Bekçilik Güvenlik Soruşturmasında Nelere Bakılır?

Bekçilik Güvenlik Soruşturmasında Nelere Bakılır?

10-11-2019
Bekçilik Güvenlik Soruşturmasında Nelere Bakılır?

Bekçilik Güvenlik Soruşturmasında Nelere Bakılır?

Bekçilik güvenlik soruşturması 772 sayılı Çarşı ve Mahalle Bekçileri Kanununa göre yapılmaktadır. Belirtmek gerekir ki bekçilerin bekçi olarak kabulünün sağlanabilmesi için kanunda yer alan unsurları taşıması gerekir. Çarşı ve mahalle bekçisi olacaklarda bulunması gereken nitelikler belirttiğimiz kanunun 6. maddesinde sayılmıştır. 

Çarşı ve Mahalle Bekçisi Olacaklarda Bulunması Gereken Nitelikler Nelerdir?

Çarşı ve mahalle bekçisi olacaklarda bulunması gereken nitelikler bekçilik şartları, bekçi olma şartları kanunun 6. maddesinde sayılmıştır. İlgili kanun maddesinde 

Türk vatandaşı olmak,

İlkokulu bitirmiş olmak,

Askerlik ödevini bitirmiş olup 30 yaşından yukarı olmamak,

Görevini yapmaya engel olabilecek bir hastalık veya engelliliği bulunmadığı sağlık kurulu tarafından verilmiş raporlarla tevsik edilmiş olmak,

Ağır hapis veya 6 aydan fazla hapis veyahut affa uğramış olsalar bile zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanmak, dolanlı iflas veya yüzkızartıcı başka bir fiilden dolayı hapis cezasından hükümlü bulunmamak,

Türk toplum telakkilerine göre kötü şöhretli tanınmamak,

Kamu haklarından mahrum olmamak, kamu hizmetlerinden mahrumiyet Cezası ile mahkum bulunmamak unsurlarının bir arada bulunması gerekir. 

Yine çarşı ve mahalle bekçilerinin alımları Çarşı ve Mahalle Bekçiliğine Giriş Sınavı Yönetmeliğinin 5. maddesinde Çarşı ve Mahlalle Bekçisi Adaylarında Aranacak Nitelikler düzenlenmiştir. İlgili maddeye göre

Türk vatandaşı olmak,
İlkokulu bitirmiş olmak,
Askerlik ödevini bitirmiş olmak,
18 yaşını tamamladıktan sonra yaptırılan yaş düzeltmelerinde düzeltmeden önceki yaş dikkate alınmak kaydıyla, başvuru tarihi itibarıyla 18 yaşını tamamlamış ve 31 yaşından gün almamış olmak,
Ağır hapis veya altı aydan fazla hapis veyahut affa uğramış olsalar bile zimmet, ihtilas, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanmak, dolanlı iflas veya yüz kızartıcı başka bir fiilden dolayı hapis cezasından hükümlü bulunmamak,
Türk toplum telakkilerine göre kötü şöhretli tanınmamak,
Kamu haklarından mahrum olmamak, kamu hizmetlerinden mahrumiyet cezası ile mahkûm bulunmamak,
Memuriyete engel bir hali bulunmamak,
Silah taşımaya veya silahlı görev yapmaya hukuki bir engeli bulunmamak,
Sağlık Yönetmeliğinde belirtilen şartları taşımak,
Adayın kendisinin ve evli ise eşinin; genelev, birleşme yeri, randevuevi, tek başına fuhuş yapılan konut ve benzeri yerlerde çalışmış veya aracılık ve bekleyicilik fiillerinde bulunmamış olmak, genel ahlak ve edebe aykırı mahiyette her türlü yazılı, sesli ve görüntülü eserleri, kaydedildiği materyale bakılmaksızın üretmek ve satmaktan veya kumar, uyuşturucu veya uyarıcı madde nedeniyle, hakkında herhangi bir adli veya İdari soruşturma veya kovuşturma devam ediyor olmamak, bunlardan dolayı İdari yaptırım uygulanmamak veya bu işler nedeniyle hüküm giymemiş olmak,
Alkol, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımı nedeniyle tedavi görmüş veya görüyor olmamak,
Sağlık Yönetmeliği hükümleri hariç, herhangi bir nedenle polis eğitim kurumlarından çıkarılmamış olmak,
Terör örgütleri ile bu örgütlerin legal veya illegal uzantılarının eylemlerine, toplantılarına, yürüyüş ve mitinglerine karışmamış, desteklememiş ve katılmamış olmak,
Başvuru tarihinde herhangi bir siyasi partiye veya siyasi partilerin yan kuruluşlarına üye bulunmamak,
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumlu olmak.  şartlarının taşınması şarttır. Bu şartları taşımayanlar çarşı ve mahalle bekçisi olamayacaktır. 

