Disiplin Cezalarına İtiraz ve Aleyhe Bozma Yasağı

Disiplin Cezalarına İtiraz ve Aleyhe Bozma Yasağı

07-12-2020
Disiplin Cezalarına İtiraz ve Aleyhe Bozma Yasağı

Disiplin Cezalarına İtiraz ve Aleyhe Bozma Yasağı

Disiplin cezalarına itiraz ve aleyhe bozma yasağı- Disiplin cezalarına itirazda ceza muhakemesine ilişkin kurallar da uygulanmaktadır. Disiplin hukukunda da ceza muhakemesi kanununda yer alan aleyhe bozma yasağı ilkesi uygulama yeri bulmaktadır. Devlet memurları kendilerine verilen disiplin cezalarının iptali için kurumlarına başvuru yaptıklarında kurum bu itirazı değerlendirmeli ve kişinin hukuki güvenliğini sağlayarak buna göre bir karar vermelidir. 

Nitekim disiplin cezası ile tecziye edilen kamu görevlisi bu disiplin cezasına karşı süresi içerisinde itiraz eder ve itiraz kabul edilirse 657 sayılı kanuna göre disiplin amirleri kararı gözden geçirerek verilen cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilirler. Bu çok önemli bir husustur. İtiraz üzerine ağırlaştırılmış bir disiplin cezası verilmesi hukuki güvenlik ilkesi ile aleyhe bozma yasağı ilkesine açıkça aykırılık teşkil edecektir. Zira kişi mevcut disiplin cezasına itiraz etmiş ve itirazı kabul görerek daha ağır bir disiplin cezası ile karşılaşmış ise itirazın bir anlamı kalmayacak bir üst merciye başvuru yolunun hukuki mantığı ortadan kaldırılmış olacaktır. Daha ağır bir ceza ile karşılaşma olasılığı olduğunu düşünen devlet memuru Anayasal bir hak olan itiraz hakkını kullanmaktan men edilmiş olacak üstü kapalı olarak hak mahrumiyetini destekler bir işlemin tesisine icazet verilmiş olacaktır. Bundan dolayıdır ki ceza yargılamasının olmazsa olmazlarından olan ve hukuki güvenliğin gereği olan aleyhe bozma yasağı ilkesi disiplin hukukunun da vazgeçilmezi olup idari davalarda da savunmalarda yer almalıdır. 

Yukarıda da değindiğimiz üzere bu tür savunmaların yapılması elzemdir. Nitekim bu tür disiplin hukuku kuralları uzmanlık gerektiren bir alandır. Bu hukuki branşın alanında uzman avukatlar vasıtasıyla takibinin yaptırılarak idari dava avukatlarından ya da memur davalarına bakan avukatlardan hukuki destek alınması önemle tavsiye olunmaktadır.

Aleyhe Bozma Yasağı Danıştay Kararı

T.C.
DANIŞTAY
12. DAİRE
E. 2020/…
K. 2020/…

Temyiz Kanun Yoluna Başvuran
Davacı                                                     :

Vekili                                                       : Av. Bilgehan UTKU/ Av. Emre ASAN

Davalı                                                      :

Vekili                                                        :

ÖZET : … Adliyesi'nde mübaşir olarak görev yapan davacının, … adliyesinde mübaşir olarak görev yaptığı dönemde işlediği ileri sürülen fiilleri nedeniyle 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/C- ( ı ) maddesi uyarınca 1/15 oranında aylıktan kesme cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin işleme yaptığı itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

Disiplin hukukunda da temelleri bulunan bu ilke kapsamında 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 136. maddesinde yer verilen “İtiraz halinde, itiraz mercileri kararı gözden geçirerek verilen cezayı aynen kabul edebilecekleri gibi cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilirler.” hükmüyle, memurların disiplin cezalarına itiraz etmeleri durumunda daha ağır bir disiplin cezası verilmesi yasaklanarak, kamu görevlilerinin çekinmeden itiraz yoluna başvurabilmeleri kanunla güvence altına alınmıştır.

