18 Yaşın Altında İşlenen Suçun Memuriyete Etkisi

18 Yaşın Altında İşlenen Suçun Memuriyete Etkisi

30-09-2019
18 Yaşın Altında İşlenen Suçun Memuriyete Etkisi

18 Yaşın Altında İşlenen Suçun Devlet Memurluğuna Etkisi

On sekiz yaşın altında işlenen suçun memuriyete etkisi/ Öncelikle belirtmek gerekir ki 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48'inci maddesinde devlet memurluğuna alınacaklarda aranan genel şartlarda güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılmış olması şartı bulunmaktadır. Güvenlik Soruşturması ve arşiv araştırması ise 4045 sayılı kanun gereğince Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliğine uygun olarak yapılmaktadır. Burada dikkat edilmesi gereken husus ise güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında güvenlik soruşturması; Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadığının, kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerinde ilişiği ile adli sicil kaydının ve hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, yıkıcı ve bölücü faaliyetlerde bulunup bulunmadığının, ahlaki durumunun, yabancılar ile ilgisinin ve sır saklama yeteniğinin mevcut kayıtlardan ve yerinden araştırılmaksuretiyle saptanması ve değerlendirilmesi hususlarını kapsamaktadır. Yine 657 sayılı Devlet Memurları kanununun 48'inci maddesinin 1'inci fıkrasının A bendinin 5'inci alt bendinde bazı suçlar sayılmış olup bu suçların işlenmiş olması durumunda kişinin devlet memurluğuna alınmayacağı düzenleme altına alınmıştır. İlgili maddenin ilgili fıkrası; "Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak" şeklinde düzenlenmiş olup bazı suçlar tahdidi olarak sayılmıştır. Görüleceği üzere sayılan bu suçların işlenmesi ve bu suçlar nedeniyle mahkumiyete hükmedilmesi devlet memurluğuna engel teşkil edecektir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta ise bu suçların 18 yaşın altında işlenmesinin devlet memurluğuna engel teşkil edip etmeyeceği hususudur. Örneğin 18 yaşın altında işlenen hırsızlık veya 18 yaşın altında işlenen sahtecilik ya da kaçakçılık suçlarının devlet memurluğuna etki etdip etmeyeceği hususu hukuki değerlendirme bakımından son derece önemlidir. Nitekim kanun yukarıda belirtilen bazı suçları tahdidi olarak saymış ve bu suçların işlenmesinin ve mahkumiyete karar verilmesinin devlet memurluğuna engel olacağını karara bağlamıştır. Ancak dikkat edilmesi gereken nokta bu suçların 18 yaşın altında işlenmesi neticesinde bunlara ilişkin kayıtların güvenlik soruşturmasında kullanılıp kullanılamayacağı hususudur. 4045 sayılı kanunun 1'inci maddesinin 2'nci fıkrasında yapılan değişiklik ile güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimler, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması kapsamında bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşları arşivlerinden ve elektronik bilgi işlem merkezlerinden bilgi ve belge almaya, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesinin beşinci ve 231 inci maddesinin onüçüncü fıkraları kapsamında tutulan kayıtlara ulaşmaya, Cumhuriyet başsavcılıkları tarafından yürütülen soruşturma sonuçlarını, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlar ile kesinleşmiş mahkeme kararlarını almaya yetkili kılınmışlardır. Böylece kişi hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde kişinin hakkında dava açılıp açılmadığı, soruşturması olup olmadığı, mahkmece bir cezaya hükmedilip hükmedilmediği, hükmün açıklanmasının geri bırakılıp bırakılmadığı hususlarının elde edilebilmesinin önü açılmış ve kişinin bu tür olumsuz durumlarla karşı karşıya kalması durumunda güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandırılacağı hususu netlik kazanmıştır. 

Burada üzerinde durulması gereken ve son derece önemi haiz olan durum ise güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılırken 18 yaşın altında işlenen suça ilişkin bilgilerin kişinin memurluk ile ilişiğini kesme sebebi olarak kullanılıp kullanılamayacağı sorunsalıdır. 5352 SAYILI ADLİ SİCİL KANUNU'NUN 10. MADDESİNİN 3. FIKRASI, "ONSEKİZ YAŞINDAN KÜÇÜKLERLE İLGİLİ ADLİ SİCİL VE ARŞİV KAYITLARI; ANCAK SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMA KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLMEK ÜZERE CUMHURİYET BAŞSAVCILIKLARI, HÂKİM VEYA MAHKEMELERCE" İSTENEBİLECEĞİNDEN; ONSEKİZ YAŞINDAN KÜÇÜKKEN İŞLENİLEN HERHANGİ BİR SUÇUN İDARİ MAKAMLARA BİLDİRİLMESİ HUKUKA AYKIRIDIR.