Bekçi Güvenlik Soruşturması Olumsuz Gelirse Ne Yapılmalıdır?

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz gelen (olumsuz güvenlik soruşturması) çarşı ve mahalle bekçisi adaylarının bu olumsuzluğun üstesinden gelebilmesi için dava açması şarttır. Dava, güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğuna ilişkin Valilik makamı yazısının tebliği tarihinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde açılmalıldır.  

Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Hangi Kanuna Göre Yapılır?

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması 4045 sayılı kanuna göre yapılır. Ayrıca 4045 sayılı kanuna uygun olarak hazırlanmış olan Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştıması Yönetmeliği de bulunmakta olup kişilerin güvenlik soruşturmaları sonucunda elde edilen biligilerin güvenlik soruşturmalarını olumsuz olarak etkileyip etkilemeyeceği hakkında kurul kararı verilir ve kişinin güvenlik soruşturması olumsuz ise ilişiği kesilir ve işlemleri sonlandırılır. Çarşı ve Mahalle Bekçileri ile ilgili olarak yapılan uygulamada genelde Emniyetten Tebligat yapılmakta ve Valilik makamının onayı ile işlemlerinin sonlandırılarak atamasının yapılmadığı tebliğ edilmektedir.

GÜVENLİK SORUŞTURMASININ ÇARŞI VE MAHALLE BEKÇİLİĞİNE ETKİSİ

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması 4045 sayılı kanuna ve Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliklerindeki hususlara göre yapılmaktadır. Özellikle 2018 yılında yapılan köklü değişikliklerle güvenlik sorutşurması ve arşiv araştırmasının kapsamı genişletilmiş, daha ayrıntılı bir araştırma yapılarak kişilerin devlet kadrolarına alınması yönetemi benimsenmiştir. Bu bağlamda güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde Devletin güvenliğinin, iç ve dış menfaatlerinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgeleri, bunların toplanmasını ve işlemini yürüten bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarının ilgili birim ve kısımlarının belirlenmesini, Türk Silahlı Kuvvetlerinde, emniyet ve istihbarat teşkilatlarında, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personeli, ilk defa veya yeniden kamu hizmeti ve görevlerine atanacakları ayrıca bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarının yurtdışı teşkilatlarında sürekli görevlendirilecek bütün personel için yapılacak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının esas ve usullerini, bunu yapacak mercileri, hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacak gizlilik dereceli yerlerde çalışan kamu personeli ile meslek grupları ve üst kademe yöneticilerini kapsamaktadır. Bu durumda güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yönetmeliğinin amacı, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde Devletin güvenliğinin, iç
ve dış menfaatlerinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin
bulunduğu bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarının gizlilik dereceli birim ve kısımlarını belirlemek, Türk Silahlı
Kuvvetlerinde, emniyet ve istihbarat teşkilatlarında, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel ile ilk defa
veya yeniden kamu hizmeti ve görevlerine atanacaklar hakkında yapılacak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını
düzenlemektir. Güvenlik soruşturması: Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığının, kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerinde ilişiği ile adli sicil kaydının ve hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, yıkıcı ve bölücü faaliyetlerde bulunup bulunmadığının, ahlaki durumunun, yabancılar ile ilgisinin ve sır saklama yeteniğinin mevcut kayıtlardan ve yerinden araştırılmaksuretiyle saptanması ve değerlendirilmesini ifade eder. 