Bu durumda, davacı tarafından, hakkında tesis edilen kınama cezasına karşı yapılan itiraz üzerine, davacının daha önceki hukuki durumundan daha ağır yeni bir hukuki durum oluşturacak şekilde tesis edilen, aleyhe hüküm verme yasağının ihlâli niteliği taşıyan dava konusu aylıktan kesme cezasında hukuka uyarlık, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
İSTEMİN KONUSU : … 2. İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…/1738, K:…/466 Sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: … Adliyesi'nde mübaşir olarak görev yapan davacının, … adliyesinde mübaşir olarak görev yaptığı dönemde işlediği ileri sürülen fiilleri nedeniyle 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/C- ( ı ) maddesi uyarınca 1/15 oranında aylıktan kesme cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin 05/10/2012 tarih ve 2012/1 Sayılı işleme yaptığı itirazın reddine ilişkin 07/03/2013 tarih ve 198 Sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

… 2. İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…/1738, K:…/466 Sayılı kararı ile; davacının görevi içerisinde Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunduğu hususunun sabit olduğu anlaşıldığından davacının eylemine uygun olarak verilen dava konusu 1/15 oranında aylıktan kesme cezasında ve anılan disiplin cezasına yapılan itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, işlemiş olduğu iddia edilen eylemlerin hiçbir dayanağı ve delilinin bulunmadığı, soruşturma raporunun somut hiçbir gerekçeye dayanmadığı, yapılan soruşturmanın hukuka aykırı olduğu, savunma istem yazısında isnat edilen fiil ve hallerin açıkça yer, kişi, zaman ve olay belirtilerek yazılması gerekirken bu hususlarda yeterince açıklama yapılmadan savunmasının alındığı, gidilecek keşiflerde bilirkişi tayininin kendisinin yetki ve tasarrufunda olmadığı, görevinin sadece Mahkemece tayin edilen bilirkişileri olmaları gereken yer ve zamanda hazır etmek olduğu, bu durumun bile hakkındaki isnatların dayanaksız ve art niyetli olduğunu gösterdiği, dava konusu işlemde soruşturmaya başlama ve ceza verme zamanaşımı sürelerinin geçirilmiş olduğu, tamamen soyut ve gerçeğe aykırı beyanlara dayanarak dava konusu işlemin tesis edildiği, mahkemenin kararında somut hiçbir gerekçeye dayanmadığı, kararın usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, idare mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yoluyla bozulabilmelerinin 2577 Sayılı Kanun'un 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkün olduğu, anılan kararın bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ DÜŞÜNCESİ : Davacı tarafından, hakkında tesis edilen kınama cezasına karşı yapılan itiraz üzerine, davacının daha önceki hukuki durumundan daha ağır yeni bir hukuki durum oluşturacak şekilde tesis edilen dava konusu aylıktan kesme cezasında hukuka uyarlık, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

KARAR : İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :
… Adliyesi'nde mübaşir olarak görev yapan davacının, … Adliyesinde mübaşir olarak görev yaptığı dönemde işlediği ileri sürülen fiilleri nedeniyle 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesi uyarınca ''kınama cezası'' ile cezalandırılmasına karar verilmiş, davacı tarafından bu cezaya süresinde itiraz edilmiştir. İtirazın Adalet Bakanlığı, Bakanlık Disiplin Kurulu Başkanlığı tarafından değerlendirilmesi sonucunda, davacı hakkında usulüne uygun bir disiplin soruşturması yapılmadığı, ilgilinin disiplin cezasını gerektiren eylemi net bir şekilde ortaya konulmaksızın birbirinden ayrı fiiller genel ve soyut şekilde belirtilerek bir disiplin soruşturması yapıldığı, savunmasının da aynı yöntemle usulüne uygun olmayan şekilde alındığı, ayrıca disiplin kararında hangi bent kapsamında kınama cezası verildiğinin ortaya konulmadığı, memurun sicil durumu ve alt ceza değerlendirmesi yapılmadığı, dolayısıyla itiraza konu disiplin cezasının usul ve esas yönünden mevzuata uygun bulunmadığı gerekçesiyle Kurul'un … tarih ve … Sayılı kararı ile davacının itirazının kabulüne ve cezasının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bunun üzerine aynı konuda tekrar soruşturma yapmak üzere yeni muhakkik görevlendirilmiş, yeni muhakkik tarafından yapılan soruşturma sonucunda davacının, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/C- ( ı ) maddesi uyarınca 1/15 oranında aylıktan kesme cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiştir. Bu cezaya davacı tarafından yapılan itirazın, Adalet Bakanlığı, Bakanlık Disiplin Kurulu Başkanlığı'nın … tarih ve … Sayılı kararıyla reddedilmesi üzerine, bu işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 6111 Sayılı Kanun'un 113. maddesiyle değişik 135. maddesinde, disiplin amirleri tarafından verilen uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı disiplin kuruluna, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı yüksek disiplin kuruluna itiraz edilebileceği, itirazda sürenin, kararın ilgiliye tebliği tarihinden itibaren yedi gün olduğu, süresi içinde itiraz edilmeyen disiplin cezalarının kesinleşeceği, itiraz mercilerinin, itiraz dilekçesi ile karar ve eklerinin kendilerine intikâlinden itibaren otuz gün içinde kararlarını vermek zorunda oldukları, itirazın kabulü hâlinde, disiplin amirlerinin kararı gözden geçirerek verilen cezayı hafifletebileceği veya tamamen kaldırabileceği, disiplin cezalarına karşı idari yargı yoluna başvurulabileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

