Adli Kontrol Nedir

Adli Kontrol Nedir

20-02-2021
Adli Kontrol Nedir

Adli Kontrol Nedir

Adli kontrol, nitelik itibariyle koruma tedbiridir ancak esas itibariyle tutuklamanın ağır sonuçlarını ortadan kaldırmaya yöneliktir. Adli kontrole karar verebilmek için tutuklama sebeplerinin varlığı şarttır. Eğer adli kontrol ile kişi elde bulundurulabilecek ise, kaçması önlenebilecekse adli kontrol kararı verilebilir. 

Kaçma şüphesi varken kişinin kaçmaması için gerekli tedbirler alınıp tutuklama kararı yerine adli kontrole ilişkin karar verilebilir. Ancak eğer delilleri karartma şüphesi bulunuyorsa, tutuklama kararı yerine adli kontrol kararı verilemez, zira kişi serbest bırakılmakla delilleri karartabilir.

Bir suç sebebiyle yürütülen soruşturmada, 100 üncü maddede belirtilen tutuklama sebeplerinin varlığı halinde, şüphelinin tutuklanması yerine adlî kontrol altına alınmasına karar verilebilir.

Kanunda tutuklama yasağı öngörülen hallerde de, adlî kontrole ilişkin hükümler uygulanabilir.

Adli kontrol, şüphelinin aşağıda gösterilen bir veya birden fazla yükümlülüğe tabi tutulmasını içerir:

a) Yurt dışına çıkamamak.

b) Hâkim tarafından belirlenen yerlere, belirtilen süreler içinde düzenli olarak başvurmak.

c) Hâkimin belirttiği merci veya kişilerin çağrılarına ve gerektiğinde meslekî uğraşlarına ilişkin veya eğitime devam konularındaki kontrol tedbirlerine uymak.

d) Her türlü taşıtları veya bunlardan bazılarını kullanamamak ve gerektiğinde kaleme, makbuz karşılığında sürücü belgesini teslim etmek.

e) Özellikle uyuşturucu, uyarıcı veya uçucu maddeler ile alkol bağımlılığından arınmak amacıyla, hastaneye yatmak dahil, tedavi veya muayene tedbirlerine tâbi olmak ve bunları kabul etmek.

f) Şüphelinin parasal durumu göz önünde bulundurularak, miktarı ve bir defada veya birden çok taksitlerle ödeme süreleri, Cumhuriyet savcısının isteği üzerine hâkimce belirlenecek bir güvence miktarını yatırmak.

g) Silâh bulunduramamak veya taşıyamamak, gerektiğinde sahip olunan silâhları makbuz karşılığında  adlî emanete teslim etmek.

h) Cumhuriyet savcısının istemi üzerine hâkim tarafından miktarı ve ödeme süresi belirlenecek parayı suç mağdurunun haklarını güvence altına almak üzere aynî veya kişisel güvenceye bağlamak.

i) Aile yükümlülüklerini yerine getireceğine ve adlî kararlar gereğince ödemeye mahkûm edildiği nafakayı düzenli olarak ödeyeceğine dair güvence vermek.

j) Konutunu terk etmemek.

k) Belirli bir yerleşim bölgesini terk etmemek.

l) Belirlenen yer veya bölgelere gitmemek.

Adli Kontrol Tedbirlerinin Alınması

Şüpheli, Cumhuriyet savcısının istemi ve sulh ceza hakiminin kararı ile soruşturma evresinin her aşamasında adli kontrol altına alınabilir.

CMK md. 109’da sayılan adli kontrol tedbirlerinden biri veya birkaçına birden hükmedilebilir. Bu maddenin 3. fıkrasının f bendine göre; şüphelinin parasal durumu göz önünde bulundurularak, miktarı ve bir defada veya birden çok taksitlerle ödeme süreleri,
Cumhuriyet savcısının isteği üzerine hakimce belirlenecek bir güvence miktarını yatırmak da adli kontrol tedbirlerinden biridir. Bu, güvenceden farklı bir tedbirdir.