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında sadece kişinin şahsı ile ilgili değil, kişinin içinde bulunduğu ortam da dikkate alınarak kapsamlı bir araştırma yapılır. Bundan dolayı güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yönetmeliğinin 11'inci maddesi; 

"Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında kişinin içinde bulunduğu ortam dikkate alınarak, kişinin kayıtlı ikamet
adresi ile fiilen ikamet ettiği adres esas alınmak suretiyle;
a) Kimlik kontrolü, kimlik kayıtlarının doğruluk derecesi, uyrukluğu, geçmişte yabancı bir devletin uyrukluğuna girip
girmediği,
b) Genel kolluk kuvvetlerinin ve istihbarat birimlerinin arşivlerinde bilgiler bulunup bulunmadığı, adli sicil kaydının
ve hakkında arama kaydı veya herhangi bir tahdidin olup olmadığı,
c) Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar
verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakının bulunup bulunmadığı ve 5816 sayılı Atatürk
Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanuna ve Atatürk ilke ve inkılaplarına aykırı davranıp davranmadığı,
ç) Şeref ve haysiyetini ihlal edecek ve görevine yansıyacak şekilde kumara, uyuşturucuya, içkiye, paraya ve aşırı bir
şekilde menfaatine düşkün olup olmadığı, ahlak ve adaba aykırı davranıp davranmadığı,
d) Yabancılarla, özellikle hasım ve hasım olması muhtemel Devlet mensupları ve temsilcileriyle ilgili derecesinin iç
yüzü ve nedeni,
araştırılır.
" şeklinde düzenlenmiştir. 

Kişi çarşı ve mahalle bekçiliği için başvuru yaptığında ve başvurusu kabul edildiğinde güvenlik ve arşiv araştırmasına tabi tutulur. Bu husus hem çarşı ve mahalle bekçiliği kanununda hem de çarşı ve mahalle bekçiliği giriş sınavı yönetmeliğinde düzenlenmiştir. Çarşı ve mahalle bekçileri kanununun "Çarşı ve mahalle bekçisi olacaklarda aşağıdaki niteliklerin bulunması şarttır." başlıklı 6'ncı maddesi;

"A) Türk vatandaşı olmak,
B) İlkokulu bitirmiş olmak,
C) Askerlik ödevini bitirmiş olup 30 yaşından yukarı olmamak,
D) Görevini yapmaya engel olabilecek bir hastalık veya engelliliği bulunmadığı sağlık kurulu tarafından verilmiş
raporlarla tevsik edilmiş olmak,
E) Ağır hapis veya 6 aydan fazla hapis veyahut affa uğramış olsalar bile zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık,
dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanmak, dolanlı iflas veya yüzkızartıcı başka bir fiilden dolayı hapis cezasından
hükümlü bulunmamak,
F) Türk toplum telakkilerine göre kötü şöhretli tanınmamak,
G) Kamu haklarından mahrum olmamak, kamu hizmetlerinden mahrumiyet Cezası ile mahkum bulunmamak
" şeklinde düzenlenmiş olup çarşı ve mahalle bekçilerinde bulunması gereken nitelikler belirleniştir. Yine Çarşı ve Mahalle Bekçiliği Giriş Sınavı Yönetmeliğinin adaylarda aranılacak şartlar başlıklı 5'inci maddesi ;