Özetle 18 yaşın altında işlenen suçun 5352 sayılı kanun gereği adli sicil ve ve arşiv kayıtlarına ulaşılması mümkün olmadığından güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına konu olması ve kişinin sırf bu yüzden devlet memurluğuna alınmaması hukuka aykrıdır. 18 yaşın altında işlenen suç sebebiyle kişinin devlet memurluğundan ilişiğinin kesilmesi kanuna aykırılık teşkil edeceğinden kişinin memuriyete girişine engel olmaması gerekemketedir.

İdare Hukuk Avukatı Değerlendirme

Uyuglamada çokça rastanılan bir durum da kişinin 18 yaş altında işlemiş olduğu suç nedeniyle devlet memuru olamaması durumudur. Nitekim yukarıda yer vermiş olduğumuz kanun madderi gereğince adli sicil ve arşiv kayıtlarına ulaşılması olanak dışıdır. Ancak idare bu durumları kişinin ilişiğini kesmek ve devlet memurluğuna almama yönünde kullanmaktadır. Bu durumların mahal vermesi hukuk devleti ilkelerine aykırı olduğu gibi kişisel verilere bu şekilde hukuka aykırı ulaşmak da suç niteliğindedir. Bu yüzden 18 yaşın altında işlenen suç sebebiyle devlet memrluğuna alınmada var olması gereken niteliklerin bulunmadığı sebebiyle ilişiğin kesilmesi ya da adaylığının sonlandırılmasının hukukla bağdaşır bir yanı bulunmamaktadır.

Nitekim Ankara 14. İdare Mahkemesinin 2019/672, 219/2448 sayılı kararında "Bu durumda, davacı hakkında tesis edilen işlemin, Adli Sicil Kanunu'nun 10/3. maddesi gereğince davalı idareye verilmemesi ve idarece kullanılmaması gereken bir bilgiye, yani 18 yaşından küçükken işlediği suç nedeniyle hakkında verilen karara dayandığı ve 18 yaşından küçükken işlenen bir suçtan dolayı davacının sürekli bir kamu görevini üstlenmekten yoksun bırakılamayacağı hususu dikkate alındığında, davalı idarece anılan Kanun hükmüne aykırı olarak ve Anayasa'nın 20. maddesinde yer alan özel hayata saygı hakkı ihlal edilmek suretiyle elde edilen arşiv kaydına dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır." şeklinde hüküm tesis edilerek ayrıyeten kişisel verilerin korunması ve özel hayatın gizliliğini ihlale de atıfta bulunulmuştur.

Kategoriler

  • İdare Hukuku

  • Tıp Hukuku

  • Polis, Asker Ve Memur Hukuku

  • Bilişim Hukuku

  • Boşanma Ve Nafaka Hukuku

  • Tazminat Hukuku

  • İş Hukuku

  • Ceza Hukuku

  • Ticaret Hukuku

  • Miras Hukuku

  • Sağlık Turizmi Hukuku

  • Tüketici Hukuku


İlgili Bloglar







DİĞER BLOG YAZILARIMIZ


Silahlı Kuvvetlerden Ayırma Cezası Nedir?
Silahlı Kuvvetlerden Ayırma Cezası Nedir?

Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma cezası TSK Disi...

Devamı
DİSİPLİN CEZALARININ YERİNE GETİRİLME ŞEKİLLERİ NELERDİR?
DİSİPLİN CEZALARININ YERİNE GETİRİLME ŞEKİLLERİ NELERDİR?

Subay yedek subay dahil, astsubaylar, uzman erbaşl...

Devamı
Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Cezaları Nelerdir?
Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Cezaları Nelerdir?

Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Cezaları, 6413 Sa...

Devamı
Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Suç ve Cezaları Nelerdir?
Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Suç ve Cezaları Nelerdir?

Yükseköğretim kurumları öğrencilerine verilecek di...

Devamı
Mil Hukuk ve Danışmanlık