Güvence olarak kişinin yargılamada hazır bulunmasını, katılanın masraflarını, nafaka borcunun ödenmesini, kamusal giderleri ve para cezalarını karşılamak için hükmedilir.

Tutuklama kararı verilemeyecek hallerde (soyut cezanın sadece adli para cezası veya 2 yıldan fazla olmayan hapis cezası olduğu hallerde) adli kontrol kararı verilebilir. Adli kontrol kararı verilen hallerde, hakkında karar verilen şüpheli veya sanık, kendisinin mecbur bırakıldığı adli kontrol işlemlerini mazereti olmaksızın gerektiği gibi yerine getirmezse, hakkında derhal tutuklama kararı verir. Buna göre, kişiye isnat edilen suçun soyut cezası gereği aslında hakkında tutuklama kararı verilemez ancak bu kişi hakkında adli kontrol kararı alınırsa ve kişi bu kararın gereğini yerine getirmezse, her ne kadar aslında tutukluluğa engel bir hâl olsa dahi, artık hakkında derhal tutuklama kararı verilmesi gerekecektir.

Hakkında mahkûmiyet hükmü verilmiş ve bu hükümle ilgili olarak istinaf veya temyiz kanun yoluna başvurulmuş olması hâlinde, UYAP kayıtlarını incelemek suretiyle hükmü veren ilk derece mahkemesi de tutuklama kararı verebilir.

Tutuklama şartları hâla mevcut ancak tutuklama süreleri dolmuşsa, kişinin serbest bırakılması gerekir ve kişinin kaçmasını önleyebilmek için sürenin uzatılması mümkün olamayacağından, adli kontrol tedbiri uygulanması gerekir.

Adli Kontrole İtiraz

Adli kontrole ilişkin kararlara itiraz edilebilir. Şüpheli veya sanığın istemi üzerine, Cumhuriyet savcısının görüşünü aldıktan sonra Hakim, Cumhuriyet savcısının istemiyle, adli kontrol uygulamasında şüpheliyi bir veya birden çok yeni yükümlülük altına koyabilir; kontrolun  içeriğini oluşturan yükümlülükleri bütünüyle veya kısmen kaldırabilir, değiştirebilir veya şüpheliyi bunlardan bazılarına uymaktan geçici olarak muaf tutabilir. 

Şüpheli veya sanığın istemi üzerine, Cumhuriyet savcısının görüşünü aldıktan sonra hakim veya mahkeme beş gün içinde karar verebilir.

Kategoriler

  • İdare Hukuku

  • Askeri Ceza Hukuku

  • Tıp Hukuku

  • Polis, Asker Ve Memur Hukuku

  • Bilişim Hukuku

  • Boşanma Ve Nafaka Hukuku

  • Tazminat Hukuku

  • İş Hukuku

  • Ceza Hukuku

  • Ticaret Hukuku

  • Miras Hukuku

  • Sağlık Turizmi Hukuku

  • Tüketici Hukuku


İlgili Bloglar







DİĞER BLOG YAZILARIMIZ


Mala Zarar Verme Suçu
Mala Zarar Verme Suçu

Mala zarar verme suçu suç faili açısından herhangi...

Devamı
Şantaj Suçu ve Cezası (TCK 107)
Şantaj Suçu ve Cezası (TCK 107)

Şantaj Suçunun düzenlendiği 107 maddenin birinci v...

Devamı
Hakaret Davası
Hakaret Davası

Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi ...

Devamı
TRAFİK GÜVENLİĞİNİ TEHLİKEYE SOKMA SUÇU (TCK M.179-180)
TRAFİK GÜVENLİĞİNİ TEHLİKEYE SOKMA SUÇU (TCK M.179-180)

Şikayet, Uzlaşma ve Zamanaşımı, Trafik Güvenliğini...

Devamı
Mil Hukuk ve Danışmanlık