"(1) Çarşı ve mahalle bekçisi olacaklarda aranacak nitelikler:

a) Türk vatandaşı olmak,

b) İlkokulu bitirmiş olmak,

c) Askerlik ödevini bitirmiş olmak,

ç) 18 yaşını tamamladıktan sonra yaptırılan yaş düzeltmelerinde düzeltmeden önceki yaş dikkate alınmak kaydıyla, başvuru tarihi itibarıyla 18 yaşını tamamlamış ve 31 yaşından gün almamış olmak,

d) Ağır hapis veya altı aydan fazla hapis veyahut affa uğramış olsalar bile zimmet, ihtilas, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanmak, dolanlı iflas veya yüz kızartıcı başka bir fiilden dolayı hapis cezasından hükümlü bulunmamak,

e) Türk toplum telakkilerine göre kötü şöhretli tanınmamak,

f) Kamu haklarından mahrum olmamak, kamu hizmetlerinden mahrumiyet cezası ile mahkûm bulunmamak,

g) Memuriyete engel bir hali bulunmamak,

ğ) Silah taşımaya veya silahlı görev yapmaya hukuki bir engeli bulunmamak,

h) Sağlık Yönetmeliğinde belirtilen şartları taşımak,

ı) Adayın kendisinin ve evli ise eşinin; genelev, birleşme yeri, randevuevi, tek başına fuhuş yapılan konut ve benzeri yerlerde çalışmış veya aracılık ve bekleyicilik fiillerinde bulunmamış olmak, genel ahlak ve edebe aykırı mahiyette her türlü yazılı, sesli ve görüntülü eserleri, kaydedildiği materyale bakılmaksızın üretmek ve satmaktan veya kumar, uyuşturucu veya uyarıcı madde nedeniyle, hakkında herhangi bir adli veya İdari soruşturma veya kovuşturma devam ediyor olmamak, bunlardan dolayı İdari yaptırım uygulanmamak veya bu işler nedeniyle hüküm giymemiş olmak,

i) Alkol, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımı nedeniyle tedavi görmüş veya görüyor olmamak,

j) Sağlık Yönetmeliği hükümleri hariç, herhangi bir nedenle polis eğitim kurumlarından çıkarılmamış olmak,

k) Terör örgütleri ile bu örgütlerin legal veya illegal uzantılarının eylemlerine, toplantılarına, yürüyüş ve mitinglerine karışmamış, desteklememiş ve katılmamış olmak,

l) Başvuru tarihinde herhangi bir siyasi partiye veya siyasi partilerin yan kuruluşlarına üye bulunmamak,

m) Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumlu olmak.

(2) Birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen eğitim düzeyi için gerektiğinde İçişleri Bakanlığınca üst sınır belirlenebilir." ifadelerine yer verilerek düzenleme yapılmıştır. 

Hem kanunda hem de yönetmelikte görüleceği üzere çarşı ve mahalle bekçilerinde bulunması gereken nitelikler belirtilmiştir. Güvenlik sorutşurması ve arşiv araştırması olumlu olmak da bu olması gereken nitelikler içerisinde yer almaktadır.

Çarşı ve Mahalle bekçisi olabilmek için kanun ve yönetmelikte belirtilmiş olan bazı katalog suçların da işlenmemiş olması zorunludur. Affa uğramış olsalar bile zimmet, ihtilas, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanmak, dolanlı iflas veya yüz kızartıcı başka bir fiilden dolayı hapis cezasından hükümlü bulunlar çarşı ve mahalle bakçisi olamayacaklardır. Ayrıca kişi bu katalog suçlar haricindeki suçlardan birini işleyip ağır hapis veya altı aydan fazla hapis cezası alıp hükümlü bulunursa çarşı ve mahalle bekçisi olmaya hak kazanamayacaktır. 

