne alınarak bir derece hafif ceza uygulayabilir. 

Takdir Hakkı Kullanılırken Nelere Dikkat Edilmelidir?

  • Disiplinsizliğin işleniş biçimi,
  • Disiplinsizliğin işlendiği zaman ve yer,
  • Disiplinsizliğin askeri hizmete olumsuz etkisinin ağırlığı,
  • Meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığı,
  • Disiplinsizlik yapan personelin kast veya taksire dayalı kusurunun ağırlığı,
  • Disiplinsizlik yapan personelin daha önceki disiplin durumu,
  • Disiplinsizlik yapan personelin samimi ikrarı ve gösterdiği pişmanlık gibi hususlar gözönüne alınır.

İdare Hukuku Avukatı Hukuki Değerlendirme

İdare hukuku avukatı- İdare hukuku mevzuatının fazla olması ile idarenin hukuki işlemlerinin sınırı olmaması bu hususlarda yaşanan hukuki ihtilafların çözümünün uzmanlar vasıtasıyla gidierilmesine yol açmaktadır. Örneğin idare hukuku kapsamından disiplin cezalarına itiraz başlı başına uzmanlık gerektiren bir konu iken güvenlik soruşturması iptali davası ya da belediye encümen kararlarının iptali apayrı bir konu ve uzmanlık gerektrimektedir. Bu sebeple bu konulara vakıf olmak ayrı meziyetler gerektirmekte ve uzmanlaşmayı zorunlu kılmaktadır. Disiplin hukuku da bu uzmanlık dallarından bir tanesidir. Bu sebeple disiplin cezalarının verilmesi disiplin cezalarına itiraz edilmesi disiplin suç ve cezalarının iptali gibi hsusslar ile disiplin suç ve cezalarında takdir hakkının kullanımı ve yasaya uygunluğunun denetimi bu konuda uzman idare hukuku avukatı yardımıyla yapılması tavsiye edilmektedir. Zira kişilerin aynı konuya ilişkin bir kez dava açma hakkı olduğu, aynı konu sebebiyle önceden açılmış ve reddedilmiş bir dava nedeniyle yeniden açılan davaların kesin hüküm sebebiyle reddedileceği hususları göz önüne alındığında bilinçli olarak hareket edilmesi davacının yararına ve menfaatine olacaktır.

Kategoriler

  • İdare Hukuku

  • Tıp Hukuku

  • Polis, Asker Ve Memur Hukuku

  • Bilişim Hukuku

  • Boşanma Ve Nafaka Hukuku

  • Tazminat Hukuku

  • İş Hukuku

  • Ceza Hukuku

  • Ticaret Hukuku

  • Miras Hukuku

  • Sağlık Turizmi Hukuku

  • Tüketici Hukuku


İlgili Bloglar







DİĞER BLOG YAZILARIMIZ


Silahlı Kuvvetlerden Ayırma Cezası Nedir?
Silahlı Kuvvetlerden Ayırma Cezası Nedir?

Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma cezası TSK Disi...

Devamı
DİSİPLİN CEZALARININ YERİNE GETİRİLME ŞEKİLLERİ NELERDİR?
DİSİPLİN CEZALARININ YERİNE GETİRİLME ŞEKİLLERİ NELERDİR?

Subay yedek subay dahil, astsubaylar, uzman erbaşl...

Devamı
Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Cezaları Nelerdir?
Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Cezaları Nelerdir?

Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Cezaları, 6413 Sa...

Devamı
Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Suç ve Cezaları Nelerdir?
Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Suç ve Cezaları Nelerdir?

Yükseköğretim kurumları öğrencilerine verilecek di...

Devamı
Mil Hukuk ve Danışmanlık