A. yargılanma hakkı kapsamında değerlendirilebilecek, ceza usul hukukunun önemli ilkelerinden biri olan "aleyhe hüküm verme yasağı", bireylerin hukuki güvenliğini sağlayan, cezayı ağırlaştırmaya engel bir ilkedir. Ceza Muhakemesi Kanunu ve yargı içtihatları ile benimsenmiş olan bu ilke sayesinde davanın taraflarının, ilk yargı kararından daha ağır bir sonuçla karşılaşmayacaklarını bilerek, çekinmeden kanun yoluna başvurmaları sağlanmaktadır.

Disiplin hukukunda da temelleri bulunan bu ilke kapsamında 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 136. maddesinde yer verilen “İtiraz halinde, itiraz mercileri kararı gözden geçirerek verilen cezayı aynen kabul edebilecekleri gibi cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilirler.” hükmüyle, memurların disiplin cezalarına itiraz etmeleri durumunda daha ağır bir disiplin cezası verilmesi yasaklanarak, kamu görevlilerinin çekinmeden itiraz yoluna başvurabilmeleri kanunla güvence altına alınmıştır.
Bu durumda, davacı tarafından, hakkında tesis edilen kınama cezasına karşı yapılan itiraz üzerine, davacının daha önceki hukuki durumundan daha ağır yeni bir hukuki durum oluşturacak şekilde tesis edilen, aleyhe hüküm verme yasağının ihlâli niteliği taşıyan dava konusu aylıktan kesme cezasında hukuka uyarlık, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

SONUÇ : Açıklanan nedenlerle;
1.2577 Sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin temyize konu … 2. İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…/1738, K:…/466 Sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,

Kategoriler

  • İdare Hukuku

  • Tıp Hukuku

  • Polis, Asker Ve Memur Hukuku

  • Bilişim Hukuku

  • Boşanma Ve Nafaka Hukuku

  • Tazminat Hukuku

  • İş Hukuku

  • Ceza Hukuku

  • Ticaret Hukuku

  • Miras Hukuku

  • Sağlık Turizmi Hukuku

  • Tüketici Hukuku


İlgili Bloglar







DİĞER BLOG YAZILARIMIZ


Silahlı Kuvvetlerden Ayırma Cezası Nedir?
Silahlı Kuvvetlerden Ayırma Cezası Nedir?

Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma cezası TSK Disi...

Devamı
DİSİPLİN CEZALARININ YERİNE GETİRİLME ŞEKİLLERİ NELERDİR?
DİSİPLİN CEZALARININ YERİNE GETİRİLME ŞEKİLLERİ NELERDİR?

Subay yedek subay dahil, astsubaylar, uzman erbaşl...

Devamı
Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Cezaları Nelerdir?
Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Cezaları Nelerdir?

Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Cezaları, 6413 Sa...

Devamı
Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Suç ve Cezaları Nelerdir?
Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Suç ve Cezaları Nelerdir?

Yükseköğretim kurumları öğrencilerine verilecek di...

Devamı
Mil Hukuk ve Danışmanlık