Bekçilik Güvenlik Soruşturması Ne Kadar Sürer

Bekçilik güvenlik soruşturaması ne kadar sürer ve ne kadar süre sonra ilgililere sonuçların aktarılacağı 4045 sayılı kanunda düzenlenmiştir. Ancak başvuran sayısı ve kurumların alım zamanlarının birbirne pararlel ilerlemesi durumunda sürelerin tam uygulanamaması nedeniyle kişiler sonuçları hemen öğrenememekte ve beklemektedir. Bu yüzden sonuçları hakkında bilgi edinmek maksadıyla ilgili birimleri aramaları bilgi almaları daha uygun olacaktır. Bekçi güvenlik soruşturması elenenler bekçi adaylarının başvuru yapmış olduğu il emniyet müdürlüğü tarafından veya Valilik makamı tarafından kendilerine bildirilir. Bekçilik güvenlik soruşturması olumsuz olanların yapması gerekenler hakkında diğer makalelerimize göz atabilir yahut whatsapp iletişim hattından bizlere ulaşarak daha detaylı bilgi alabilirsiniz.

Güvenlik Soruşturması Avukatı Hukuki Değerlendirme

Bekçilik güvenlik soruşturması sonrasında güvenlik soruşturması olumsuz gelen bekçi adayı güvenlik soruşturmasının olumsuz geldiğinin kendisine bildirilmesinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açma hakkına sahiptir. Bekçilik güvenlik soruşturması sonrasında kişiye güvenlik soruşturmasının olumsuz gelme sebebi hakkında bilgi verilmez. Sadece bulunduğu ilin valiliği tarafından güvenlik soruşturması olumsuz geldiği gerekçesiyle işlemlerinin sonlandırıldığı bildirilir. Dava kişinin bulunduğu ilde açılmalıdır. Çünkü başvuru yeri valilik makamıdır. Bekçilik güvenlik soruşturmasının olumsuz gelmesinden sonra bekçi adayının ilişiği vali onayıyla sonlandırılacağından davanın açılacağı yer ilgili ildir. Örneğin kişi Ankara da bekçi olmak için başvuru yapmış ve bekçilik güvenlik soruşturması olumsuz geldiğinden bahisle ilişiği kesilmiş olsun. Bu durumda idari dava Ankara'da açılacağı gibi davalı taraf Ankara valiliği olarak gösterilecektir. Bekçilik güvenlik soruşturması olumsuz gelen bekçi adaylarının bu idari davaları alanında uzman güvenlik soruşturması avukatı vasıtası ile açmaları tavsiye olunur. Ayrıca açılacak davada yürütmenin durdurulması talepli dava açılmasında da yarar vardır.

Kategoriler

  • İdare Hukuku

  • Tıp Hukuku

  • Polis, Asker Ve Memur Hukuku

  • Bilişim Hukuku

  • Boşanma Ve Nafaka Hukuku

  • Tazminat Hukuku

  • İş Hukuku

  • Ceza Hukuku

  • Ticaret Hukuku

  • Miras Hukuku

  • Sağlık Turizmi Hukuku

  • Tüketici Hukuku


İlgili Bloglar







DİĞER BLOG YAZILARIMIZ


Silahlı Kuvvetlerden Ayırma Cezası Nedir?
Silahlı Kuvvetlerden Ayırma Cezası Nedir?

Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma cezası TSK Disi...

Devamı
DİSİPLİN CEZALARININ YERİNE GETİRİLME ŞEKİLLERİ NELERDİR?
DİSİPLİN CEZALARININ YERİNE GETİRİLME ŞEKİLLERİ NELERDİR?

Subay yedek subay dahil, astsubaylar, uzman erbaşl...

Devamı
Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Cezaları Nelerdir?
Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Cezaları Nelerdir?

Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Cezaları, 6413 Sa...

Devamı
Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Suç ve Cezaları Nelerdir?
Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Suç ve Cezaları Nelerdir?

Yükseköğretim kurumları öğrencilerine verilecek di...

Devamı
Mil Hukuk ve Danışmanlık